Sưu tầm và hiến tặng đồ cổ
Trong thời gian gần 20 năm, linh mục Nguyễn Hữu Triết được xem là một trong những nhà sưu tập cổ vật hàng đầu Việt Nam. Căn phòng nơi linh mục ở có hơn 400 chiếc đèn cổ. Cha đặt tên cho bộ sưu tập đèn của mình là “Ánh sáng muôn dân”. “Đèn là ánh sáng. Thời đại dẫu có tân tiến đến đâu thì ngọn lửa vẫn mãi là biểu tượng ánh sáng của nhân loại” - ông nói. Ngoài ra, linh mục còn có bộ sưu tập 27 bản Kiều chữ Nôm quý giá với hơn 1.500 hiện vật, 170 đầu sách Kiều bằng nhiều thứ tiếng như Hàn, Pháp, Đức, Romania, Nhật... Cạnh đó là 700 cuốn sách nghiên cứu về truyện Kiều từ xưa đến nay, kể từ những bản viết vào đầu thế kỷ 20 đến những năm trở lại đây cùng những bức tranh Kiều...
Linh mục Nguyễn Hữu Triết (phải) cùng ông Nguyễn Hạnh bên tượng đồng cụ Trương Vĩnh Ký ngày khánh thành. Ảnh: THOẠI KHANH
Lục Vân Tiên của cụ Nguyễn Đình Chiểu mà linh mục đang sở hữu là ba bản cổ nhất được in vào năm 1864, 1867, 1883, 1885. Trong cuốn kỷ niệm 300 năm Sài Gòn-TP.HCM Sài Gòn Gia Định xưa của NXB TP.HCM năm 1996, các tác giả Huỳnh Ngọc Trảng, Trương Ngọc Tường, Phạm Thiếu Hương, Nguyễn Đại Phúc, Đỗ Văn Anh đã xác nhận linh mục đang sở hữu bản cổ nhất. Chưa hết, linh mục còn có bộ sưu tập lọ nước hoa, chiếc xe xích lô cũ... “Bao nhiêu tiền dành dụm được tôi đều mua đồ cổ, sách cổ. Anh em, bạn bè, người thân biết tôi làm việc này cũng ít nhiều giúp thêm. Họ hiểu công việc mà tôi đang làm” - linh mục cho biết.
Cả cuộc đời phụng sự Chúa, đam mê sưu tầm đồ cổ và văn hóa dân tộc nhưng linh mục có nguyện vọng hiến tặng toàn bộ gia sản vô giá ấy khi mình qua đời. “Khi tôi “không được phép sử dụng nữa” (cười), tôi dành tặng tất cả đồ cổ, sách cổ, đèn cổ cho trung tâm La Vang ở Huế để bất kỳ ai đến La Vang đều được xem”. Linh mục cho biết ở Huế đã thiết kế phòng trưng bày để cho cả xã hội, giáo hội, thế hệ mai sau từ đồng bào, giáo dân đến bà con hành hương thưởng ngoạn.
Hiện tại, linh mục đã chuyển bộ sưu tập truyện Kiều với hơn 1.500 hiện vật ra Huế. Hơn 30 đèn Chăm bằng đồng rất quý từ thế kỷ X đến thế kỷ XVIII cũng đã được chuyển đi.
Trọng người tài
Tháng 12-2010, Trường THPT Trương Vĩnh Ký (xã Vĩnh Thành, huyện Chợ Lách, tỉnh Bến Tre) đã làm lễ an vị tượng nhà bác học Trương Vĩnh Ký. Linh mục Nguyễn Hữu Triết là người có công sưu tầm tượng này. Cách đây khoảng hai năm, cha lang thang chợ Lê Công Kiều để tìm đèn cùng đồ cổ và gặp một anh bán đồ lạc-xoang ở vỉa hè. Không biết từ đâu mà anh mua được bốn mảnh tượng cụ Trương Vĩnh Ký nặng 241 kg đồng. Rất may mảnh chính là phần đầu còn nguyên, những mảnh kia thì bị cắt. Anh ta gọi nói: “Người ta kêu bán ve chai để nấu đồng, nếu cha có nhu cầu thì con để lại”.
Đèn cổ trong phòng linh mục Nguyễn Hữu Triết. Ảnh: THOẠI KHANH
“Khi thấy bức tượng cụ, tôi thương lượng mua ngay. Tôi dự trù sẽ hàn lại bốn mảnh đó nhưng các thợ chuyên môn đều chịu thua không thể hàn lại được. Tượng đúc dày (hơn 1cm), và cũng không thể nung đồng đỏ chảy ra để hàn được, chỉ hàn những tấm mỏng. Tôi tìm cách khoan lỗ ghép lại, dùng keo pha màu cho giống màu đồng rồi dùng keo AP trét lại. Xong tôi xây bệ rồi dựng tượng dựng tại giáo xứ”.
Giải thích lý do quyết dựng tượng cụ Trương Vĩnh Ký cho bằng được, linh mục cho biết mình thực sự yêu mến cụ Trương Vĩnh Ký. “Cụ là niềm vinh dự của đất nước Việt Nam, lại là người công giáo nên tôi rất quý cụ. Tôi đang sưu tầm sách của cụ, mặc dù chưa đầy đủ nhưng quý nhất là bộ giáo khoa ngôn ngữ ở phương Đông in năm 1860, có cả bút tích. Cụ có công lớn nhất trong việc truyền bá chữ quốc ngữ và lòng yêu mến dân tộc, giữ cốt cách dân tộc. Cụ có nhiều công lao đối với nền văn học Việt Nam, lại là nhà báo tiên phong của Việt Nam...” - cha Triết say sưa nói.
“Tình cờ, ông Nguyễn Hạnh, Phó Tổng Biên tập Tạp chí Xưa và Nay, trông thấy bức tượng đẹp quá nên đã vận động thuê thợ đúc tượng tặng Bến Tre. Cha ông ta vẫn dạy “ăn quả nhớ kẻ trồng cây”. Việc tôn vinh những người có công như cụ Trương Vĩnh Ký là điều rất đáng làm” - linh mục Nguyễn Hữu Triết cho biết.
| Bữa ăn thân ái Vào giờ ăn trưa từ thứ hai đến thứ sáu hàng tuần, giáo xứ Tân Sa Châu lại tấp nập người nghèo, người tàn tật đến dùng bữa cơm thân ái. Đây là bữa cơm từ thiện đã hoạt động được hai năm nhằm giúp những người nghèo lang thang, người già yếu, tật nguyền... bất kể lương, giáo. Trung bình mỗi ngày, giáo xứ giúp 100 phần ăn, mỗi phần từ 12.000 đến 15.000 đồng. “Tôi kêu gọi bà con mỗi người đóng góp một ít. Người thì góp gạo, góp tiền, người thì phụ nấu ăn. Ngoài ra còn có chế độ đưa cơm về nhà dành cho người đau yếu nằm ở nhà không đến được. Ngay trong ba đợt tuyển sinh đại học năm 2010, giáo xứ Tân Sa Châu cũng tiếp sức mùa thi gần 200 thí sinh từ ăn, ở cho đến có xe đưa rước đến điểm thi. Các em rất vui và hài lòng” - linh mục Nguyễn Hữu Triết tâm sự. |
NGUYỄN TÝ - THOẠI KHANH
(Nguyệt san Pháp Luật TP.HCM tháng 1-2011)
