Ở khu vực phường Bến Thành (TP.HCM) có một nhóm người đánh giày thường xuyên chủ động tiếp cận, bủa vây du khách, đặc biệt người nước ngoài để dàn cảnh, chèo kéo khách đánh giày với chi phí cao bất thường, gây bức xúc cho du khách, ảnh hưởng hình ảnh văn minh, mến khách, nghĩa tình của TP.HCM.
Nhóm này hoạt động có tổ chức, phân công vai trò cụ thể như người tiếp cận, cảnh giới và hỗ trợ gây áp lực. Khi thấy du khách, họ nhanh chóng áp sát, dùng nhiều chiêu trò chèo kéo, thậm chí giữ chân không cho nạn nhân rời đi cho đến khi trả tiền.
Nhóm đánh giày này đã lọt vào tầm ngắm của các trinh sát hình sự Công an TP.HCM. Theo phân công của lãnh đạo Phòng Cảnh sát Hình sự (PC02) Công an TP.HCM, Đội Cảnh sát hình sự đặc nhiệm (Đội 2) đóng vai trò chủ công, tập trung lực lượng, triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, lên kế hoạch triệt phá, nhằm lập lại trật tự tại khu vực trung tâm TP.
Nhận nhiệm vụ, Trung tá Hoàng Đức Thắng, Đội trưởng Đội 2, chỉ đạo các trinh sát khẩn trương vào cuộc, tiếp tục thu thập tài liệu, xác minh nhân thân, lai lịch nhóm người. Nhiều tổ công tác được phân công bám địa bàn, theo dõi di biến động, dựng lại toàn bộ phương thức, thủ đoạn hoạt động của nhóm này.
Quá trình trinh sát cho thấy nhóm người đánh giày có dấu hiệu chèo kéo, "chặt chém" khách hoạt động rất thận trọng, có người cảnh giới, báo động nếu thấy bất thường, đồng thời thường xuyên thay đổi vị trí từ khu vực giao lộ giữa đường Lê Lợi – Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Thái Văn Lung, khu vực cửa tây chợ Bến Thành…
10 giờ ngày 10-4, khoảng 20 trinh sát đặc nhiệm dưới sự chỉ huy của Trung tá Hoàng Đức Thắng và Trung tá Phạm Quốc Cường, Phó Đội trưởng, tổ chức theo dõi, mật phục ở nhiều địa điểm theo kế hoạch. Các mũi công tác bí mật tiếp cận, quan sát từng thành viên trong nhóm đánh giày.
Tại giao lộ Lê Lợi – Nam Kỳ Khởi Nghĩa (phường Bến Thành), từ sáng sớm xuất hiện khoảng 20 người gồm nhóm đánh giày và một số phụ nữ bán thuốc lá điện tử hoạt động. Nhóm đánh giày liên tục di chuyển, quan sát xung quanh, có biểu hiện cảnh giới, phân công nhau đứng tại nhiều vị trí khác nhau để theo dõi động tĩnh.
Tại thời điểm các tổ công tác bí mật vào vị trí, nhóm người bất ngờ tản ra, rời khỏi khu vực. Chỉ trong ít phút, nơi này vốn nhộn nhịp trở nên vắng bóng bất thường.
Một số người trong nhóm đứng từ xa quan sát, liên tục dùng điện thoại liên lạc, thể hiện dấu hiệu nghi ngờ có lực lượng chức năng hoặc người theo dõi. Trùng hợp là lúc này, lực lượng Công an phường Bến Thành đang tuần tra, xử lý vi phạm lấn chiếm vỉa hè ở khu vực công viên gần đó.
Khoảng 30 phút sau, khi không thấy bóng dáng công an phường, các thành viên quay trở lại, nhanh chóng tụ tập thành nhóm để tiếp tục hoạt động.
Gần 11 giờ cùng ngày, nhóm đánh giày tiếp cận một du khách trên vỉa hè đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa để mồi chài, câu kéo dùng dịch vụ dù khách không muốn. Do bất đồng ngôn ngữ và nghĩ rằng giá đánh giày cũng không bao nhiêu, vị du khách đã không cảnh giác.
Đánh giày xong, nhóm này bắt đầu múa nghề thành thục nhằm tiếp cận lấy số tiền lớn. Tuy nhiên, một thành viên trong nhóm phát hiện có điều bất thường nên lưỡng lự. Một người phụ nữ bán thuốc lá điện tử gần đó cũng bất ngờ lên tiếng như muốn cảnh giới: “Đừng lấy nha! Đừng lấy nha!”. Ngay lập tức, cả nhóm thay đổi thái độ, tản ra xa và chỉ lấy 50.000 đồng đánh giày rồi vội vàng rời hiện trường.
Sau đó ít phút, cũng tại giao lộ này, nhóm đánh giày tiếp cận một du khách khác, liên tục chèo kéo, ép khách tháo giày. Trong lúc đánh giày, một thành viên liên tục dò hỏi nạn nhân.
Thấy vị khách mở ví ra xem, một người hỏi: “Có tiền không?” đồng thời nhoài người nhìn vào ví nạn nhân và thốt lên: “Nhiều đó chứ” rồi cười to. Sau vài câu giao tiếp, nhận thấy nạn nhân không thông thạo tiếng Việt, cả nhóm bắt đầu phối hợp để diễn nhằm moi tiền.
Người đánh giày (sau này xác định là Lê Đình Tĩnh) và hai người khác tiếp cận. Tĩnh báo giá “1 triệu rưỡi” rồi thò tay vào ví nạn nhân lấy hai tờ 500.000 đồng. Để khách không kịp phản ứng, người này trả lại 50.000 đồng. Tĩnh vừa lảng đi thì đồng bọn áp sát khách, thò tay móc hai tờ 500.000 đồng và chỉ trả lại 100.000 đồng.
Toàn bộ diễn biến này đã được các trinh sát hình sự đặc nhiệm chứng kiến. Lúc này, Trung tá Hoàng Đức Thắng, trung tá Phạm Quốc Cường phát lệnh cho các tổ ập đến bắt quả tang. Toàn bộ những người liên quan cùng tang vật được đưa về trụ sở Công an phường Bến Thành ngay sau đó.
Tại cơ quan công an, một người trong nhóm đánh giày được xác định là Hà Đình Thành (36 tuổi, quê Thanh Hóa; hiện đang ngụ phường Gia Định). Thành là người được nhóm PV ghi nhận qua nhiều clip với vai trò thường xuyên trực tiếp chèo kéo du khách, thò tay móc tiền rất tích cực trong nhóm.
Thành không chỉ tiếp cận, ép du khách đánh giày mà còn phối hợp với các thành viên khác để thực hiện hành vi chiếm đoạt tiền. Khi nạn nhân mất cảnh giác, người này nhanh tay móc tiền trong ví rồi tìm cách đánh lạc hướng.
Tại công an, Thành ban đầu vẫn cố chấp, không thừa nhận hành vi của mình. Tuy nhiên, bằng các biện pháp nghiệp vụ cùng thông tin được thu thập kỹ lưỡng, lực lượng chức năng đã đấu tranh quyết liệt khiến Thành phải thừa nhận hành vi sai phạm.
Theo đó, Thành khai đã hoạt động "nghề" này nhiều năm. Những người trong nhóm đều quen biết ở quê rồi rủ nhau vào TP.HCM "làm ăn". Thành cho rằng sau khi đánh giày xong chỉ lấy tiền công vài chục đến khoảng 100.000 đồng, cao nhất chỉ 200.000 đồng. Thành cũng thừa nhận cả nhóm đã từng bị Công an phường Bến Thành mời làm việc, răn đe nhiều lần, lần gần nhất khoảng hai tuần trước khi bị bắt.
Một thành viên khác hoạt động tích cực là Trần Ngọc Hiếu (41 tuổi, quê Thanh Hóa; ngụ phường Nhiêu Lộc, TP.HCM). Người này làm nghề đánh giày, còn vợ bán vape (thuốc lá điện tử) tại khu vực giao lộ Lê Lợi - Nam Kỳ Khởi Nghĩa. Theo ghi nhận của PV, Hiếu thường xuyên có mặt tại đây, tham gia chèo kéo du khách. Khi “hành nghề”, Hiếu tỏ ra nhanh nhẹn, chủ động xen vào các nhóm để phối hợp.
Tại cơ quan công an, Hiếu không phủ nhận việc đánh giày với giá cao nhưng cho rằng chỉ lấy khoảng 250.000 đồng trở lại, có trường hợp 400.000-500.000 đồng. Hiếu cũng thừa nhận biết một số người trong nhóm lấy tiền của du khách hàng triệu đồng nhưng cho rằng mình “làm riêng”. Tuy nhiên, hình ảnh ghi nhận cho thấy Hiếu nhiều lần tự đưa ra mức giá cao, lấy của du khách số tiền lớn, trái ngược với lời khai.
Vợ Hiếu cho biết bản thân chỉ buôn bán thuốc lá điện tử. Người này thừa nhận biết việc chồng tham gia nhóm đánh giày cũng như hoạt động của các thanh niên xung quanh. Theo lời người vợ, bà đã nhiều lần khuyên chồng chỉ nên làm ăn “đúng giá” nhưng do áp lực cuộc sống nên Hiếu vẫn tiếp tục tham gia.
Còn Lê Đình Tĩnh (40 tuổi, quê Thanh Hóa; ngụ phường Nhiêu Lộc) là thành viên giữ vai trò khá quan trọng, hoạt động hơn 10 năm. Tĩnh bị đưa về trụ sở và chỉ 30 phút trước đó đã trực tiếp móc trong ví một du khách 1 triệu đồng.
Tuy nhiên, Tĩnh khai rằng từ trước đến nay chỉ đánh giày với giá cao nhất khoảng 200.000 đồng. Tĩnh cũng khai vào những lúc vắng khách, các thành viên thường tụ tập chơi bạc bằng trò “bốc đầu đuôi” để ăn thua bằng tiền.
Theo lời Tĩnh, nhóm đánh giày hoạt động khá đông, xuất hiện tại nhiều tuyến đường trung tâm TP.HCM. Mỗi người thường “giữ” một khu vực quen thuộc, hình thành các nhóm nhỏ để tránh sự chú ý của lực lượng chức năng.
Tại trụ sở công an, nhóm phụ nữ bán thuốc lá điện tử cũng bị mời làm việc. Một người tên N cho biết thường xuyên có mặt và tiếp xúc gần với nhóm đánh giày. Ban đầu, N khai không biết các hoạt động bất thường. Tuy nhiên, khi PV đưa ra hình ảnh, N thừa nhận có biết việc moi tiền du khách nhưng cho rằng “việc ai người đó làm”.
N khai thêm mỗi khi thấy nhóm đánh giày móc tiền du khách, bà thường chủ động rời đi. Liên quan đến việc buôn bán, N thừa nhận biết rõ thuốc lá điện tử là mặt hàng bị cấm nhưng vẫn lén lút bán kiếm sống. Mỗi sản phẩm nhập về giá 130.000-150.000 đồng, bán ra 300.000-400.000 đồng. Đáng chú ý, bà chỉ bán cho khách nước ngoài, né bán cho người Việt vì sợ công an cải trang.
Theo nhóm đánh giày, một bộ dụng cụ “hành nghề” rất đơn giản, chi phí chỉ vài chục ngàn đồng gồm keo 502, cọ, khăn và nước rửa chén pha loãng tạo bọt nhằm đánh lừa khách là “đang làm sạch kỹ”.
Bước đầu cơ quan công an xác định nhóm này đã hoạt động trong thời gian dài. Việc triệt phá kịp thời góp phần chấn chỉnh tình trạng chèo kéo, đeo bám, giữ gìn hình ảnh văn minh, an toàn cho du lịch TP.HCM.
