Sở TN&MT tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu đã có báo cáo về hiện trạng và phương án phòng ngừa, cải thiện đầm chứa nước trước Cống số 6 bị đổi màu hồng tím tại xã Tân Hải, thị xã Phú Mỹ.

Trên cơ sở đề xuất của Viện Sinh học Nhiệt đới, đơn vị được mời về kiểm tra, xác định nguyên nhân nước đầm đổi màu, Sở TN&MT đã báo cáo tỉnh xem xét, tổ chức cuộc họp với các đơn vị liên quan để nghe các phương án xử lý.

Nước đổi màu vẫn an toàn

Theo Sở TN&MT, báo cáo của Viện Sinh học Nhiệt đới khẳng định hiện tượng nước màu hồng ở đầm chứa nước trước Cống số 6 là sự phát triển mạnh của tảo lục D.salina. Tảo này là nguyên nhân làm cho mật độ tế bào tăng cao, đồng thời trong tế bào tích lũy một lượng lớn sắc tố B-carotene (sắc tố có màu hồng đỏ), làm cho nước trong đầm có màu hồng.

Điều kiện môi trường thuận lợi cho D.salina phát triển mạnh và tích lũy nhiều sắc tố B-carotene là độ mặn cao, ánh sáng mạnh và dinh dưỡng trong nước nhiều.

Nước màu hồng do tảo lục D. salina không sinh ra độc tố, không gây ảnh hưởng cho sinh vật và con người. Ngược lại loài tảo này là loài có ích được các loài thủy sinh vật sử dụng như là một nguồn thức ăn.

Tuy nhiên, do hàm lượng các chất hữu cơ lơ lửng trong nước và tích lũy trong trầm tích ở điều kiện trao đổi nước kém, tù đọng lâu ngày làm cho các vi sinh vật kỵ khí hoạt động mạnh dẫn đến phát sinh các mùi khó chịu…

Đề xuất làm du lịch ở đầm nước đổi màu

Trên cơ sở kết quả khảo sát và đánh giá, Viện Sinh học Nhiệt đới đưa ra một số phương án để tỉnh xem xét thực hiện.

Cụ thể, màu sắc lạ của hồ do tảo D.salina không ảnh hưởng gì lớn nên có thể giữ nguyên hiện trạng hồ hiện tại và công bố thông tin rộng rãi để mọi người hiểu đúng hiện tượng tự nhiên, tránh dư luận và hoang mang trong xã hội.

Nếu không muốn màu sắc hồng tím kỳ lạ này, có thể pha loãng nước muối trong hồ. Tuy nhiên, việc này có thể dẫn đến rủi ro là khi có mưa lớn khiến mực nước dâng cao vượt ngưỡng an toàn của đầm mà phải xả cống, gây tổn thất cho các hộ nuôi trồng thủy sản trong phạm vi dòng chảy đi qua, gây ô nhiễm hệ sinh thái sông.

Một phương án khác là cải tạo môi trường trong đầm để giảm thiểu mùi hôi. Cụ thể, tăng cường các biện pháp kiểm soát và quản lý các nguồn nước thải quanh đầm; tăng cường quá trình trao đổi nước với bên ngoài. Có thể chỉ cho nước vào một chiều khi triều cường và đóng cống kịp thời khi triều rút.

Các giải pháp dùng hóa chất như CuSO4, Chlorine,... chỉ là biện pháp tạm thời, do đó khuyến cáo không nên dùng vì sẽ làm tổn hại đến hệ sinh thái đầm cũng như môi trường thủy vực lân cận.

Các đơn vị cần thường xuyên theo dõi, quan trắc, nghiên cứu chất lượng nước đầm và các thủy vực lân cận nhằm hiểu rõ diễn biến quy luật hình thành màu hồng trong nước, sự thay đổi hàm lượng sắc tố B-carotene trong nước.

Đặc biệt, cần có các nghiên cứu sâu về khu hệ phiêu sinh vật và động vật đáy trong đầm để quản lý hiệu quả hệ sinh thái của đầm.

Đối với màu hồng do vi tảo lục D. salina, cần có các nghiên cứu sâu hơn để hiểu rõ hơn quy luật phát triển, các điều kiện môi trường chi phối. Từ đó có giải pháp phù hợp để quy hoạch, sử dụng, khai thác đầm có “cảnh quan đặc biệt" phục vụ phát triển du lịch.

"Cần nghiên cứu sâu hơn thành phần vi sinh vật đáy tham gia vào quá trình phân hủy xác bả vi tảo và chất ô nhiễm nói chung ở khu vực này" - Viện Sinh học Nhiệt đới đề nghị.

Theo Viện Sinh học Nhiệt đới nên nghiên cứu sâu về nuôi cấy thương mại loài tảo này để khai thác sắc tố B-carotene và glycerol làm thức ăn cho nuôi trồng thủy sản, làm dược phẩm và thực phẩm chức năng…

Người nuôi thủy sản trên sông vẫn cần theo dõi kỹ

Theo Sở TN&MT ngày 6-4, UBND tỉnh đã có văn bản chỉ đạo xử lý ô nhiễm môi trường tại khu vực đầm nước Cống số 6. Trong đó UBND tỉnh giao Sở NN&PTNT kiểm soát chặt chẽ việc vận hành Cống số 6, bảo đảm an toàn, không để nước trong đầm chảy ra khu vực sông Chà Và khi chưa xử lý xong vấn đề môi trường tại khu vực này.

Sở NN&PTNT cần khẩn trương rà soát, báo cáo tỉnh trước ngày 20-4 về công tác vận hành Cống số 6 trong thời gian qua cho đến khi nước trong đầm có hiện tượng chuyển màu.

UBND tỉnh cũng giao Sở TN&MT phối hợp các cơ quan chuyên môn làm rõ nguyên nhân nước trong đầm chuyển màu, bốc mùi hôi thối; báo cáo đề xuất, trình UBND tỉnh hướng xử lý theo đúng quy định trước ngày 20-4.

Bên cạnh đó, Sở TN&MT đã tăng cường công tác quan trắc chất lượng nước sông Chà Và từ phía ngoài Công số 6 đến khu vực nuôi thuỷ sản lồng bè để kịp thời cảnh báo nếu chất lượng nước có chuyển biến bất thường. Kết quả quan trắc chất lượng nước sông Chà Và (phía hạ lưu Cống số 6) ở các vị trí quan trắc còn nằm trong ngưỡng quy định.

Về phần mình, Sở TN&MT cũng đề nghị Sở NN&PTNT, công an tỉnh, các địa phương phối hợp tổ chức tuyên tuyền, hướng dẫn cho người dân nuôi trồng thủy sản trên sông Chà Và và các vùng lân cận biết về quy luật tự nhiên trong giai đoạn chuyển mùa.

Cụ thể như các nhiễu động, thay đổi bất thường của hình thái thời tiết, khí tượng, gây tác động mạnh và trực tiếp, làm chất lượng môi trường nguồn nước trên sông Chà Và và các vùng lân cận có thể bị ảnh hưởng.

Từ đó để người dân biết, chủ động có giải pháp phòng ngừa, ứng phó trong hoạt động sản xuất.

Bà Rịa-Vũng Tàu: Tốn nhiều tiền nhưng đầm vẫn 'tảo  nở hoa'?