Bộ Công Thương vừa có văn bản gửi các Bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp… để lấy ý kiến góp ý cho hồ sơ dự thảo thông tư chi tạm ứng cho Quỹ bình ổn giá xăng dầu từ nguồn tăng thu ngân sách Trung ương năm 2025, trích lập và hoàn trả tạm ứng cho ngân sách.
Việc chi, trích lập phải công khai, minh bạch
Theo dự thảo, căn cứ quyết định giao bổ sung dự toán chi ngân sách năm 2026 cho Bộ Công Thương từ nguồn tăng thu ngân sách Trung ương năm 2025 để tạm ứng cho Quỹ bình ổn giá xăng dầu, Bộ Công Thương giao dự toán cho Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước để tổ chức triển khai, thực hiện quản lý, theo dõi, kiểm tra, giám sát tình hình chi sử dụng Quỹ.
Về quy trình chi tạm ứng, với tạm ứng lần đầu, căn cứ kịch bản bình ổn giá do Bộ Công Thương phê duyệt, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước có văn bản đề nghị thương nhân đầu mối gửi đề nghị tạm ứng cho Quỹ bình ổn giá xăng dầu của thương nhân.
Số tiền đề nghị tạm ứng được tính theo sản lượng tiêu thụ dự kiến 7 ngày nhân với mức chi sử dụng Quỹ (5.000 đồng/lít đối với dầu diesel, 4.000 đồng/lít đối với các mặt hàng khác).
Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước tổng hợp, trình Bộ phê duyệt và chuyển tiền tạm ứng Quỹ vào tài khoản phong tỏa của doanh nghiệp.
Các kỳ tiếp theo, trước mỗi kỳ điều hành, thương nhân báo cáo tình hình sử dụng Quỹ, số dư và nhu cầu tạm ứng. Căn cứ đó, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước tổng hợp, xác định nhu cầu tạm ứng trình Bộ phê duyệt và tiếp tục chuyển tiền tạm ứng cho Quỹ bình ổn của doanh nghiệp.
Trường hợp sử dụng hết ngân sách, nguồn tạm ứng không đủ chi cho một chu kỳ điều hành 7 ngày, Cục này đánh giá, đề xuất nhu cầu tạm ứng báo cáo Bộ Công Thương, gửi Bộ Tài chính để tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền bổ sung dự toán ngân sách để tiếp tục tạm ứng cho Quỹ.
Dự thảo nêu rõ, mọi hoạt động chi sử dụng và trích lập phải bảo đảm tính công khai, minh bạch nhằm hạn chế biến động tăng giá xăng dầu bất thường trên thị trường. Việc chi sử dụng và trích lập phải thực hiện theo phương án do Bộ Công Thương ban hành và thương nhân chỉ được thực hiện sau khi có thông báo điều hành giá của Bộ Công Thương.
Việc trích lập và chi sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu chỉ thực hiện một lần đối với một thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu bán ra đầu tiên tính trên một lít, kg xăng, dầu ở nhiệt độ thực tế tiêu thụ tại thị trường nội địa trong thời gian trích lập, chi sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu theo quy định.
Quy mô quỹ đạt từ 8.000 tỉ đồng trở lên phải hoàn trả cho ngân sách Nhà nước
Dự thảo cũng nêu rõ, thương nhân đầu mối mở tài khoản tại ngân hàng để nhận tạm ứng, chịu trách nhiệm quản lý, bảo toàn Quỹ; tài khoản bị phong tỏa và chỉ dùng cho mục đích chi, trích lập và hoàn trả ngân sách.
Việc chi sử dụng Quỹ sau khi thực hiện bình ổn theo điều hành, thương nhân xác định số tiền đã chi theo sản lượng tiêu thụ thực tế và mức chi quy định, hoàn thiện hồ sơ để rút tiền từ tài khoản phong tỏa. Lãi phát sinh được cộng vào Quỹ.
Đối với trích lập quỹ, trong 5 ngày sau mỗi kỳ điều hành, thương nhân xác định và chuyển toàn bộ số tiền trích lập vào tài khoản phong tỏa. Số trích lập được tính theo mức trích lập quy định nhân với sản lượng tiêu thụ thực tế trong kỳ.
Về hoàn trả tạm ứng cho ngân sách Nhà nước, kể từ ngày Bộ Công Thương có quyết định trích lập quỹ cho đến ngày quy mô Quỹ (số ước tính) ở mức lớn hơn hoặc bằng 8.000 tỉ đồng, Bộ Công Thương yêu cầu các thương nhân thực hiện kiểm toán độc lập chuyên đề để xác định số chi sử dụng và trích lập làm căn cứ để quyết toán và hoàn trả ngân sách nhà nước. Việc kiểm toán phải hoàn thành trong 3 tháng và gửi kết quả về Bộ.
Trên cơ sở kiểm toán, cơ quan chức năng tổng hợp, xác định số phải hoàn trả, báo cáo Bộ Công Thương trình Bộ Tài chính và cấp có thẩm quyền. Sau khi có quyết định, thương nhân phải nộp số dư Quỹ vào tài khoản của Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước tại Kho bạc Nhà nước trong 5 ngày làm việc.
Sau khi thương nhân chuyển nộp số dư Quỹ bình ổn giá xăng dầu vào tài khoản của Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Cục này nộp hoàn trả ngân sách nhà nước và quyết toán theo quy định. Trường hợp sau 12 tháng kể từ khi trích lập mà Quỹ chưa đủ để hoàn trả, Bộ Công Thương báo cáo Bộ Tài chính trình Chính phủ xem xét.
Trước đó, tại Quyết định 483 ngày 27-3, Thủ tướng Chính phủ quyết định chi bổ sung 8.000 tỉ đồng dự toán chi ngân sách Nhà nước năm 2026 (chi khác ngân sách) từ nguồn tăng thu ngân sách trung ương năm 2025 cho Bộ Công thương để tạm ứng cho Quỹ bình ổn giá xăng dầu như đề nghị của Bộ Tài chính.
