Nhiều bạn đọc đề nghị báo làm rõ các pháp luật trước đây quy định sao về việc này.
Đầu tiên, Luật Hôn nhân và Gia đình năm 1959 cấm những người có bốn bệnh sau đây kết hôn: Bất lực hoàn toàn về sinh lý, hủi, hoa liễu, loạn óc mà chưa chữa khỏi. Sau đó Luật Hôn nhân và Gia đình năm 1986 chỉ cấm đối với hai bệnh là tâm thần và hoa liễu. Đáng lưu ý là chỉ những trường hợp kết hôn với người nước ngoài mới bị bắt buộc phải khám hai bệnh này và còn phải khám thêm về HIV. Cụ thể, theo Nghị định 184/1994, hồ sơ đăng ký kết hôn với người nước ngoài phải có giấy xác nhận của tổ chức y tế cấp chưa quá ba tháng, xác nhận hiện tại người đó không mắc bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh tâm thần nhưng chưa đến mức không có khả năng nhận thức được hành vi của mình, không mắc bệnh hoa liễu, không bị nhiễm virus HIV. Trong khi đó, người trong nước chỉ phải khám tâm thần và hoa liễu trong trường hợp bị chính quyền nghi ngờ đang mắc bệnh. Tại Nghị định 83/1998, Chính phủ quy định: Trong trường hợp nghi ngờ một bên hoặc cả hai bên nam nữ mắc bệnh tâm thần không có khả năng nhận thức được hành vi của mình, đang mắc bệnh hoa liễu thì UBND cấp xã buộc phải có giấy khám sức khỏe của cơ quan y tế cấp huyện.
Giờ thì Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2000 chỉ cấm duy nhất một bệnh là tâm thần. Theo Điều 10 luật này, người mất năng lực hành vi dân sự (tức bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình) bị cấm kết hôn. Tuy nhiên, theo Nghị định 158/2005, 06/2012 thì hồ sơ đăng ký kết hôn của người trong nước với nhau không cần phải có giấy khám bệnh này. Giống như trước đây, yêu cầu khám tâm thần tiền hôn nhân chỉ được đặt ra đối với việc kết hôn với người nước ngoài. Điều này thể hiện ở chỗ Nghị định 68/2002, 69/2006 buộc hồ sơ đăng ký kết hôn với người nước ngoài phải có giấy xác nhận của tổ chức y tế có thẩm quyền của Việt Nam hoặc nước ngoài cấp chưa quá sáu tháng, tính đến ngày nhận hồ sơ, xác nhận hiện tại người đó không mắc bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh tâm thần nhưng chưa đến mức không có khả năng nhận thức được hành vi của mình.
T.TÂM
