Dự kiến, ngày 10-12, TAND Hà Nội sẽ xét xử sơ thẩm vụ án lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ xảy ra tại UBND Hà Nội và các đơn vị liên quan.

Ba bị cáo cùng bị truy tố về tội danh nêu trên, gồm Nguyễn Đức Chung (cựu Chủ tịch UBND Hà Nội), Võ Tiến Hùng (cựu tổng giám đốc Công ty TNHH MTV Thoát nước Hà Nội) và Nguyễn Trường Giang (giám đốc Công ty TNHH Thương mại dịch vụ Arktic).

Cựu chủ tịch Nguyễn Đức Chung sắp ra tòa vụ thứ 2 do ưu ái công ty gia đình - ảnh 1
Cựu chủ tịch Nguyễn Đức Chung hầu tòa vì ưu ái công ty "sân sau"

Thiệt hại hơn 36 tỉ đồng

Cáo trạng xác định năm 2016, UBND Hà Nội chỉ đạo các đơn vị liên quan thực hiện công tác xử lý, cải tạo, khắc phục ô nhiễm nước sông, hồ trên địa bàn, bằng việc tìm một công nghệ tiên tiến và phù hợp. Ở cương vị người đứng đầu, Chủ tịch Nguyễn Đức Chung khi đó đã lựa chọn, đặt hàng Công ty Wacth Water (CHLB Đức) sản xuất chế phẩm Redoxy-3C để sử dụng vào việc xử lý ô nhiễm nước.

Diễn tiến sau đó, Công ty Arktic có 40% vốn điều lệ thuộc sở hữu gia đình ông Chung trở thành nhà phân phối độc quyền cho Công ty Wacth Water.

Vì vậy, UBND Hà Nội phải mua hàng qua trung gian này, với giá chênh lệnh cao hơn nếu mua trực tiếp với tư cách bên đặt hàng sản xuất.

Cụ thể, từ tháng 8-2016 đến tháng 9-2019, Công ty Thoát nước Hà Nội thuộc  UBND thành phố ký 15 hợp đồng để mua hơn 489 tấn chế phẩm thông qua Công ty Arktic, với tổng số tiền 167 tỉ đồng. Arktic hưởng lợi hơn 36 tỉ đồng qua các hợp đồng này, nay được cơ quan tố tụng xác định là thiệt hại cho ngân sách Thủ đô.

Đáng chú ý, quá trình điều tra, cơ quan tố tụng trưng cầu giám định về thành phần hóa học, tính năng, công dụng, hiệu quả của hóa chất xử lý nước Redoxy-3C. Kết quả giám định của Viện Khoa học hình sự Bộ Công an cho thấy các chỉ tiêu chất lượng của mẫu gửi giám định, về màu sắc, pH, độ tan, hàm lượng thành phần đều không đúng như công bố chất lượng sản phẩm Redoxy-3C được nêu trên nhãn mác.

Tuy nhiên, việc ấy ảnh hưởng thế nào về mục tiêu xử lý ô nhiễm sông, hồ Hà Nội thì kết luận giám định nêu: “Về hiệu quả của chế phẩm trong xử lý ô nhiễm nước hồ, Viện khoa học hình sự không có chức năng và chuyên môn để thực hiện đánh giá này”.

Ông Nguyễn Đức Chung không nhận tội

Trong vụ án này, ông Chung bị cáo buộc lợi dụng chức vụ, quyền hạn mà mình nắm giữ để tạo thuận lợi cho Công ty Arktic trong việc mua bán chế phẩm Redoxy-3C.

Xuyên suốt quá trình thăm quan, thử nghiệm, mua bán, ông Chung cho Nguyễn Trường Giang tham gia đoàn công tác như là cán bộ của UBND TP Hà Nội, từ đó Công ty Arktic được độc quyền phân phối chế phẩm và bán cho Công ty Thoát nước Hà Nội.

Tiếp đó, ông Chung chỉ đạo Võ Tiến Hùng không mua chế phẩm trực tiếp từ Công ty Watch Water (giá 8,5 Euro/1 kg) mà mua qua Công ty Arktic (giá 295.000 - 326.000 đồng/1kg), mang lại lợi ích không chính đáng cho Công ty Arktic.

Ông Chung còn bị cáo buộc chỉ đạo yêu cầu dừng việc xử lý ô nhiễm nước hồ theo công nghệ cũ khi chưa thực hiện thử nghiệm (phải thử nghiệm 12 tháng - PV) và chưa có cơ quan có thẩm quyền đánh giá tính hiệu quả của chế phẩm Redoxy-3C.

Cũng theo cáo trạng, ngoài chế phẩm Redoxy-3C, từ năm 2016-2019, Công ty Arktic mà gia đình ông Chung có lợi ích trực tiếp còn thu lợi từ kinh doanh nhiều sản phẩm hàng hóa khác cho các đơn vị liên quan, trực thuộc UBND Hà Nội. Điều này vi phạm Luật Phòng, chống tham nhũng trong quy định “người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu cơ quan không được để vợ hoặc chồng, bố, mẹ, con kinh doanh trong phạm vi do mình quản lý trực tiếp”.

“Bị can Nguyễn Đức Chung không thừa nhận hành vi phạm tội của mình, nhưng căn cứ vào lời khai của các bị can, người liên quan và tài liệu, chứng cứ khác đã được thu thập trong quá trình điều tra đủ căn cứ kết luận bị can thực hiện hành vi phạm tội như đã nêu” – cáo trạng viết.

Truy tố 10-15 năm tù

Đây là vụ án thứ hai liên quan đến cựu Chủ tịch Hà Nội Nguyễn Đức Chung được đưa ra xét xử. Ông Chung cùng hai bị cáo còn lại bị truy tố theo khoản 3 Điều 356 BLHS, với khung hình phạt từ 10-15 năm tù.

Trước đó, tháng 12-2020, trong vụ án đầu tiên, ông Chung bị tuyên phạt 5 năm tù do chiếm đoạt tài liệu bí mật nhà nước là tài liệu điều tra vụ án liên quan đến Công ty Nhật Cường. Ông Chung không kháng cáo với bản án sơ thẩm này.
Vụ án thứ ba, nhưng chưa có lịch xét xử liên quan trực tiếp đến dự án công nghệ thông tin của Nhật Cường với UBND Hà Nội. Trong đó, ông Chung bị truy tố với cáo buộc can thiệp trái pháp luật vào hoạt động đấu thầu tại Sở KH&ĐT Hà Nội, gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 26,5 tỉ đồng.