Quy định cá nhân có mức thu nhập quá 1 triệu đồng/tháng không được tính là người phụ thuộc của người nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đã quá lạc hậu, gây thiệt thòi cho người dân, đòi hỏi cơ quan quản lý cần sửa đổi.
Theo Luật Thuế TNCN sửa đổi từ năm 2026, mức giảm trừ gia cảnh đối với người nộp thuế sẽ nâng lên 15,5 triệu đồng/tháng và mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất tước đi quyền lợi của người làm công ăn lương chính là điều kiện: Thu nhập bình quân của người phụ thuộc không được vượt quá 1 triệu đồng/tháng. Quy định này đã tồn tại từ năm 2009 đến 2013 và “đóng băng” cho đến tận bây giờ không thay đổi.
Thực tế mức giới hạn 1 triệu đồng đang áp dụng đã quá lạc hậu, không phù hợp với chi phí của người dân ở các đô thị lớn, đặc biệt là sau đại dịch COVID-19, giá cả hàng hóa, dịch vụ đều tăng cao. Con số 1 triệu đồng này hiện nay thấp hơn cả chuẩn nghèo đa chiều quốc gia (2,2-2,8 triệu đồng/tháng) và thậm chí chưa bằng một góc của mức lương tối thiểu vùng.
Thử hỏi người dân sống thế nào với 1 triệu đồng/tháng trong thời buổi hiện nay? Một sinh viên ĐH vất vả đi làm thêm kiếm 2-3 triệu đồng phụ giúp tiền tiêu vặt, hay cha mẹ già nhận tiền tử tuất 1,2 triệu đồng/tháng, hoàn toàn không thể tự nuôi sống bản thân bằng khoản tiền ít ỏi đó.
Những người làm công ăn lương là người trực tiếp nuôi dưỡng, vẫn đang phải gánh vác chi phí sinh hoạt, thuốc men, học phí hàng chục triệu đồng mỗi tháng. Thế nhưng, họ lại vô lý bị gạt ra khỏi danh sách được giảm trừ gia cảnh, chỉ vì người phụ thuộc có mức thu nhập nhỉnh hơn con số 1 triệu đồng/tháng.
Phải nói thẳng giảm trừ gia cảnh bản chất là biện pháp hỗ trợ cần thiết của Nhà nước để người nộp thuế TNCN giảm áp lực tâm lý, tạo sự an tâm cho người lao động tạo ra của cải, vật chất. Việc giữ ngưỡng lỗi thời đang tạo ra sự bất công, đi ngược lại mục tiêu nuôi dưỡng nguồn thu.
Đã đến lúc cần thay đổi quan điểm. Người dân, các chuyên gia cùng kiến nghị, cơ quan quản lý cần xem xét nâng ngưỡng thu nhập xác định người phụ thuộc lên cho ngang bằng với mức giảm trừ gia cảnh (6,2 triệu đồng/tháng) hoặc chí ít cũng phải dựa trên bình quân lương tối thiểu vùng.
Trong văn bản gửi đến Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM mới đây, Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM cho rằng với chi phí sống và giá cả hàng hóa, dịch vụ như hiện nay, mức tối thiểu để một người có thể sinh hoạt bình thường là phải cao hơn mức lương cơ sở (2,34 triệu đồng/tháng). Từ đó, hiệp hội này đề xuất tăng mức khống chế thu nhập để xác định người phụ thuộc lên 2,5 triệu đồng/tháng. Đồng thời, cần áp dụng cơ chế linh hoạt, cho phép người nộp thuế được giảm trừ phần chênh lệch giữa thu nhập thực tế của người phụ thuộc và mức giảm trừ chuẩn.
Rõ ràng quy định ngưỡng 1 triệu đồng/tháng đã lạc hậu, không còn phù hợp với thực tế nên điều chỉnh, sửa đổi cho hợp lý. Qua đó khuyến khích người dân thu nhập cao, tăng cường đầu tư, tích lũy, tạo công ăn việc làm cho xã hội, đóng góp cho nền kinh tế đất nước; bảo đảm phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội, mức sống và góp phần giảm gánh nặng thuế cho người lao động.
