Nâng cao tốc độ, chất lượng công tác lập pháp trong kỷ nguyên mới
Trong bối cảnh khoa học - công nghệ phát triển nhanh và đời sống xã hội nhiều biến đổi, vai trò của đại biểu Quốc hội càng trở nên quan trọng. Cử tri kỳ vọng các đạo luật được ban hành không chỉ kịp thời mà còn khả thi, hợp lý và đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước.
Quá trình xây dựng luật đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ giữa chuyên môn kỹ thuật và nền tảng pháp lý. Với sự tham gia của các đại biểu đến từ nhiều lĩnh vực khác nhau, Quốc hội có lợi thế về góc nhìn đa chiều, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động lập pháp.
Theo PGS.TS Cao Vũ Minh, cơ chế hỗ trợ cho công tác xây dựng pháp luật hiện cũng đang được tăng cường. Nghị quyết 66 của Bộ Chính trị cho phép thuê chuyên gia tham gia hỗ trợ hoạt động lập pháp. Đồng thời, Nghị định 170/2025 của Chính phủ đã quy định cụ thể cơ chế thuê và sử dụng đội ngũ chuyên gia trong quá trình xây dựng pháp luật.
“Sự kết hợp giữa năng lực, trách nhiệm của đại biểu Quốc hội và sự hỗ trợ của đội ngũ chuyên gia được kỳ vọng sẽ giúp các dự thảo luật được chuẩn bị kỹ lưỡng hơn trước khi trình ra nghị trường. Từ đó, Quốc hội có thể tập trung nhiều hơn vào thảo luận chính sách và lựa chọn những giải pháp phù hợp cho sự phát triển của đất nước” -PGS.TS Cao Vũ Minh nhấn mạnh.
Đại biểu Quốc hội: “Mắt xích thực tiễn” để chính sách đi vào cuộc sống
TS Nguyễn Đức Quyền, Chuyên gia chính sách công, đánh giá trong tiến trình phát triển, vai trò của đại biểu Quốc hội ngày càng được thể hiện rõ qua tư duy “lập pháp kiến tạo”. Quốc hội không chỉ là cơ quan lập pháp mà còn là nơi phản ánh hơi thở của đời sống xã hội. Chính vì vậy, đại biểu Quốc hội không chỉ là người làm luật mà còn là người giữ cho luật “sống” trong đời sống.
Từ nghị trường đến thực tiễn đời sống, các đại biểu quốc hội giữ vai trò như một “kiến trúc sư chính sách”. Không chỉ dừng lại ở vai trò biểu quyết thông qua luật mà các đại biểu còn là những người mang tiếng nói của doanh nghiệp và người dân chuyển hóa thành cơ chế, chính sách.
Sự chuyển dịch từ tư duy “quản lý” sang tư duy “phục vụ” trong thảo luận và quyết sách của Quốc hội thời gian qua đã giúp khơi thông nguồn lực, củng cố niềm tin của xã hội vào công tác lập pháp của đất nước.
“Bên cạnh vai trò lập pháp, tôi kỳ vọng các đại biểu Quốc hội nhiệm kỳ mới không chỉ là “mắt xích thực tiễn” trong giám sát thực thi chính sách, “người gác cổng” trong quá trình hướng dẫn thi hành luật mà là cầu nối giữa chính sách và xã hội” - TS Nguyễn Đức Quyền bày tỏ.
Hoàn thiện chính sách y tế: Từ số hóa dữ liệu đến chăm sóc sức khỏe toàn diện
Với hơn 30 năm công tác trong lĩnh vực y tế, PGS.TS.BS Đỗ Kim Quế, Phó Giám đốc Bệnh viện Thống Nhất, bày tỏ kỳ vọng Quốc hội nhiệm kỳ mới sẽ sớm hoàn thiện và thông qua các dự án luật liên quan đến lĩnh vực y tế. Đồng thời, các nghị định, thông tư hướng dẫn cũng cần được ban hành kịp thời nhằm thúc đẩy đầu tư cho ngành y tế, đặc biệt trong công tác phòng bệnh, phát hiện sớm và phát triển các kỹ thuật chuyên sâu.
Theo PGS.TS.BS Đỗ Kim Quế, việc xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử cho người dân, có bảo mật thông tin cá nhân ở mức độ cao là một trong những vấn đề được ngành y tế đặc biệt quan tâm.
Về thể chế, sau giai đoạn 2021-2025 với nhiều khó khăn, ngành y tế cần tiếp tục được hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật. Những quy định không còn phù hợp với thực tiễn cần được rà soát, sửa đổi kịp thời nhằm tạo điều kiện cho hệ thống y tế phát triển. Đồng thời, chính sách đãi ngộ đối với đội ngũ nhân viên y tế cũng cần tiếp tục được cải thiện để bác sĩ và nhân viên y tế yên tâm gắn bó, cống hiến lâu dài với nghề.
Đối với lĩnh vực hiến và ghép mô, tạng tại Việt Nam đã có nhiều tiến bộ. Việc hoàn thiện Luật Hiến, ghép mô và tạng được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý thuận lợi để mở rộng hoạt động hiến ghép, cứu sống thêm nhiều người bệnh. Đồng thời có thêm các chính sách nhân văn tri ân gia đình người hiến tạng.
PGS.TS.BS Đỗ Kim Quế nhận định trước xu hướng già hóa dân số, việc xây dựng các chính sách chăm sóc sức khỏe toàn diện cho người cao tuổi, bao gồm cả chăm sóc thể chất và đời sống tinh thần, là rất cần thiết. Các mô hình trung tâm sinh hoạt cộng đồng hay chăm sóc người cao tuổi có thể giúp họ duy trì sự kết nối xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Cuối cùng, trong lĩnh vực vắc-xin phòng bệnh, Việt Nam đang tăng cường hợp tác quốc tế để chuyển giao công nghệ sản xuất. Bên cạnh việc đảm bảo nguồn cung, cần đẩy mạnh truyền thông để nâng cao nhận thức của người dân về vai trò của tiêm chủng, đặc biệt đối với trẻ em và người cao tuổi.
Chính sách giáo dục cần gắn với thực tiễn và hội nhập trong kỷ nguyên mới
Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với quá trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, giáo dục, khoa học và công nghệ được xác định là những trụ cột chiến lược. Đảng, Nhà nước và Chính phủ đã, đang và sẽ tiếp tục dành nhiều sự quan tâm và đầu tư cho các lĩnh vực này.
TS Trần Đình Lý cho rằng ngành giáo dục – đào tạo đang có những sự chuyển biến theo hướng ngày càng tích cực. Các quy định pháp luật và công tác pháp chế đã từng bước tạo ra hành lang pháp lý quan trọng để giáo dục và đào tạo có thể phát triển một cách ổn định và bền vững.
Bên cạnh những kết quả đã đạt được, ngành giáo dục vẫn còn những khoảng cách nhất định giữa chính sách, pháp luật với thực tiễn đời sống. Vì vậy, việc tiếp tục điều chỉnh chính sách để gần gũi hơn với thực tiễn là điều rất cần thiết.
Với tư cách là cử tri và là những người đã có nhiều năm gắn bó với lĩnh vực giáo dục đại học, đồng thời tham gia nhiều chương trình nghiên cứu và chuyển giao khoa học – công nghệ trong và ngoài nước. TS Trần Đình Lý kỳ vọng các đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp tiếp tục phát huy vai trò cầu nối giữa cử tri với các cơ quan hoạch định chính sách, lắng nghe và phản ánh kịp thời những vấn đề từ thực tiễn đời sống.
Với sự đồng hành của các đại biểu dân cử, cùng việc tiếp thu đầy đủ ý kiến từ thực tiễn, các chính sách về giáo dục và đào tạo được kỳ vọng sẽ ngày càng hoàn thiện, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của đất nước.
Đại biểu Quốc hội phải mang tiếng nói của thực tiễn vào nghị trường
Nhiều năm tham gia hoạt động nghị trường, bà Tô Thị Bích Châu, đại biểu Quốc hội khóa XIV và XV, cho rằng vai trò quan trọng nhất của đại biểu Quốc hội là đại diện cho nhân dân trong quá trình hoạch định chính sách và giám sát việc thực thi pháp luật. Mặc dù Quốc hội là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất nhưng chất lượng các quyết sách lập pháp phụ thuộc rất lớn vào trách nhiệm, năng lực và sự dấn thân của từng đại biểu.
Trong hoạt động lập pháp, đại biểu Quốc hội không chỉ tham gia biểu quyết thông qua luật mà còn cần tham gia sâu vào toàn bộ quá trình hình thành chính sách. Điều đó đòi hỏi đại biểu phải nghiên cứu kỹ hồ sơ dự án luật, đối chiếu với thực tiễn kinh tế – xã hội, đồng thời lắng nghe ý kiến của cử tri, doanh nghiệp và các chuyên gia. Chính đại biểu là người đưa những vấn đề từ thực tiễn vào nghị trường, góp phần hoàn thiện quy định pháp luật theo hướng khả thi hơn.
Bà Tô Thị Bích Châu nhấn mạnh vai trò phản biện của đại biểu trong hoạt động lập pháp, chức năng giám sát là một trong những trụ cột quan trọng để bảo đảm hiệu lực, hiệu quả của bộ máy nhà nước. Thông qua hoạt động chất vấn, giám sát chuyên đề và xem xét các báo cáo của Chính phủ, đại biểu có điều kiện đánh giá khách quan việc thực thi chính sách, đồng thời phát hiện những khoảng trống pháp lý hay những vấn đề mà cử tri quan tâm.
Nhìn về nhiệm kỳ tới, bà cho rằng cử tri kỳ vọng các đại biểu nâng cao tính chuyên nghiệp trong hoạt động lập pháp và giám sát. Trong bối cảnh đất nước phát triển nhanh và nhiều vấn đề mới nảy sinh, đại biểu cần có kiến thức, kỹ năng và sự chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi tham gia quyết định các vấn đề quan trọng của quốc gia.
Theo bà Tô Thị Bích Châu, khi đại biểu giữ được mối liên hệ chặt chẽ với cử tri và phản ánh trung thực tiếng nói của người dân vào nghị trường, vai trò đại diện của Quốc hội sẽ được phát huy mạnh mẽ hơn, góp phần xây dựng một Quốc hội ngày càng hiệu quả, gần dân và vì dân.
Cử tri trẻ mong có thêm diễn đàn để sinh viên góp ý chính sách
Là một cử tri trẻ, đang là sinh viên ngồi trên ghế nhà trường, bạn Đỗ Hoài Nam, Chủ tịch Hội Sinh viên Trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TP.HCM, nhận thấy những chính sách về việc làm, chuyển đổi số hay phát triển nguồn nhân lực không chỉ là các vấn đề ở tầm vĩ mô mà còn rất gần gũi và thiết thực đối với sinh viên.
Theo Hoài Nam, hiện nay nhiều cuộc thi học thuật trong nước và vươn tầm quốc tế, cùng với các hoạt động nghiên cứu khoa học đang được tổ chức với tần suất, quy mô và chất lượng cao hơn. Đây không chỉ là sân chơi, khuyến khích sinh viên sáng tạo và phát triển năng lực mà còn là cơ hội rất tốt để sinh viên thể hiện ý tưởng, khát vọng và đóng góp cho xã hội.
Hoài Nam mong rằng các đại biểu Quốc hội trong nhiệm kỳ 2026-2031 sẽ tiếp tục lắng nghe tiếng nói của sinh viên và thế hệ trẻ nhiều hơn nữa. Đồng thời tạo ra nhiều diễn đàn để các bạn trẻ có cơ hội bày tỏ quan điểm, chia sẻ ý tưởng và ước mơ của mình. Từ đó, sẽ có thêm những chính sách thiết thực nhằm hỗ trợ, chắp cánh cho những ước mơ của thế hệ trẻ được hiện thực hóa, góp phần xây dựng và phát triển đất nước trong tương lai.
