Chống khủng bố và bảo vệ đời tư, châu Âu tiến thoái lưỡng nan

Ủy viên châu Âu phụ trách đối nội Dimitris Avramopoulos đã nhận xét như trên với báo Libération (Pháp).

Ông nhận định thách thức châu Âu phải đối phó đó là trả đũa khủng bố nhưng không tạo ra một xã hội hỗn loạn như bọn khủng bố mong muốn. Từ nay đến ngày tổ chức hội nghị thượng đỉnh hôm 12-2, EU sẽ phải chịu nhiều áp lực. Các nước EU không đồng thuận với nguyên tắc nêu trên đã yêu cầu EU ban hành văn bản pháp luật trấn áp khủng bố mạnh hơn và có thể châm chước các quyền tự do cơ bản của công dân.

Thách thức đầu tiên của EU là hồ sơ lưu trữ PNR (passenger name record = hồ sơ danh sách hành khách). Hồ sơ gồm thông tin của hành khách như họ và tên, địa chỉ, số điện thoại, địa chỉ thư điện tử, cách thức thanh toán, hành lý… được hãng hàng không lưu trữ khi hành khách đặt chỗ.

Hiện thời EU sử dụng các cơ sở dữ liệu gồm Hệ thống Thông tin Schengen, Hệ thống Thông tin về thị thực và Hệ thống vào/ra của công dân không thuộc EU. Dữ liệu này chỉ lưu thông tin của người đã được nhận dạng là nghi can. Thế nhưng một số nước EU muốn lập PNR để trao đổi trong EU như Mỹ, Anh, Canada, Úc từng làm. Mục đích để nhận dạng nghi can chưa từng biết.

Một dự thảo chỉ thị EU năm 2007 (sau đó được soạn thảo lại năm 2011) cho phép các nước thu thập dữ liệu PNR do các hãng hàng không tự động chuyển đến để mỗi nước thẩm định nhằm phát hiện nghi can khủng bố hoặc tội phạm nghiêm trọng như bọn buôn ma túy, buôn người. Dữ liệu sẽ được lưu trữ năm năm và được ẩn danh sau hai năm.

Đến tháng 4-2013, dự thảo chỉ thị nêu trên không qua được ải Quốc hội. Các ý kiến bác bỏ nhận định không có bằng chứng PNR sẽ có hiệu quả và nhất là các quyền cơ bản của công dân sẽ không được bảo vệ đầy đủ. Tòa án tư pháp châu Âu rất chú ý bảo vệ các quyền cơ bản của công dân. Ngày 8-4-2014, tòa đã từng tuyên vô hiệu một chỉ thị EU năm 2006 buộc các hãng viễn thông phải lưu trữ dữ liệu liên quan đến thông tin và nơi cư trú của người sử dụng.

Trong khi chờ đợi Quốc hội EU nhất trí PNR, cách tốt nhất là mỗi nước có thể lập hệ thống PNR ở cấp quốc gia. Ủy ban châu Âu đã từng chi tiền tiến hành thử nghiệm cách làm này ở Đan Mạch, Bỉ, Thụy Điển, Hà Lan và Pháp. Báo Libération ghi nhận bọn khủng bố âm mưu tấn công ở châu Âu đều mang quốc tịch của một nước thành viên EU, bởi thế trước tiên công tác tình báo nội địa vẫn là quan trọng nhất.

HOÀNG DUY

Trung Đông: Kẻ cười, người khóc vì xung đột Ukraine

Trung Đông: Kẻ cười, người khóc vì xung đột Ukraine

(PLO)- Cuộc xung đột ở Ukraine đã có tác động lớn đối với toàn bộ khu vực Trung Đông. Trong khi một số quốc gia thu được nhiều lợi ích kinh tế, một số khác lại lâm vào tình trạng khủng hoảng khiến người dân ngày càng khổ sở hơn.