Khó xử khi người làm chứng khai sai

Mới đây, TAND TP.HCM xử một vụ tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Tại phiên tòa, HĐXX “bắt bài” bà N., nhân chứng trong vụ án, do bà đã khai báo gian dối.

Khai sai nhưng chỉ bị nhắc nhở

Theo hồ sơ, nguyên đơn A và bị đơn B tranh chấp một lô đất. Cả hai đều đưa ra giấy tờ chứng minh đất là của mình. Bà N. (tham gia phiên tòa với tư cách là người làm chứng) khai mình là chủ cũ của lô đất đang tranh chấp. Bà bảo trước đây chỉ giao dịch với nguyên đơn. Tuy nhiên, HĐXX trưng ra các chứng cứ cho thấy chỉ có chồng bà N. thực hiện giao dịch, bà không hề tham gia vào vụ mua bán này. Trước chứng cứ trên, bà N. thú nhận đã khai gian dối.

Chủ tọa truy hỏi vì sao bà lại khai báo gian dối. Bà cho biết bên nguyên đơn hứa nếu thắng kiện sẽ tặng bà điện thoại di động xịn nhất hiện nay nên bà mới làm vậy. Nghe xong, chủ tọa dành không ít thời gian để chấn chỉnh bà N. về tính trung thực nơi công đường. Theo chủ tọa, việc làm chứng sai của bà dù không ảnh hưởng đến kết quả phiên xử nhưng làm tòa mất nhiều thời gian...

Khó xử khi người làm chứng khai sai ảnh 1

Tương tự, trong vụ của ông H. khởi kiện chủ tịch UBND một huyện ở TP.HCM do không cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho gia đình, người hàng xóm của ông đã xác nhận sai sự thật. Tòa cho rằng người hàng xóm chỉ mới 40 tuổi thì làm sao xác nhận được việc mua bán đất xảy ra trước đây 50 năm. Tuy nhiên, hành vi trên của người hàng xóm chỉ bị nhắc nhở...

Cần sớm có hướng dẫn

Một thẩm phán Tòa Dân sự TAND TP.HCM và luật sư Trần Hải Đức (Đoàn Luật sư TP.HCM) cho biết BLTTDS quy định người làm chứng phải khai báo trung thực những tình tiết mà mình biết được có liên quan đến việc giải quyết vụ án. Người làm chứng khai báo gian dối, cung cấp tài liệu sai sự thật thì tùy vào tính chất, mức độ, hậu quả của hành vi thì phải chịu trách nhiệm theo quy định...

Hai chuyên gia trên nhận định thực tế có trường hợp người làm chứng nể nang hoặc vì lý do tế nhị nào đó đã khai báo không đúng sự thật, làm cho vụ án từ đơn giản trở thành phức tạp, gây khó khăn cho công tác xét xử. Tuy nhiên, hiện nay chỉ có Nghị định 73/2010 (của Chính phủ ngày 12-7-2010 quy định người làm chứng trong tố tụng hình sự) quy định nếu người làm chứng vi phạm nghĩa vụ có thể bị phạt từ 1 đến 2 triệu đồng, còn trong án dân sự thì chưa hề có hướng dẫn nào cụ thể nên khi áp dụng, các cơ quan tố tụng còn bị động và lúng túng. Đây là một kẽ hở của pháp luật, cần phải có hướng dẫn để khắc phục ngay.

Quyền và nghĩa vụ của người làm chứng trong vụ án dân sự

Khai báo trung thực những tình tiết mà mình biết được có liên quan đến việc giải quyết vụ án.

Bồi thường thiệt hại và chịu trách nhiệm trước pháp luật do những lời khai báo sai sự thật gây thiệt hại cho đương sự hoặc cho người khác.

Phải cam đoan trước tòa án về việc thực hiện quyền, nghĩa vụ của mình, trừ người làm chứng là người chưa thành niên. Người làm chứng khai báo gian dối, cung cấp tài liệu sai sự thật, từ chối khai báo hoặc khi được tòa án triệu tập mà vắng mặt không có lý do chính đáng thì phải chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật.

Trích Điều 66 BLTTDS

Cần chế tài mạnh

Hiện nay hiện tượng nhân chứng khai báo gian dối trong án dân sự đang trở nên phổ biến. Điều này sẽ làm cản trở cho việc xét xử án đảm bảo tính công bằng và khách quan. Hiện nay thiếu các hướng dẫn chế tài cụ thể nên không thể thực hiện.

Tôi đang tham gia một vụ án dân sự tại Bến Tre mà người làm chứng liên tục thay đổi lời khai gây khó khăn cho việc tiến hành giải quyết vụ án. Khi nhân chứng thay đổi lời khai liên tục thì một trong những lời khai của người này có sự gian dối và làm ảnh hưởng đến kết quả vụ án. Thiết nghĩ luật cần đưa ra những biện pháp chế tài cụ thể và thủ tục tiến hành ra sao để có thể áp dụng xử lý. Biện pháp chế tài cần phải mạnh để đủ sức răn đe ví dụ như buộc họ bồi thường số tiền tương đương với thiệt hại có thể xảy ra với đương sự do lời khai báo không đúng sự thật của họ gây ra.

Luật sư PHẠM TẤT THẮNG, Đoàn Luật sư TP.HCM

Xây dựng hệ thống chế tài hoàn chỉnh

Dù luật có quy định về việc xử lý đối với những trường hợp người làm chứng khai báo gian dối hay không đến tòa nhưng biện pháp chế tài đối với họ cụ thể ra sao thì chưa được quy định cụ thể, cơ quan tố tụng không thể tiến hành. Vì thế cần nghiên cứu, xây dựng hệ thống chế tài hoàn chỉnh để đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật, tránh được tình trạng người làm chứng khai gian dối để có lợi cho một bên nào đó...

Luật sư NGUYỄN THANH LƯƠNG,
Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tỉnh Bến Tre

HOÀNG YẾN

Tôi ghét những cánh tay giơ lên

Tôi ghét những cánh tay giơ lên

Ngày nay chuyện bốn phương tám hướng gì cũng loan truyền chóng mặt. Ngoài một rừng cơ quan báo chí chuyên nghiệp thì giới đưa tin dạo còn nhiều gấp vạn lần.
Vinh danh kỳ 29: Bảng vàng về với Đắk Lắk

Vinh danh kỳ 29: Bảng vàng về với Đắk Lắk

(PL)- Số lượng bạn đọc ở Đắk Lắk đã từng được trúng giải À Ra Thế khá nhiều, tuy nhiên đây là lần đầu tiên bảng vàng xướng tên một bạn đọc ở địa phương này, đồng thời Bình Phước vẫn luôn giữ “áp đảo” các vị trí còn lại.