Việc đổi tiền lẻ, tiền mới diễn ra công khai trên các trang web, mạng xã hội từ nhiều năm nay. Vào những dịp Tết, việc đổi tiền lẻ lại càng sôi động hơn. Có người đã phải rơi vào cảnh mất tiền khi thực hiện các giao dịch đổi tiền.
Giao dịch đổi tiền tràn lan trên mạng
Chỉ cần vào Facebook, Google... gõ các cụm từ như "đổi tiền mới”, “đổi tiền lẻ”,... trên thanh tìm kiếm thì hàng loạt các nhóm, các trang hay các bài viết công khai về dịch vụ đổi tiền với đủ các thể loại quảng cáo thu hút người mua.
Qua khảo sát của PV, nhiều người làm dịch vụ đổi tiền có những mức phí cụ thể với từng mệnh giá tiền. Đa số họ nhận đổi tiền có mệnh giá từ 500 đồng đến 200.000 đồng hay thậm chí là 1 đô, 2 đô, mức phí dao động từ 3% đến 15%. Anh Phong, một chủ tài khoản đổi tiền lẻ cho biết càng cận tết nguyên đán thì mức phí đổi tiền lẻ càng cao.
|
Một tài khoản trên Facebook công khai dịch vụ đổi tiền |
Để thu hút khách hàng, hầu hết các chủ shop đều dùng những lời quảng cáo hấp dẫn như: Tiền thật 100%, nguyên niêm của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Việt Nam, nguyên cọc, nguyên seri, giao hàng nhanh, phí đổi linh hoạt, đủ mệnh giá,…
Quy trình đổi tiền được những người đổi tiền hướng dẫn chi tiết, cụ thể. Người đổi tiền sẽ cung cấp số điện thoại, ai có nhu cầu thì gọi điện trực tiếp hoặc nhắn tin qua Zalo, Facebook,… sau đó sẽ được báo giá, cọc trước 10% qua tài khoản ngân hàng hoặc thẻ cào điện thoại hoặc thanh toán đủ (có nơi không cần phải cọc, không phải thanh toán trước).
Người đổi tiền sẽ giao hàng tận nơi cho người muốn đổi hoặc chọn một địa điểm giao dịch nào đó và tiến hành đổi tiền. Thậm chí có nơi còn sẵn sàng cung cấp địa chỉ shop đang hoạt động cho người mua đến trực tiếp thực hiện giao dịch.
|
Bảng phí dịch vụ của một trang web nhận đổi tiền, trong đó mức phí cao nhất là tờ 1.000 đồng với mức phí 15%. |
Cẩn trọng bị lừa, vi phạm pháp luật
Diễn biến đổi tiền lẻ, tiền mới phức tạp hơn khi có đối tượng lợi dụng hình thức này thực hiện hành vi lừa đảo.
Anh K., ngụ quận Tân Bình, TP.HCM, cho biết cuối năm 2021 anh có lên Facebook để tìm đổi 500.000 đồng thành 50 tờ mệnh giá 10.000 đồng, người đổi yêu cầu anh chuyển khoản 550.000 đã bao gồm phí đổi. Đến ngày nhận hàng và kiểm tra, anh K. phát hiện cọc tiền bị rút ruột, chỉ có khoảng 20 tờ 10.000 nghìn đồng, còn lại chỉ là giấy trắng.
Tương tự, chị N. ngụ TP Thủ Đức, cũng lên mạng tìm đổi tiền mới với số tiền hơn 2 triệu đồng nhưng khi nhận tiền về thì toàn tiền cũ, nát chứ không mới như trong hình đã đăng.
Luật sư Trịnh Công Minh, Đoàn Luật sư TP.HCM, cho biết: Theo Thông tư số 25/2013/TT-NHNN của Thống đốc NHNN Việt Nam quy định về việc thu, đổi tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông, chỉ những tổ chức được Nhà nước cho phép bao gồm: Ngân hàng Nhà nước, Chi nhánh Ngân hàng Nhà nước, Sở giao dịch Ngân hàng Nhà nước, Tổ chức tín dụng, Chi nhánh Ngân hàng nước ngoài, Kho bạc Nhà nước. Ngoài các đơn vị này, mọi hoạt động thu, đổi tiền của cá nhân, tổ chức khác đều là bất hợp pháp.
Theo điểm a, khoản 5, Điều 30 Nghị định 88/2019 quy định về xử phạt hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng đã quy định rõ, hành vi đổi tiền trái phép có thể bị phạt lên tới 80 triệu đồng. Cụ thể, phạt tiền từ 20 đến 40 triệu đồng đối với hành vi thực hiện đổi tiền không đúng quy định của pháp luật. Mức phạt áp dụng với cá nhân, còn với tổ chức sẽ tăng gấp 2 lần. Việc mua bán ngoại tệ không được cấp phép cũng là hành vi vi phạm pháp luật.
Dịp Tết Nguyên đán năm ngoái, công an cũng từng có khuyến cáo người dân cảnh giác trước thủ đoạn đổi tiền dịp Tết. Cụ thể, công an chỉ ra các phương thức hoạt động của kẻ gian hoạt động trong lĩnh vực này thường sử dụng các trang mạng xã hội, mạng điện tử để quảng cáo, tiếp cận những người đang có nhu cầu đổi tiền. Sau khi đã tìm được các “con mồi”, những người này sử dụng tài khoản ngân hàng “ảo” để nhận tiền chuyển khoản trước, sau đó cắt đứt liên lạc và không đổi tiền theo thoả thuận.
Ngoài ra, công an cũng cảnh báo việc đánh tráo tiền giả hoặc đưa tiền không đủ cũng được kẻ gian thực hiện trong khi đổi tiền cho khách hàng.
Ngày 23-12-2022, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính phủ đã hành Chỉ thị 22/CT-TTg về tăng cường biện pháp bảo đảm đón Tết Nguyên đán Quý Mão 2023 vui tươi, lành mạnh, an toàn, tiết kiệm. Thủ tướng yêu cầu NHNN Việt Nam tổ chức tốt công tác điều hòa và cung ứng tiền mặt, đáp ứng nhu cầu tiền mặt cho nền kinh tế cả về giá trị và cơ cấu mệnh giá; bảo đảm an ninh, an toàn kho quỹ; chỉ đạo hệ thống tổ chức tín dụng tổ chức tốt các dịch vụ ngoại hối, tăng cường hoạt động đổi ngoại tệ phục vụ nhu cầu của du khách nước ngoài.
Đặc biệt, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu NHNN Việt Nam phải phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong hoạt động mua, bán ngoại tệ, vàng và thực hiện đổi tiền không đúng quy định của pháp luật.