6 năm theo tử tù bốn án tử, nhờ Facebook, YouTube mà minh oan
(PLO) - Sáu năm ròng rã theo vụ án tử tù Hàn Đức Long, luật sư Ngô Ngọc Trai cũng nhờ vào sự trợ giúp của mạng xã hội để đưa vụ án ra ánh sáng.

Chiều ngày 7-4, tại TP.HCM tác giả, luật sư Ngô Ngọc Trai đã có buổi giao lưu, ký tặng sách Hành trình minh oan cho tử tù Hàn Đức Long.

Sáu năm ròng rã theo vụ án, có khi nhận cả sự quay lưng của gia đình nạn nhân, nhưng rồi người luật sư đã minh oan được cho tử tù từng bị định đoạt bằng bốn án tử hình.

6 năm theo tử tù bốn án tử, nhờ Facebook, YouTube mà minh oan - ảnh 1Luật sư Ngô Ngọc Trai đã tận dụng tối đa truyền thông, mạng xã hội trong hành trình minh oan cho tử tù Hàn Đức Long - Ảnh: QT

Hành trình minh oan cho tử tù Hàn Đức Long, do nhà xuất bản Hội Nhà văn và Domino Books ấn hành. Đây là hồi ký của luật sư Ngô Ngọc Trai về quá trình minh oan cho tử tù Hàn Đức Long. Cuốn sách này lôi cuốn độc giả như một cuốn tiểu thuyết trinh thám, một phóng sự điều tra dài kỳ, công phu.

Vụ án Hàn Đức Long tưởng chừng đã được định đoạt với 4 bản án tử hình thế nhưng, ngày 20-12-2016, tử tù Hàn Đức Long, 57 tuổi đã được trả tự do sau 11 năm bị giam cầm. Từ bốn bản án tử hình về tội giết người và hiếp dâm trẻ em, sau hành trình nỗ lực kêu oan bền bỉ của gia đình và luật sư bào chữa, ông Long đã được minh định hoàn toàn không phạm tội.

Trong hành trình 11 năm nhận oan sai của Hàn Đức Long, nhiều luật sự tham gia đã bỏ cuộc, nhưng với lòng nhiệt huyết, tin tưởng vào công lý và tin chắc tử tù đang bị oan đã giúp luật sư Ngô Ngọc trai ròng rã kêu oan cho tử tù suốt 6 năm trời mà không nhận được một đồng thù lao nào. Thậm chí, nhiều lúc chỉ nhận được sự thờ ơ từ phía gia đình tử tù.

Luật sư Ngô Ngọc Trai đã vận dụng tối đa mọi phương tiện truyền thông báo chí, mạng xã hội, trong quá trình minh oan như: Viết báo, kêu gọi các Facebooker tham gia, chia sẻ những thông về oan sai với báo chí, đưa vụ án Hàn Đức Long thành tiêu điểm của dư luận, ... Đồng thời, ông cũng đã liên tục viết thư kêu oan cho tử tù đến các vị lãnh đạo, cựu lãnh đạo cấp cao.

Trả lời PLO về câu hỏi, sử dụng mạng xã hội thúc đẩy việc minh oan, nhưng trước toà thì dư luận, mạng xã hội không phải là áp lực cho toà? Luật sư Ngô Ngọc Trai cho rằng: "Trong việc kêu oan cho Hàn Đức Long có hai vấn đề: Thứ nhất, cần đưa ra được cơ sở chứng lý đúng đắn rõ ràng để chứng minh những buộc tội không có cơ sở. Thứ hai, làm sao cho ý kiến đó được lắng nghe và chấp nhận. Nếu luật sư bào chữa chỉ soạn đơn nêu ý kiến của mình gửi đến các cơ quan theo quy trình chuẩn thì có hạn chế. Đó là dù ý kiến mình đúng đắn có cơ sở nhưng nó sẽ chìm trong hàng đống thư từ của các cơ quan trung ương, sẽ tạo ra rủi ro cho công việc mình. Thế nên, trong quá trình đó tôi còn viết nhiều bài báo phân tích vụ kiện, sử dụng mạng xã hội từ YouTube, Facebook nhằm lan toả mạng xã hội sẽ đến tai các ban ngành cấp cao. Bởi người thẩm quyền cũng sẽ có những kênh tiếp nhận thông tin nóng đang gây chú ý trên mạng xã hội".

6 năm theo tử tù bốn án tử, nhờ Facebook, YouTube mà minh oan - ảnh 2Ông Hàn Đức Long là nạn nhân tiêu biểu của lối làm án cẩu thả, nóng vội như với Huỳnh Văn Nén, Nguyễn Thanh Chấn - Ảnh: LĐ

Niềm tin vào công lý đã giúp luật sư Ngô Ngọc Trai không từ bỏ con đường đã chọn, mặc dù biết đó là con đường chông gai và nhiều khó khăn, bất lợi không đoán định trước. Như luật sư Ngọc Trai chia sẻ: “niềm tin rằng tử tội bị oan đã thôi thúc tôi hành động”; “Trong lĩnh vực tư pháp có một khái niệm là “niềm tin nội tâm”, niềm tin này là cơ sở xét đoán của mọi người tham gia vào hoạt động xét xử.”

Đến nay, nhiều người ngay cả giới luật sư vẫn không công nhận ông Hàn Đức Long là vô tội khi vụ án khép lại mà chưa tìm ra hung thủ như vụ án Nguyễn Thanh Chấn. Những tổn thất mà ông Long và gia đình gánh chịu hơn mười năm trời là vô cùng lớn và không dễ gì bù đắp được; cuốn sách này có thể xem như món quà của luật sư Ngô Ngọc Trai dành tặng cho họ. Những chia sẻ, cảm thông của độc giả có lẽ phần nào bù đắp những tổn thất của nạn nhân Hàn Đức Long cũng như gia đình đã gánh chịu suốt hơn mười năm qua.

6 năm theo tử tù bốn án tử, nhờ Facebook, YouTube mà minh oan - ảnh 3Sách phù hợp cho sinh viên trường luật, luật sư và những ai quan tâm đến ngành tư pháp - Ảnh: QT

Ngoài những phân tích lập luận dựa trên nguồn tư liệu chứng cứ hồ sơ vụ án và nền tảng nhận thức duy lý nơi con người thì quá trình minh oan cho ông Long cũng là quá trình luật sư thúc đẩy xây dựng cho nền tư pháp. Sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa việc kêu oan và những đóng góp cho xây dựng pháp luật viện dẫn từ thực tế vụ án Hàn Đức Long đã tạo ra hiệu quả cho việc minh oan. Cuốn sách sẽ hữu ích cho các bạn sinh viên trường luật, các luật sư và tất cả những ai quan tâm đến nền tư pháp muốn tìm hiểu về những vụ án hình sự và công việc của luật sư bào chữa.

Cuốn sách cũng sẽ cung cấp cho bạn đọc góc nhìn khái quát về nền tư pháp hình sự và các kinh nghiệm của luật sư bào chữa, cùng với đó là câu chuyện về một vụ án oan sai để mỗi người rút ra được chiêm nghiệm của mình về nhân quả cuộc đời, về đạo lý làm người và bí quyết để thành công.

QUỲNH TRANG