Chỉ còn 10 ngày nữa là diễn ra cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội (ĐBQH) và ĐB HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 - ngày hội lớn của đất nước. Trong những ngày này, người dân ở khắp nơi đã thể hiện sự hứng khởi, náo nức cùng niềm tin khi sắp được cầm trên tay lá phiếu để lựa chọn, bầu ra những ĐB đủ đức, đủ tài, dám nghĩ, dám làm… vào cơ quan quyền lực nhà nước.
Niềm tin của nhân dân chỉ được củng cố vững chắc thông qua một chính quyền hành động, biết lắng nghe và giải quyết các vấn đề một cách thực chất. Góp phần làm nên điều đó, các ĐBQH hay HĐND luôn giữ mối liên hệ chặt chẽ với người dân, cùng chia sẻ, trăn trở và tham gia giải quyết những vấn đề phát sinh từ cơ sở.
Dấn thân vào đời sống của dân
Tối 12-2, TP.HCM khánh thành công viên tưởng niệm 23.000 người mất vì dịch COVID-19 với biểu tượng “Giọt nước” đặt giữa quảng trường trung tâm, tại khu đất số 1 Lý Thái Tổ. Để có được thành quả này, đằng sau đó là cả quá trình ghi nhận, đeo bám, kiến nghị đến cùng của các ĐB dân cử.
Nhìn những dòng người đến viếng tại công viên, PGS-TS Trần Hoàng Ngân - ĐBQH nhớ lại các kỳ tiếp xúc tại khu vực quận 10 cũ, cử tri liên tục phản ánh về tình trạng lãng phí của khu đất này.
Khu đất số 1 Lý Thái Tổ có diện tích khoảng 44.312 m² với tám biệt thự được xây dựng trước năm 1975, từng là nơi nghỉ dưỡng của gia đình Chú Hỏa - “vua nhà đất” Sài Gòn xưa. Sau năm 1975, khu biệt thự được chuyển thành Nhà khách Chính phủ do Bộ Ngoại giao quản lý và dùng để đón tiếp các đoàn khách cấp cao đến làm việc tại TP.HCM. Nhiều năm qua, khu đất này không được sử dụng, các công trình xuống cấp nghiêm trọng. Năm 2011, Bộ Tài chính đồng ý đem tài sản này ra đấu giá nhưng không thực hiện được và bỏ hoang nhiều năm. Hiện Trung ương đang dần hoàn tất thủ tục bàn giao lại cho TP.HCM.
Ảnh: THUẬN VĂN
Từ phản ánh của cử tri cùng sự đeo bám của các ĐB, đến nay khu đất này đã thành công viên để bất kỳ ai, lúc nào cũng có thể đến tưởng nhớ đồng bào, sự hy sinh của các lực lượng tuyến đầu trong đại dịch. “Đó là hành trình dài, đòi hỏi sự đeo bám. Không phải mọi kiến nghị đều được giải quyết ngay nhưng nhờ sự kiên trì của cử tri, mỗi ĐB như chúng tôi có thêm động lực đi đến cùng vấn đề” - PGS-TS Trần Hoàng Ngân chia sẻ.
PGS-TS Trần Hoàng Ngân đã có 15 năm gắn bó với nghị trường Quốc hội (từ khóa XIII đến nay). Ông quen thuộc với nhiều ý kiến đóng góp về kinh tế, thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, chính sách thuế, nâng mức giảm trừ gia cảnh…
Là ĐBQH thuộc đoàn TP.HCM, ông cũng là người gắn bó với quá trình soạn thảo, thuyết phục cho đến khi Trung ương ban hành các nghị quyết quan trọng dành cho TP. Có thể kể đến như Nghị quyết 54/2017, Nghị quyết 98/2023 và gần nhất là Nghị quyết 260/2025…, giúp TP.HCM có “chiếc áo thể chế” phù hợp.
Cũng nhờ sự đeo bám quyết liệt của chính quyền cũng như các ĐBQH đoàn TP.HCM, các nghị quyết với nhiều cơ chế cho TP.HCM ra đời, tạo điều kiện để TP phát huy tiềm năng, vị thế. Đáng chú ý, việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho địa phương sau đó đã được Trung ương cho phép.
Để có được những thành quả đó, PGS-TS Trần Hoàng Ngân nói không chỉ ông mà mỗi ĐBQH luôn nỗ lực gặp gỡ các sở, ngành, lăn xả với các dự án, đặt sự bức xúc của người dân vào trong đó để hiểu vấn đề. “Chỉ khi dấn thân vào thực tiễn, lắng nghe nhiều chiều thì việc góp ý, xây dựng dự thảo các nghị quyết mới mang tính thực tiễn và khả thi cao” - ĐB Trần Hoàng Ngân đúc kết.
Tới đây, PGS-TS Trần Hoàng Ngân tiếp tục ứng cử ĐBQH khóa XVI. “Tôi thấy mình hạnh phúc khi trở thành ĐBQH, có điều kiện đóng góp trí tuệ, năng lực của mình cho xã hội” - ông bộc bạch.
Dân tin mới tìm đến
Dù là ĐB ở cấp Trung ương hay địa phương, việc lắng nghe và phản hồi các ý kiến của người dân là trách nhiệm hàng đầu mà mỗi ĐB dân cử cần có.
Theo ông Cao Thanh Bình, Trưởng ban Văn hóa - Xã hội, HĐND TP.HCM, ĐB phải biết lắng nghe, ghi nhận, phản ánh đúng kiến nghị và có trách nhiệm đeo bám, giám sát kết quả giải quyết để thông tin cho cử tri. Không chỉ vậy, người ĐB cũng cần tuyên truyền, vận động, đồng cảm với cử tri để họ hiểu.
Quan trọng hơn là phải đi đến cơ sở, ghi nhận, tổ chức gặp gỡ các bên liên quan để đốc thúc giải quyết. Phải xác định mình là người đại diện cho tiếng nói, nguyện vọng hợp pháp của cử tri. Nhiều ý kiến khi phản ánh đến nghị trường, các cơ quan vào cuộc giải quyết nhưng cử tri vẫn chưa hài lòng thì cần xem vì sao như thế và tái giám sát.
Ông Cao Thanh Bình kể từng tiếp nhận trường hợp cử tri bức xúc vì chậm trễ trong công tác bồi thường giải tỏa cũng như hỗ trợ cho người dân để họ ổn định cuộc sống. Sau đó, tổ ĐB đã làm việc với địa phương để chỉ đạo các cơ quan chuyên môn giải quyết ngay trong ngày.
Hay có cử tri phản ánh tại một con hẻm có sự lấn chiếm, việc xác nhận chủ quyền chưa đúng. Quá trình đối chiếu, xác minh hồ sơ, tổ ĐB đã nhanh chóng làm việc với các cơ quan liên quan nhưng cử tri nói chưa hài lòng vì sự chậm chạp trong cách giải quyết.
“ĐB phải có trách nhiệm trước dân, tuyệt đối không trách ngược cử tri mà phải đặt mình vào tình huống của họ để tận tình hướng dẫn, xem xét hồ sơ sự việc. Khi người dân tìm đến mình tức là họ đã có sự tin tưởng” - ông Cao Thanh Bình nói.
Bà Lê Thị Ngọc Thanh, Bí thư Đảng ủy xã Hóc Môn, ĐB HĐND TP.HCM nhiệm kỳ 2021-2026, nói rất tự hào vì bản thân đã trưởng thành qua từng kỳ họp, từng lần bấm thông qua những nghị quyết, mang lại lợi ích thật sự cho người dân.
Tham gia HĐND TP từ năm 2011, trải qua ba nhiệm kỳ, điều bà trăn trở là làm sao để nghe được người dân, cử tri của mình chia sẻ nhiều hơn. Theo bà, việc tiếp xúc cử tri cần chuyển từ hội trường sang hiện trường - nơi có những dự án còn vướng mắc hay những điểm nóng gây bức xúc, để chính quyền và người dân có sự thấu hiểu, đồng cảm, từ đó tìm ra giải pháp tháo gỡ nhanh nhất.
“Không chỉ định kỳ mà cần đến tận những nơi cử tri ở, ngay tại khu dân cư để tiếp xúc, lắng nghe tiếng nói của người dân. Nếu không nghe dân nói, những ý kiến mình đề đạt sẽ thiếu hơi thở cuộc sống” - bà Thanh chia sẻ và nói thêm ngoài đề đạt phản ánh của cử tri tại các cuộc họp HĐND, bà luôn cố gắng đưa những kiến nghị vào ngay trong chính công việc hằng ngày để giải quyết.
Khi trăn trở với hạnh phúc của dân thì sẽ tìm thấy lối đi
Trong nhiệm kỳ mới, đất nước đang bước vào kỷ nguyên vươn mình. TP.HCM sau sáp nhập với quy mô hơn 14 triệu dân, cách thức tổ chức chính quyền cũng có sự thay đổi rất lớn. Áp lực về các vấn đề cần giải quyết như ô nhiễm, ngập nước, kẹt xe… ngày càng lớn. Vì vậy, trách nhiệm của ĐB là phải quán xuyến, theo dõi sát sao hơn, gần gũi với người dân nhiều hơn.
PGS-TS Trần Hoàng Ngân chia sẻ khi ý thức rõ vai trò, trách nhiệm trước cử tri thì dù là ĐBQH hay HĐND cũng sẽ đi đến cùng các vấn đề cử tri phản ánh. “Luôn đặt lợi ích của nhân dân lên trên hết. Một lời nói ra đều nghĩ đến lợi ích của người dân, doanh nghiệp” - ông tâm niệm.
Cũng theo ông, mỗi ĐB phải thực sự lắng nghe, đánh giá sát sao những kiến nghị, phản ánh của cử tri, chọn lọc ý kiến hợp lý, chính đáng nhất để theo đuổi. “Có những vấn đề theo đuổi nhưng không thành công, dẫu vậy phải mạnh dạn có ý kiến, kiến nghị với các cơ quan của Trung ương, chuyển sự gửi gắm của cử tri đến QH, Trung ương” - PGS-TS Trần Hoàng Ngân nói.
Trên hết, ĐB cần có chuyên môn, hiểu biết, luôn trăn trở với hạnh phúc của người dân, làm sao để các cơ chế, nghị quyết đi vào cuộc sống thực chất.
PGS-TS Trần Hoàng Ngân nói với quy mô của TP.HCM hiện nay, rất cần các hiến kế để TP sớm khắc phục tình trạng ùn tắc giao thông, triều cường, ngập nước, sự quá tải của các bệnh viện… Đồng thời, cần tạo cơ chế để TP có nguồn lực giải quyết nhanh các bất cập về hạ tầng kinh tế - văn hóa - xã hội, tháo rào cản để từ đó có những cách làm mới.
“Bản thân tôi cũng như mỗi ĐB, khi đặt mục tiêu cao nhất là chăm lo tốt cho đời sống người dân, tự khắc sẽ nhìn thấy lối đi, đột phá ngay chính trong suy nghĩ, cách làm của mình. Từ đó kiến tạo, có những mô hình hay và mang lại ý nghĩa thực sự như cách TP.HCM đã “dỡ rào”, “hồi sinh” các khu đất vàng lâu năm” - PGS-TS Trần Hoàng Ngân chia sẻ.
Bà Lê Thị Ngọc Thanh, Bí thư Đảng ủy xã Hóc Môn, nhận thấy quá trình giám sát, chất vấn, giám sát hậu chất vấn cần được quan tâm nhiều hơn. ĐB cần tăng cường giám sát thực địa và giám sát hậu giám sát, quyết liệt đeo bám kết luận để đảm bảo các đơn vị thực thi đúng cam kết.
Hay trong vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, việc thiết lập cơ chế thông tin 24/7 giữa Thường trực HĐND cấp xã và tổ ĐB HĐND TP là vô cùng cần thiết. Những vấn đề vượt thẩm quyền cấp xã phải được đưa trực tiếp đến các kỳ họp của HĐND TP thông qua hệ thống báo cáo điện tử đồng bộ.
Bà Thanh cũng đề xuất hiện đại hóa và số hóa quy trình dân nguyện, xây dựng “Hệ sinh thái số HĐND” và “Bản đồ số kiến nghị cử tri”. Tại đây, mọi kiến nghị từ cấp phường, xã phải được công khai, phân loại và gắn trách nhiệm giải quyết cho từng sở, ngành với thời hạn rõ ràng.
“Thước đo thành công của một nhiệm kỳ được minh chứng bằng nền kinh tế tăng trưởng dựa trên các cơ chế đặc thù và niềm tin của nhân dân được củng cố vững chắc thông qua chính quyền hành động, biết lắng nghe và giải quyết các vấn đề thực chất” - bà Thanh nói…
Giải quyết thấu đáo vấn đề của cử tri là ưu tiên hàng đầu
Việc giải quyết thấu đáo những vấn đề mà cử tri đưa ra cần được đặt lên hàng đầu. ĐB phải giữ mối liên hệ chặt chẽ, chủ động khảo sát, ghi nhận kiến nghị và giám sát quá trình giải quyết của các cơ quan thẩm quyền, thông tin đầy đủ kết quả xử lý để cử tri nắm bắt.
Với quy mô của TP.HCM hiện nay, tôi sẽ phối hợp với Đoàn ĐBQH TP.HCM, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM và các cơ quan liên quan kiến nghị Trung ương giải quyết những vấn đề của TP. Cùng với đó, tham gia xây dựng cơ chế, chính sách thúc đẩy khoa học công nghệ, chuyển đổi số, phát triển hạ tầng.
Các vấn đề về đào tạo nghề, giải quyết việc làm, giảm nghèo bền vững, phát triển giáo dục - y tế - văn hóa - thể thao, xây dựng bộ máy chính quyền tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả… cũng là những ưu tiên trọng tâm của tôi trong vai trò ĐB chuyên trách.
Ông CAO THANH BÌNH, Trưởng ban Văn hóa - Xã hội, HĐND TP.HCM
*****
Ý KIẾN:
PGS-TS VŨ THỊ HỒNG YẾN, Trưởng khoa Luật Trường ĐH Sài Gòn:
Quyết liệt gỡ điểm nghẽn, giải phóng sức sản xuất
Nhìn lại nhiệm kỳ qua, QH và HĐND các cấp đã thể hiện tinh thần đổi mới quyết liệt, thực sự tháo gỡ được nhiều điểm nghẽn về thể chế theo tinh thần của Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Cuộc cách mạng về sắp xếp bộ máy tinh, gọn, mạnh đã chuyển dịch tư duy từ quản lý thuần túy sang quản trị kiến tạo.
Bước vào nhiệm kỳ mới, tôi kỳ vọng các ĐB phát huy tinh thần tự chủ chiến lược để tháo gỡ dứt điểm các điểm nghẽn, giải phóng sức sản xuất. Đối với TP.HCM, cần mạnh dạn đề xuất cơ chế vượt trội, xóa bỏ rào cản hành chính nhằm hiện thực hóa năng lực quản trị hiện đại. Thể chế phải là bệ phóng cho sáng tạo và là hành lang pháp lý an toàn để bảo vệ những cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.
Trong lĩnh vực giáo dục, Nghị quyết Đại hội XIV xác định nhiệm vụ xây dựng nền giáo dục quốc dân hiện đại, ngang tầm quốc tế. Là người đào tạo luật, tôi kỳ vọng các ĐB bám sát định hướng chuẩn hóa và hội nhập để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Đào tạo nhân lực chất lượng cao trong các ngành chiến lược là chìa khóa để đạt chỉ tiêu tăng năng suất lao động 8,5% mỗi năm.
Tuy nhiên, hội nhập quốc tế phải đi đôi với thực chất và phù hợp với khả năng thực tế của đất nước. Cử tri mong sẽ có một lộ trình giáo dục không chạy theo hình thức mà lấy hiệu quả làm thước đo. Nhiệm vụ cấp thiết lúc này là phải bảo đảm chuẩn chất lượng của đội ngũ giảng dạy thông qua các cơ chế kiểm soát nghiêm ngặt…
Tôi tin rằng ĐBQH và HĐND các cấp khóa mới sẽ là nhịp cầu kết nối ý chí của Đảng với nguyện vọng cử tri, đưa đất nước tiến vào kỷ nguyên phồn vinh và hạnh phúc.
-----
TS LƯƠNG THỊ HÒA, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Hùng Vương TP.HCM:
Mong các đại biểu góp phần xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, minh bạch
Là cử tri và đồng thời cũng là người làm công tác quản lý giáo dục, tôi kỳ vọng các ĐB dân cử trong nhiệm kỳ mới sẽ phát huy cao nhất vai trò đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân. Các ĐB cần chủ động, sáng tạo trong thể chế hóa và thực hiện các mục tiêu phát triển đất nước mà Nghị quyết Đại hội XIV đã đề ra.
Trước hết, tôi mong các ĐB tiếp tục nâng cao chất lượng lập pháp theo hướng xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, minh bạch và có tính khả thi cao.
Các ĐBQH cần tăng cường phản biện chính sách, đánh giá tác động pháp luật khoa học, bảo đảm mỗi đạo luật ban hành đều góp phần tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực phát triển, đặc biệt trong các lĩnh vực đổi mới sáng tạo, giáo dục và đào tạo, khoa học công nghệ, kinh tế số và kinh tế xanh.
Đối với TP.HCM, cử tri kỳ vọng các ĐB của TP tiếp tục thúc đẩy cơ chế, chính sách đặc thù, tạo không gian thể chế đủ rộng để TP phát huy vai trò trung tâm tài chính, thương mại, giáo dục và đổi mới sáng tạo của khu vực…
Tôi cũng kỳ vọng các ĐB tăng cường giám sát tối cao và giám sát chuyên đề, nhất là trong phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí. Hoạt động tiếp xúc cử tri cũng cần được đổi mới theo hướng thực chất, đa dạng hình thức, ứng dụng công nghệ số để lắng nghe đầy đủ ý kiến của người dân, doanh nghiệp và đội ngũ trí thức.
Trong giáo dục và đào tạo, các ĐB cần quan tâm hoàn thiện khung pháp lý để phát triển hệ thống giáo dục đại học theo hướng tự chủ, chất lượng cao. Đối với các trường tư thục, cần có cơ chế phù hợp nhằm khuyến khích đầu tư, nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học và phục vụ cộng đồng.
-----
Anh ĐẶNG MINH HUY (22 tuổi, sống tại TP.HCM):
Mỗi lá phiếu là sự ủy thác khát vọng vươn mình
Cuộc bầu cử ĐBQH khóa XVI và ĐB HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 diễn ra trong thời điểm mang tính bước ngoặt: Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Trong dòng chảy đó, TP.HCM tiếp tục khẳng định vị thế “đầu tàu của các đầu tàu”. Việc thực hiện hiệu quả Nghị quyết 98 (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị quyết 260) của QH đã mở ra không gian phát triển mới. Từ hình thành trung tâm tài chính quốc tế, khởi động cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ đến phát triển mô hình đô thị nén (TOD) dọc các tuyến metro. TP.HCM đang thực sự trở thành hiện thân cho khát vọng hóa rồng của Việt Nam.
Tuy nhiên, để những định hướng chiến lược đi vào cuộc sống, cử tri TP đặt kỳ vọng rất lớn vào đội ngũ ĐB nhiệm kỳ mới. Chúng tôi rất cần những ĐB bản lĩnh, tiên phong trong kiến tạo chính sách và thúc đẩy cải cách thể chế, thông qua ba trọng tâm lớn.
Thứ nhất, bản lĩnh xoay chuyển các vấn đề dân sinh. Nghị quyết 98 đã tạo không gian pháp lý rộng cho TP nhưng để giải quyết dứt điểm các vấn đề như chống ngập, ùn tắc giao thông hay sàn giao dịch tín chỉ carbon, ĐB phải dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm trước những rào cản hành chính đôi khi còn xơ cứng.
Thứ hai, tiên phong thúc đẩy chính quyền số và kinh tế số. Trong kỷ nguyên số, cử tri mong muốn thủ tục hành chính không chỉ là “giảm bớt” mà phải tiến tới “không chạm”, mang lại sự minh bạch và tiện lợi tối đa cho người dân, doanh nghiệp.
Thứ ba, bản lĩnh nghị trường của ĐB trong bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân. Theo đó, ĐB phải thực hiện vai trò của mình công tâm và quyết liệt nhất.
Hội đồng bầu cử quốc gia đã công bố danh sách 864 ứng cử ĐBQH khóa XVI, trong đó TP.HCM có 64 ứng viên tại 13 đơn vị bầu cử. Mỗi lá phiếu bầu cho các ứng viên không chỉ là sự gửi gắm niềm tin cá nhân mà là sự ủy thác khát vọng về một TP văn minh, hiện đại, nghĩa tình.
Những ĐB nhiệm kỳ tới chính là những người cầm lái, đưa con tàu TP vượt sóng, cùng cả nước tiến tới mục tiêu trở thành nước phát triển, thu nhập trung bình cao vào năm 2045.
NGUYỄN CHÍNH ghi
