UBND TP.HCM vừa ban hành kế hoạch khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc cho người dân trên địa bàn TP giai đoạn 2026-2030.
Đặt mục tiêu 100% người cao tuổi được khám sức khỏe định kỳ
Kế hoạch đặt mục tiêu từng bước tổ chức khám sức khỏe ít nhất một lần mỗi năm cho người dân; kết quả được cập nhật vào sổ hoặc hồ sơ sức khỏe điện tử để quản lý sức khỏe theo vòng đời.
Từ năm 2027 đến 2030, kế hoạch bổ sung nhóm đối tượng gồm những người không ký hợp đồng lao động hoặc không thuộc phạm vi quản lý của người sử dụng lao động như lao động tự do, buôn bán nhỏ, nông dân, ngư dân, nội trợ và người dưới 18 tuổi không đi học.
TP phấn đấu các nhóm này cũng được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc ít nhất một lần mỗi năm.
Bên cạnh đó, theo mục tiêu đến năm 2030, TP.HCM phấn đấu 100% trẻ dưới 24 tháng tuổi được khám, sàng lọc và theo dõi sức khỏe định kỳ theo quy định, 100% học sinh tại các cơ sở giáo dục được khám sức khỏe ít nhất một lần mỗi năm.
Người lao động trong các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, khu công nghiệp, khu chế xuất được khám sức khỏe định kỳ và khám phát hiện bệnh nghề nghiệp ít nhất một lần mỗi năm.
Đối với người làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm và các đối tượng ưu tiên khác phải được khám ít nhất sáu tháng một lần.
Ngoài ra, TP.HCM cũng đặt mục tiêu 100% người cao tuổi được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc để phát hiện sớm các bệnh không lây nhiễm. Sau khi khám, người dân đều được lập hồ sơ theo dõi và cập nhật vào hồ sơ sức khỏe điện tử.
Theo lộ trình, trong năm 2026, việc khám sức khỏe định kỳ được triển khai với các nhóm gồm trẻ dưới 24 tháng tuổi, học sinh mầm non, phổ thông và người từ đủ 24 tháng tuổi đến dưới 18 tuổi không đi học.
Cùng với đó là nhóm người lao động làm việc theo hợp đồng lao động; cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang; các đối tượng bảo trợ xã hội; người cao tuổi từ đủ 60 tuổi trở lên.
Từ giai đoạn 2027-2030, kế hoạch tiếp tục với các nhóm trên, đồng thời bổ sung sinh viên đang theo học tại các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp và các nhóm dân cư khác như lao động tự do, buôn bán nhỏ, nông dân, ngư dân, nội trợ.
Bước tiến đáng ghi nhận
Từ thực tế mưu sinh hằng ngày, anh Nguyễn Văn Hòa làm nghề tài xế công nghệ tại TP.HCM nhìn nhận việc TP đưa lao động tự do vào diện khám sức khỏe định kỳ là bước tiến đáng ghi nhận. Bởi lâu nay, nhóm này gần như đứng ngoài các chính sách chăm sóc sức khỏe có tổ chức.
Tuy nhiên, theo anh, điểm then chốt không chỉ nằm ở việc mở rộng đối tượng mà ở cách tiếp cận. Lao động tự do như anh làm việc theo đơn hàng, thu nhập tính theo giờ nên rất khó dành thời gian nếu việc khám vẫn bó buộc trong giờ hành chính hoặc quy trình đăng ký phức tạp.
Anh cho rằng cần chuyển sang cách làm “thuận tiện hóa tối đa” cho người dân, như mở rộng khung giờ khám ngoài giờ, tổ chức các điểm khám lưu động theo khu vực tập trung đông lao động tự do hoặc cho phép đăng ký nhanh qua ứng dụng điện thoại.
Bên cạnh đó, anh cũng bày tỏ băn khoăn về chi phí và quyền lợi cụ thể: Nếu có sự tham gia của BHYT thì cần công khai rõ ràng để người dân hiểu và chủ động tham gia.
Ngoài ra, vấn đề bảo mật dữ liệu sức khỏe cũng cần được đặt ra nghiêm túc, bởi tâm lý e ngại thông tin cá nhân bị sử dụng sai mục đích vẫn còn phổ biến.
Ông Nguyễn Văn Lợi (nông dân, xã Vĩnh Lộc) cho rằng chủ trương khám sức khỏe định kỳ là cần thiết, nhất là với nhóm lao động ít có điều kiện tiếp cận dịch vụ y tế. Nhưng nếu triển khai theo kiểu “đồng loạt” thì rất dễ rơi vào hình thức, người dân đi khám nhưng không thu được giá trị thực tế.
Theo ông, nội dung khám cần được thiết kế sát với đặc thù lao động nông nghiệp, tập trung vào các bệnh mạn tính và bệnh nghề nghiệp phổ biến như huyết áp, tiểu đường, xương khớp, hô hấp… thay vì chỉ dừng ở các bước kiểm tra cơ bản.
Đồng thời, việc tổ chức khám nên đưa về gần dân hơn, thông qua các đợt khám lưu động tại xã, phường để giảm chi phí đi lại và tăng khả năng tiếp cận.
Ông cũng kiến nghị cần xây dựng cơ chế quản lý sức khỏe liên tục, để mỗi lần khám không phải là một hoạt động rời rạc mà là một mắt xích trong quá trình chăm sóc sức khỏe lâu dài.
Từ góc nhìn người nội trợ, chị Trần Thị Mỹ Linh (phường Phước Long) cho rằng việc được đưa vào diện khám sức khỏe định kỳ là một thay đổi tích cực, bởi lâu nay nhóm này thường ít khi chủ động đi khám do không có thu nhập riêng và ưu tiên chi tiêu cho gia đình.
Tuy nhiên, chị bày tỏ lo ngại về yếu tố chi phí gián tiếp và thời gian. Dù có thể được hỗ trợ một phần kinh phí nhưng nếu việc khám kéo dài, thủ tục rườm rà hoặc phải đi lại nhiều lần thì vẫn là rào cản, bởi nội trợ thường phải sắp xếp công việc nhà, chăm con, chăm người thân.
Vì vậy, chị kiến nghị cần tổ chức khám theo hướng gọn nhẹ, có thể kết hợp nhiều dịch vụ trong một lần, đồng thời bố trí lịch hẹn hợp lý để người nội trợ dễ tham gia.•
Có thể tổ chức khám lưu động ngoài cơ sở y tế
Việc khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc được làm tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đủ điều kiện như bệnh viện, phòng khám đa khoa, trạm y tế được Sở Y tế xác nhận. Trường hợp cần thiết có thể tổ chức khám lưu động ngoài cơ sở y tế sau khi được Sở Y tế cho phép.
Đối với người lao động, học sinh và sinh viên, việc khám sức khỏe được tổ chức tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh do người sử dụng lao động hoặc cơ sở giáo dục lựa chọn. Các nhóm đối tượng còn lại được lựa chọn cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đủ điều kiện theo danh sách do Sở Y tế công bố.
Kinh phí kế hoạch được bảo đảm từ nguồn ngân sách nhà nước theo phân cấp, Quỹ BHYT, nguồn tài trợ, viện trợ và các nguồn hợp pháp khác theo quy định.
Người sử dụng lao động chi trả chi phí khám sức khỏe định kỳ cho người lao động thuộc phạm vi quản lý theo quy định của pháp luật về lao động và an toàn, vệ sinh lao động.
