Hội nghị được tổ chức trực tiếp tại Trụ sở Chính phủ, trực tuyến tới một số bộ, cơ quan Trung ương, 34 tỉnh, thành phố và các xã, phường, đặc khu trong cả nước.
Năm 2025, thiên tai làm thiệt hại gần 105.000 tỉ đồng
Theo báo cáo tại hội, năm 2025, thiên tai tại nước ta diễn ra dồn dập, khốc liệt, trên phạm vi rộng, mang nhiều yếu tố bất thường, vượt mức lịch sử.
Trong đó, có 21 cơn bão, áp thấp nhiệt đới; mưa lớn cực đoan, lũ vượt lịch sử trên 21 tuyến sông khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ; ngập lụt rất nghiêm trọng tại các đô thị, vùng trũng thấp tại nhiều tỉnh, thành phố...
Trước diễn biến thiên tai cực đoan, khốc liệt, cả hệ thống chính trị đã vào cuộc, sự chung tay, góp sức của toàn xã hội, bạn bè quốc tế đã góp phần giảm thiệt hại và khắc phục hậu quả.
Tuy nhiên, với diễn biến phức tạp, khó lường, thiên tai đã gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản, cơ sở hạ tầng, ảnh hưởng đến đời sống, sinh kế của người dân và các hoạt động kinh tế xã hội. Tính đến ngày 31-12-2025, thiên tai đã làm 484 người chết, mất tích, 811 người bị thương. Tổng thiệt hại vật chất ước tính trên 104.733 tỉ đồng.
Dự báo năm 2026, tình hình thiên tai tiếp tục diễn biến phức tạp. Số lượng bão trên Biển Đông có thể thấp hơn trung bình nhiều năm, nhưng vẫn có nguy cơ xuất hiện bão mạnh, rất mạnh, siêu bão, khó dự báo. Nắng nóng, hạn hán, xâm nhập mặn xuất hiện sớm, kéo dài. Do đó, cần chủ động phòng, chống ngay từ đầu năm.
Tại hội nghị, các đại biểu đề xuất cần xây dựng kế hoạch phòng, chống thiên tai giai đoạn 2026-2030, thực hiện lồng ghép vào quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội.
Cùng với đó, tăng cường đầu tư hạ tầng, nâng cao khả năng chống chịu; đẩy mạnh truyền thông, nâng cao nhận thức cộng đồng về phòng chống thiên tai; nâng cao năng lực, triển khai ứng phó và khắc phục hậu quả khi có thiên tai.
Phòng chống thiên tai phải lấy người dân là trung tâm, chủ thể
Kết luận hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính ghi nhận, biểu dương, đánh giá cao sự nỗ lực phi thường, những kết quả quan trọng và sự đóng góp to lớn của các cấp, các ngành, các địa phương, toàn hệ thống chính trị, nhân dân cả nước cũng như bạn bè quốc tế trong công tác ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai thời gian qua.
Chỉ rõ các bài học kinh nghiệm quan trọng trong phòng, chống thiên tai, Thủ tướng Chính phủ cho rằng phải chủ động, linh hoạt, sáng tạo, kịp thời trong chỉ đạo, điều hành. Trong đó, xác định con người là trên hết, trước hết; triển khai phòng, chống thiên tai kịp thời, phù hợp, hiệu quả; chuyển đổi trạng thái nhanh từ bị động chống đỡ sang chủ động phòng ngừa và khắc phục hậu quả với tinh thần "thần tốc”. Đồng thời phát huy tinh thần đại đoàn kết dân tộc, "tình dân tộc, nghĩa đồng bào"; phát huy sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa các chủ thể.
Thủ tướng cũng chỉ rõ một số tồn tại, hạn chế trong phòng, chống thiên tai về nhận thức, về công tác dự báo, phòng ngừa, hạn chế về hạ tầng cơ sở, công tác ứng phó có sự lúng túng, chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Thủ tướng lưu ý quan điểm: Phòng, chống thiên tai phải lấy người dân làm trung tâm, chủ thể, không để ai bị bỏ lại phía sau. Phòng, chống thiên tai phải gắn chặt với thực hiện hai mục tiêu chiến lược 100 năm và mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên trong thời gian tới.
Để thực hiện nhiệm vụ trên, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế, pháp luật liên quan phòng, chống thiên tai; đầu tư thỏa đáng, theo hướng hiện đại hoá cho công tác dự báo. Đầu tư xây dựng xã, phường, đặc khu là pháo đài vững chắc; tăng cường dự trữ chiến lược và đổi mới "4 tại chỗ".
Thủ tướng cũng nhấn mạnh cần có cơ chế huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, toàn dân; kết hợp sức mạnh của trong nước - ngoài nước, công – tư, Nhà nước – nhân dân, Trung ương và cơ sở trong phòng, chống thiên tai.
Người đứng đầu Chính phủ giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì rà soát, trình cấp có thẩm quyền ban hành quy trình vận hành hồ chứa trên các lưu vực sông, hoàn thành trước mùa mưa lũ năm 2026; xây dựng toàn diện các phương án ứng phó với thiên tai, nhất là hiện tượng cực đoan.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì đánh giá kết quả 5 năm thực hiện Chiến lược quốc gia về phòng, chống thiên tai; xây dựng kế hoạch phòng, chống thiên tai quốc gia giai đoạn 2026-2030.
Đầu tư cho phòng, chống thiên tai là đầu tư cho phát triển
Thủ tướng cũng giao Bộ Quốc phòng chỉ đạo các lực lượng duy trì công tác ứng trực, không để bị động bất ngờ trước mọi tình huống có thể xảy ra; triển khai hệ thống tổng đài 112, phục vụ tiếp nhận thông tin và hỗ trợ ứng phó thiên tai và tìm kiếm cứu nạn.
Bộ Công an chỉ đạo lực lượng sẵn sàng phối hợp, bố trí phương tiện, lực lượng ứng phó với thiên tai; phối hợp kiểm tra, xử lý nghiêm các vi phạm pháp luật về đê điều, lấn chiếm lòng sông, bãi sông.
Bộ Xây dựng chỉ đạo kiểm tra, rà soát các tuyến đường giao thông, cầu, cống không đủ khẩu độ hoặc gây cản trở thoát lũ; có giải pháp hạn chế tình hình sạt lở, bảo đảm an toàn giao thông; có giải pháp bảo đảm an toàn hàng hải khi bão lũ.
Bộ Công Thương chỉ đạo các chủ hồ chứa thủy điện thực hiện nghiêm quy định về quản lý an toàn hồ đập, quy trình vận hành hồ chứa, liên hồ chứa; xây dựng phương án dự phòng, khôi phục nhanh hệ thống điện sau thiên tai; chỉ đạo dự trữ hàng hóa thiết yếu phù hợp tình hình, tránh lãng phí.
Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, nhất là trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số trong hoạt động phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn; có phương án bảo đảm thông tin liên lạc khi có thiên tai lớn đổ bộ, nhất là khu vực miền núi, nguy cơ cao bị chia cắt.
Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo, tổ chức tập huấn, phổ biến kiến thức, kỹ năng về phòng, chống và giảm nhẹ thiên tai trong hệ thống trường học; chỉ đạo đầu tư xây dựng trường học kết hợp điểm sơ tán dân khi xảy ra thiên tai.
Bộ Tài chính nghiên cứu, đề xuất chính sách về bảo hiểm rủi ro thiên tai, nhất là trong lĩnh vực nông nghiệp; ưu tiên bố trí nguồn lực trong ngân sách nhà nước, kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 phục vụ công tác khắc phục hậu quả thiên tai.
Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo xây dựng kế hoạch phòng, chống thiên tai, phương án ứng phó với các cấp độ rủi ro thiên tai; lồng ghép nội dung phòng chống thiên tai vào quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, coi đầu tư cho phòng, chống thiên tai là đầu tư cho phát triển; xây dựng phương án tái định cư người dân, nhất là ở những vùng có nguy cơ cao...
