Luật quy định không tội, tòa vẫn cứ kết án
(PL)- Sau khi tòa tuyên án, hàng trăm người dân địa phương còn nán lại phòng xử án và tràn ra cả sân tòa, thẫn thờ chưa chịu về ngay...

Sau hai ngày xét xử, chiều 27-9, TAND huyện Đắk Hà (Kon Tum) đã không chấp nhận lời kêu oan, tuyên phạt bị cáo Phan Tiến Dũng và bốn bị cáo khác mỗi người 11-14 tháng tù về tội trộm cắp tài sản.

Bị tội vì chặt cây gỗ trắc chết khô

Đây là vụ án không chỉ người dân huyện Đắk Hà đặc biệt chú ý mà các cơ quan, ban ngành ở tỉnh Kon Tum cũng theo dõi sát sao. Cứ mỗi lần tòa mở phiên xử là có tới hàng trăm người dân bất kể đường sá xa xôi vẫn đến theo dõi phiên tòa. Ngoài ra, còn có rất đông cán bộ ban ngành của tỉnh và huyện tham dự các phiên tòa.

Như Pháp Luật TP.HCM từng phản ánh, Phan Tiến Dũng là kiểm lâm của Ban Quản lý rừng đặc dụng Đắk Uy. Tháng 4-2016, Lê Quốc Khánh xin Dũng vào rừng Đắk Uy cưa trộm gỗ trắc khô. Cả nể việc Khánh thường tìm thuê người làm cà phê cho mình, Dũng đồng ý.

Hôm sau, Khánh cùng ba người khác vào rừng cưa một cây gỗ trắc đã chết khô. Do cây bị đổ tạo ra tiếng động lớn nên các bị cáo bị phát hiện. Theo kết quả giám định, cây gỗ bị cưa nói trên là cây gỗ trắc đã chết khô, không còn khả năng sinh trưởng và phát triển. Riêng khúc gỗ mà các bị cáo lấy chỉ 0,123 m3, trị giá hơn 19 triệu đồng.

Tháng 9-2016, TAND huyện Đắk Hà xử sơ thẩm lần đầu đã tuyên phạt các bị cáo 12-15 tháng tù về tội trộm cắp tài sản. Tất cả bị cáo đều kháng cáo kêu oan. Tháng 3-2017, TAND tỉnh Kon Tum xử phúc thẩm đã hủy bản án sơ thẩm. Sau khi tòa phúc thẩm tuyên án, hàng trăm người dân đã vỗ tay dồn dập biểu lộ sự đồng tình.

Luật quy định không tội, tòa vẫn cứ kết án - ảnh 1
Năm bị cáo tại phiên tòa. Ảnh: CTV

Gỗ tự nhiên, không phải là đối tượng của tội trộm cắp

Tại phiên tòa sơ thẩm lần hai này, các bị cáo vẫn kêu oan, cho rằng mình không phạm tội trộm cắp tài sản.

Luận tội, đại diện VKSND huyện Đắk Hà cho rằng hành vi của các bị cáo đủ yếu tố cấu thành tội trộm cắp tài sản và đề nghị HĐXX phạt các bị cáo từ 11 tháng tù đến 16 tháng tù.

Trong khi đó, bốn luật sư (LS) bào chữa cho các bị cáo là LS Lê Văn Hoan, LS Nguyễn Thành Công, LS Trương Quang Hiệp (Đoàn LS TP.HCM) và LS Trần Cao Đại Kỳ Quân (Đoàn LS tỉnh Đồng Nai) đều cho rằng hành vi của các bị cáo không cấu thành tội trộm cắp tài sản, đề nghị HĐXX tuyên các bị cáo không phạm tội.

Cụ thể, theo các LS, Thông tư liên tịch số 19/2007 của Bộ NN&PTNT, Bộ Tư pháp, Bộ Công an, VKSND Tối cao, TAND Tối cao hướng dẫn đối tượng của các tội xâm phạm sở hữu chỉ có thể là những tài sản có sự đầu tư sức lao động của con người. Những tài sản không có sự đầu tư của con người như tài sản dưới dạng tài nguyên rừng thì không phải là đối tượng tác động của tội xâm phạm sở hữu như tội trộm cắp tài sản. Ở đây, rừng đặc dụng Đắk Uy là rừng tự nhiên, cây gỗ trắc đã chết khô mà các bị cáo cưa không phải là tài sản do con người bỏ sức lao động tạo ra. Do đó, theo hướng dẫn trên thì hành vi của các bị cáo không cấu thành tội trộm cắp tài sản.

Có chăng là các bị cáo có dấu hiệu của tội vi phạm các quy định về khai thác và bảo vệ rừng nhưng tội danh này đòi hỏi phải khai thác trên 5 m3. Ở đây các bị cáo khai thác dưới 1,5 m3 nên không đủ định lượng để xử lý hình sự về tội danh này được.

Để chứng minh, các LS còn dẫn chứng một số vụ có hành vi tương tự vụ án này nhưng chỉ bị xử phạt hành chính. Chẳng hạn vào tháng 1-2016, rừng Đắk Uy phát hiện hai cây gỗ trắc gồm một cây có khối lượng 0,424 m3 và một cây gỗ trắc khác khối lượng 0,128 m3 cũng bị cưa hạ. Ban quản lý rừng căn cứ vào điểm b khoản 3 Điều 12 Nghị định 157 năm 2013 để xử lý hành chính.

Bên cạnh đó, các LS cũng cho rằng vụ án vi phạm tố tụng nghiêm trọng ở chỗ bị cáo Nguyễn Ngọc Bình bị khởi tố ngày 22-7-2016 nhưng đến ngày 20-6-2017, CQĐT mới giao quyết định khởi tố bị can cho bị cáo là vi phạm khoản 6 Điều 126 BLTTHS. Bản cáo trạng giao cho bị cáo Dũng thì không đóng dấu, không có tên người ban hành cáo trạng...

Tuy nhiên, đại diện VKS vẫn bảo vệ quan điểm của mình rằng đây là hành vi trộm cắp. Một số nội dung mà các LS đã nêu ra thì đại diện VKS không tranh luận.

“Cứ tới luật sư nói là âm thanh bị nhỏ”

Do âm thanh tại phiên tòa không ổn định, lúc nghe rõ, lúc không nên trong phần tranh luận sáng nay, một LS phản ứng: “Để đảm bảo việc xét xử được minh bạch, LS đề nghị HĐXX có sự chỉ đạo âm thanh cho được tốt, tránh tình trạng LS đang nói thì micro bị tắt âm thanh”.

LS Lê Văn Hoan (Đoàn LS TP.HCM) nói thêm: “Tôi có cảm giác cứ tới phần LS nói là âm thanh bị nhỏ lại. Đề nghị HĐXX xem lại, nếu không thì bỏ micro ra, ở phiên tòa sơ thẩm lần đầu tôi cũng bị gặp tình trạng như vậy”. Kể từ lúc này, âm thanh tại phiên tòa mới tốt hơn. 

Tòa: Các bị cáo có tội

Theo HĐXX, hành vi của năm bị cáo đã cấu thành tội trộm cắp tài sản, VKS truy tố đúng người, đúng tội. Cũng theo HĐXX, LS cho rằng các bị cáo không phạm tội là không có căn cứ nên tuyên án như đã nói.

HĐXX tuyên án xong, các bị cáo đều lộ vẻ buồn rầu. “Chúng tôi sẽ tiếp tục kêu oan lên tòa cấp trên. Mong rằng công lý sẽ đứng về phía chúng tôi” - bị cáo Dũng nói với PV Pháp Luật TP.HCM.

Trong khi đó, hàng trăm người dân địa phương, người thì im lặng thẫn thờ, người thì tụm lại bàn tán, nhiều người không kiềm chế được cảm xúc nói oang oang rằng không phục với phán quyết của HĐXX. Các LS đã phải nán lại trấn an, động viên người dân giữ bình tĩnh vì vụ án vẫn còn cấp phúc thẩm xem xét.

Chủ tọa nói về tác nghiệp của phóng viên

Sáng 26-9, thẩm phán Nguyễn Thị Hường (chủ tọa phiên tòa) đã không cho hai PV của báo Pháp Luật TP.HCM, báo Thương Hiệu Và Công Luận được tác nghiệp tại phiên tòa. Lý do mà thẩm phán Hường đưa ra là hai PV này chỉ có giấy giới thiệu của cơ quan, không có thẻ nhà báo nên không được phép tác nghiệp.

Sau đó, PV Pháp Luật TP.HCM chỉ ngồi nghe và theo dõi phiên tòa nhưng vẫn liên tục bị cảnh sát mời ra khỏi phòng xử để… kiểm tra máy móc.

NGÂN NGA