Đến nay vẫn chưa có trường nào có thể soán ngôi Trường THCS Tây Sơn (Đà Nẵng) về thành tích viết thư quốc tế UPU và làm phim dành cho học sinh phổ thông các nước châu Á.
Xé rào trong giảng dạy
Giáo viên Phạm Thị Phong (Tổ trưởng Tổ văn của trường) được cho là người đã khơi dậy tinh thần văn chương và làm phim cho học trò của mình. Cô Phong kể: “Tôi công tác tại trường gần 20 năm. Trước đây, trường chẳng được mấy ai biết tới nhưng giờ tên của trường đã gắn liền với thương hiệu viết thư quốc tế và làm phim. Trường trở thành cái tên đáng chú ý của Bộ GD&ĐT. Có được điều đó là cả một quá trình xé rào trong tư duy giảng dạy”.
Theo cô giáo Phong, sự xé rào này là ở phương pháp mở, không phải giảng dạy theo khuôn khổ. “Nếu như sách giáo khoa buộc các em phải đi bằng duy nhất một con đường để tới đích thì chúng tôi lại gợi ý để các em khám phá ra các con đường khác. Tất nhiên, các con đường này vẫn tới đích. Thậm chí, tư duy và trí tưởng tượng của các em còn vượt ra khỏi khuôn khổ của sách giáo khoa”.
Phương pháp mở trong giảng dạy văn chương ấy là để học sinh thoải mái sắm vai vào các nhân vật. Các em được hóa thân vào từng nhân vật, sau đó còn dựng cả kịch bản để diễn. “Các em trở thành chủ thể của buổi học, tự trình bày và nhập vai không khác gì những diễn giả thu hút. Các em được thể hiện và tự trình bày 80% tiết học, giáo viên chỉ đảm nhiệm 20% còn lại với vai trò gợi ý. Học sinh được khuyến khích viết sáng tạo với tư duy mới chứ không bị gò ép vào một khuôn khổ cứng nhắc” - cô giáo Phong nói.
Cô giáo Phong lấy ví dụ về bài “Bức tranh của em gái tôi” của Tạ Duy Anh. Trong sách người ta đứng ra phê phán người anh và khen ngợi người em. Người anh bị cho là người bất tài, bị gạt ra khỏi cuộc sống và có lòng ghen tị với em gái tài năng. Tuy nhiên, với cách học mở thì các em lại có sự đồng cảm kỳ lạ đối với người anh chứ không phải đơn giản chỉ là tức giận.
Không chỉ thế, ngôi trường này cũng khiến chúng tôi ngạc nhiên bởi sự lễ phép, ngoan hiền của học sinh. Gặp chúng tôi từ ngoài cổng, các em đã vòng tay chào như học sinh mẫu giáo. Cô giáo Phong nói: “Trong việc học các em được phép trình bày không theo khuôn phép nhưng cách ứng xử thì buộc các em phải mẫu mực. Nhà trường có phong trào “Lời chào đi trước”, vì vậy gặp người lớn các em phải chào hỏi lễ phép, không được đánh nhau hay chửi thề. Để có được điều đó, ngay từ khi bước chân vào trường, các em đã được các giáo viên uốn nắn. Hình thức kỷ luật đối với sự vô lễ, đánh nhau và chửi thề cũng rất nghiêm”.
Cô Phạm Thị Phong và em Thùy Dương (bên phải)cùng các bạn đang trò chuyện, trao đổi bài vở ngoài giờ học. Ảnh: LÊ PHI
Liên tục rinh giải
Đến nay, Trường Tây Sơn đã giành tới 17 giải cá nhân và tập thể trong các cuộc thi viết thư quốc tế UPU. Trong đó có một giải nhất quốc tế năm 2010 của em Hồ Thị Hiếu Hiền. Cô giáo Phạm Thị Phong cho biết: “Các em là cả một kho tàng tài năng rất lớn nhưng chưa được khơi gợi, khai phá hết”.
Nói về giải nhất quốc gia viết thư quốc tế UPU năm 2013 của em Đào Thụy Thùy Dương (lớp 6/10) cô giáo Phong nhận xét: “Dương là một học sinh có cá tính mạnh, yêu toán, mê văn chương nhưng lại rất thích chơi bóng rổ. Em ấy học rất chắc, viết cái gì ra cái ấy. Trong bức thư đoạt giải của mình, em đã hóa thân vào nhân vật Thủy Tinh. Em có cái nhìn công bằng và cảm thông đối với Thủy Tinh”.
Thùy Dương nói: “Khi học đến bài Sơn Tinh, Thủy Tinh, em đã thấy câu chuyện này đứng hẳn về phía Sơn Tinh, Thủy Tinh không được đối xử công bằng. Vì vậy em thấy thương ông ấy, em muốn “đòi lại sự công bằng” cho Thủy Tinh. Còn tương lai, em ước mơ sẽ làm một thẩm phán giỏi”.
Với bức thư gửi cho Sơn Tinh này, Thùy Dương đã đứng về phía Thủy Tinh chứ không phải là Sơn Tinh như sách giáo khoa và lâu nay người ta vẫn dạy. Hiện bức thư đang đại diện cho học sinh Việt Nam đi chinh phục giải quốc tế.
Khi chúng tôi hỏi nếu không chọn làm Thủy Tinh, em sẽ chọn đề tài gì để viết thư UPU, Thùy Dương trả lời em sẽ hóa thân thành một giọt nước để viết thư UPU. “Giọt nước mà em hóa thân sẽ đi phiêu du khắp nơi để cứu rỗi vạn vật và diễn thuyết về sự quý giá của nước” - giọng Thùy Dương hơi triết lý nhưng không mất đi vẻ hồn nhiên, trong trẻo. Cô giáo Phong nói thêm: “Dù chỉ mới lớp 6 nhưng Thùy Dương đã tự lập kế hoạch rất rõ ràng để theo đuổi ước mơ của mình”.
Những đạo diễn nhí tài ba
Không chỉ có khả năng viết thư, các em còn là những đạo diễn phim nhí khá chuyên nghiệp và sáng tạo. Từ năm 2009 đến 2011, học sinh của trường liên tục giật các giải tại Liên hoan phim học sinh Việt Nam và Liên hoan phim học sinh châu Á với các phim như Con què; Buổi học của Thúy; Lan, đừng khóc… Riêng Buổi học của Thúy đoạt giải cao nhất của Liên hoan phim học sinh châu Á.
Nhắc tới phim Lan, đừng khóc (đoạt giải “Xuất sắc ưu tú” tại Liên hoan phim học sinh châu Á năm 2011), cô giáo Phong cho biết: Nội dung phim kể về bé Lan bất hạnh khi có ba mẹ chết vì AIDS. Lan đã cố giấu bạn bè về điều này nhưng tình cờ một bạn trong lớp phát hiện ra sự thật đó. Lan bị cả lớp trêu chọc, xa lánh. Các bạn còn ác ý ghi sau lưng áo Lan dòng chữ “Tôi bị AIDS”. Lan bỏ học chạy thẳng ra bờ sông tính tự tử. Cô giáo phát hiện kịp thời và phân tích để cho các bạn trong lớp đồng cảm với Lan. Sau đó các bạn ra bờ sông xin lỗi Lan. Từ đó cả lớp yêu thương Lan hơn…
Sau khi các bộ phim do cô trò làm liên tục giành giải cao và nổi danh châu Á, cô giáo Phong được ông Nguyễn Bá Thanh - Trưởng ban Nội chính Trung ương, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng - tặng 30 triệu đồng mua máy quay phim để cô trò có thêm điều kiện sáng tạo.
“Hôm ấy, tôi đang giảng dạy thì bác bảo vệ nói có ông Thanh đến. Tôi rất lo. Nhưng khi biết ông Thanh tặng tiền để mua máy quay phim thì cả cô lẫn trò đều rất vui. Bởi trước đó mỗi khi làm phim là cô trò phải đi thuê máy quay, đạo cụ… Vì vậy cái máy quay mà ông Thanh tặng là sự động viên, niềm vinh dự lớn đối với cô trò chúng tôi” - cô giáo Phong tâm sự.
Được biết cô giáo Phong và Thùy Dương đã được Trung ương Đoàn tặng huy chương Vì thế hệ trẻ và huy hiệu Sáng tạo, còn tháng 9 này, Hồ Thị Hiếu Hiền sẽ nhận học bổng đi du học.
| “Thủy Tinh ta cũng đáng quý” Chào Sơn Tinh, kẻ tình địch không đội trời chung của ta. Chắc mi bất ngờ lắm khi nhận được lá thư này. Bởi vì, xưa nay ta chỉ đối đầu chứ có bao giờ chịu đối thoại với mi đâu. Nhưng hôm nay, ta muốn nói chuyện với mi vì ta có một chuyện cực kỳ quan trọng. Chả là, ta thấy xưa nay con người bao giờ cũng yêu mến, quý trọng mi hơn ta. Ngay cả vua Hùng anh minh là thế cũng muốn chọn mi làm rể nên đã yêu cầu sính lễ toàn những thứ chỉ có ở giang sơn của mi… Bây giờ ngồi ngẫm lại, ta thấy con người bị liên lụy cũng không oan vì họ chỉ ủng hộ mi, chỉ thấy mi là quý mà không biết rằng Thủy Tinh ta cũng đáng quý biết bao. Chính ta đã làm nên mọi sự sống cho hành tinh này, điều hòa nhiệt độ làm cho khí hậu mát lành. Nếu không có ta, muôn vật cùng cỏ cây sẽ chết khô chết héo và con người không sống quá năm ngày. Tất nhiên, khi ấy mi cũng trở thành nghĩa địa... (Trích bức thư quốc tế UPU đoạt giải nhất quốc gia của em Đào Thụy Thùy Dương, lớp 6/10 Trường THCS Tây Sơn, Đà Nẵng) Xin đừng quá ca ngợi các em… Trường THCS Tây Sơn có bề dày lịch sử 40 năm và được ví là ngôi trường làng do ở khu vực có dân cư nghèo khó. Nhiều em có hoàn cảnh rất đặc biệt nhưng tình yêu văn chương, sự sáng tạo lại rất mạnh mẽ. Với phương pháp giảng dạy mới, trường đã phát hiện được rất nhiều tài năng. Nhưng chúng tôi cũng không muốn mọi người quá ca ngợi các em. Bởi làm vậy các em sẽ sinh ra thói kiêu ngạo và dễ gặp thất bại khi vinh quang đến quá sớm. Hiện trường có hai lớp được giảng dạy bằng cả tiếng Anh lẫn tiếng Nhật. Các hạt giống ưu tú nhất của trường được ươm mầm tại đây. Bà HỒ THỊ BÍCH TRÂM, |
LÊ PHI
