Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam diễn ra từ ngày 19-1 đến 23-1-2026 đã thành công rực rỡ. Đây là cột mốc lịch sử quan trọng, mở ra kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Ngay sau đại hội, Tổng Bí thư Tô Lâm đã trả lời báo chí về việc đưa Nghị quyết vào cuộc sống. Tổng Bí thư cho biết Đại hội lần này thiên về hành động. Nhiều chủ trương, quyết sách đúng sẽ vẫn "nằm trên giấy" nếu thực thi chậm, kém hiệu quả hoặc "lệch chuẩn". Vì vậy, điều cốt lõi là tổ chức thực hiện, hành động với tinh thần trách nhiệm cao.
Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, 200 Ủy viên Trung ương khóa XIV hội tụ đủ phẩm chất, uy tín, năng lực để gánh vác trọng trách trước Đảng và nhân dân. Văn hóa liêm chính và trách nhiệm giải trình sẽ được tăng cường, coi nhân dân là trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực của sự phát triển.
Xác lập cơ chế hành động mạnh mẽ
TS Bùi Ngọc Hiền, Học viện Cán bộ TP.HCM nhìn nhận, Đại hội XIV đã xác lập cơ chế hành động mạnh mẽ, biến các quyết sách thành kết quả thực tiễn. Theo TS Hiền, báo cáo chính trị đã thẳng thắn chỉ ra điểm nghẽn là nhiều chủ trương đúng nhưng vẫn "nằm trên giấy" do thực thi chậm hoặc kém hiệu quả.
Từ đó, Đảng xác định trọng tâm vào thiết kế chương trình hành động, cơ chế kiểm tra và giám sát. Dữ liệu, chỉ số và phản hồi của nhân dân là căn cứ quan trọng để điều chỉnh chính sách và xử lý trách nhiệm.
Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV đã chỉ rõ "chủ thể, lộ trình, nguồn lực, đích đến". Điều này giúp khắc phục "độ trễ chính sách", tránh tình trạng chủ trương phải chờ chương trình hành động, pháp luật chờ nghị định, thông tư.
Bên cạnh đó, báo cáo chính trị cũng xác định yêu cầu trong triển khai chủ trương, quyết sách của Đảng phải đảm bảo lựa chọn đúng nội dung, nhiệm vụ, xác định các nội dung, nhiệm vụ chiến lược, đột phá, trọng tâm, quan trọng để ưu tiên tổ chức thực hiện. Khi đưa vào thực hiện thì cần tổ chức làm nhanh, quyết liệt với tinh thần làm đến nơi, đến chốn, phân công, phân cấp, phân quyền rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả.
Kết quả thực thi các chủ trương, quyết sách phải được đo lường cụ thể bằng những kết quả thực tiễn để hiện thực hóa các chủ trương, quyết sách của Đảng thành những giá trị kinh tế - xã hội thật, phục vụ nhân dân và hướng đến đạt được các mục tiêu của đất nước đã được xác định.
Theo TS Hiền, một điểm có thể được xem là hoàn thiện mới trong quan điểm chủ đạo của Đảng được thể hiện trong báo cáo chính trị là xác lập vai trò trung tâm của nhân dân trong các chủ trương, quyết sách của Đảng.
Nhân dân là chủ thể đồng kiến tạo, đồng thực thi, là chủ thể đánh giá cao nhất, chủ thể thụ hưởng kết quả thực thi các chủ trương, quyết sách. Dữ liệu, chỉ số và phản hồi của nhân dân chính là căn cứ quan trọng để điều chỉnh chính sách và xử lý trách nhiệm các bên liên quan.
Quan điểm “Dân là gốc – thước đo cao nhất của mọi quyết sách”; “mọi quyết sách chỉ có ý nghĩa khi được nhân dân đồng tình, ủng hộ và mang lại lợi ích thiết thực cho Nhân dân” như một cam kết chính trị trước nhân dân, trước sự phát triển của đất nước. Đây là lời chỉ dẫn cụ thể để hệ thống chính trị nói chung và các cấp chính quyền, các cơ quan, tổ chức công vụ nói riêng đổi mới phương thức lãnh đạo, quản lý cũng như thực hành các hoạt động chỉ đạo, điều hành, tổ chức phát triển kinh tế - xã hội nói riêng trên thực tiễn.
TS Hiền phân tích, tinh thần đổi mới mạnh mẽ đó đã đặt ra những yêu cầu đổi mới đồng bộ, toàn diện phương thức quản trị quốc gia, điều hành phát triển kinh tế - xã hội trên cơ sở bám sát tình hình thực tiễn của đất nước, của địa phương, của cơ quan, tổ chức cùng với nâng cao hiệu quả dự báo phát triển; chủ động, sáng tạo, linh hoạt trong đưa ra các phản ứng chính sách, các hoạt động lãnh đạo, quản lý, điều hành cụ thể cũng như quyết liệt, tăng cường kỷ luật thực thi trong tổ chức thực thi các chủ trương, quyết sách của Đảng.
Báo cáo chính trị cũng xác định công tác cán bộ phải thực sự là “then chốt của then chốt” để xây dựng đội ngũ cán bộ ngang tầm nhiệm vụ, là những hạt nhân lan tỏa tinh thần đổi mới, dẫn dắt và là yếu tố quyết định trong tổ chức thực thi thành công các chủ trương, quyết sách của Đảng.
"Nói ít, làm nhiều, làm đến cùng là tinh thần xuyên suốt", TS Bùi Ngọc Hiền chia sẻ.
Kỳ vọng vào đội ngũ cán bộ cấp chiến lược
TS Vũ Trung Kiên, Phó trưởng khoa xây dựng Đảng, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh Khu vực II nhìn nhận, Đại hội XIV đã lựa chọn đội ngũ cán bộ cấp chiến lược là các Ủy viên Trung ương Đảng. Đây là đội ngũ quyết định sự thành bại của các quyết sách.
Theo TS Vũ Trung Kiên, Tổng Bí thư Tô Lâm đã khẳng định việc chuẩn bị nhân sự không chỉ cho một kỳ đại hội mà xa hơn, đó là sự chuẩn bị nhân sự cho tương lai phát triển của đất nước; rộng hơn, đó là vận mệnh của Đảng, sự tồn vong của chế độ và sự phát triển của đất nước, của dân tộc. Đảng lãnh đạo Nhà nước bằng nhiều phương thức khác nhau, trong đó có phương thức là lãnh đạo bằng công tác tổ chức, cán bộ.
“Tất cả mọi việc trong xã hội từ to nhỏ, lớn bé đều có quan hệ đến Đảng và chính là đến đội ngũ cán bộ do Đảng đào tạo, giới thiệu để gánh vác các trọng trách của hệ thống chính trị. Mỗi giai đoạn khác nhau thì những yêu cầu về phẩm chất, năng lực, trình độ của đội ngũ cán bộ cũng khác nhau”- TS Vũ Trung Kiên cho hay.
Cũng theo ông, chưa khi nào yêu cầu và đòi hỏi đối với đội ngũ cán bộ, nhất là đội ngũ cán bộ cấp chiến lược lại đòi hỏi cao như trong nhiệm kỳ này. Đặc biệt, trong một thế giới với những diễn biến phức tạp, khó lường, Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng với quốc tế thì đội ngũ cán bộ cấp chiến lược càng phải có tư duy hội nhập, mềm dẻo, khôn khéo để mang lại lợi ích lớn nhất cho đất nước, dân tộc…
Đại hội XIV đã chính thức bầu ra một ban lãnh đạo mới, các Uỷ viên Trung ương Đảng tới đây sẽ được Đảng giới thiệu, phân công đảm nhiệm các cương vị khác nhau của hệ thống chính trị.
Theo TS Vũ Trung Kiên, cách mạng là sự nghiệp của nhân dân, nhưng người lãnh đạo chủ chốt có vị trí, vai trò quyết định đến sự tồn vong của Đảng và của chế độ. Thực tế đã chứng minh việc lựa chọn cán bộ sai lầm sẽ đã đưa tới những hệ quả vô cùng tai hại, làm xói mòn niềm tin của Nhân dân vào Đảng, vào chế độ, vào bộ máy công quyền. Vì vậy, cán bộ, đảng viên, các tầng lớp Nhân dân kỳ vọng và mong muốn họ phải thật sự phải là những người tận tâm, tận lực, vì nước, vì dân.
Nghị quyết của Đại hội XIV đã được thông qua và kèm với đó là một chương trình hành động với những nội dung, phương thức rõ ràng. Đối với mỗi địa phương, đơn vị, việc đầu tiên và quan trọng nhất đó là nhanh chóng cụ thể hoá các nội dung của nghị quyết thành chương trình, kế hoạch cụ thể phù hợp với thực tiễn.
“Điều này không chỉ đòi hỏi đội ngũ cán bộ, nhất là người đứng đầu phải có tư duy khoa học, hành động mạnh mẽ mà còn phải am hiểu thực tiễn để có thể đề ra những nội dung cụ thể, thiết thực, dễ thực hiện, mang lại hiệu quả”- ông nói.
Trong bối cảnh vận hành chính quyền địa phương hai cấp vẫn còn những khó khăn, vướng mắc, việc cụ thể hoá nội dung của nghị quyết thành chương trình, kế hoạch thực hiện nhanh chóng, hiệu quả, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân chính là thước đo năng lực, trình độ của đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ cấp chiến lược.
Hơn nữa, Đại hội XIV đặt ra yêu cầu về việc xác lập mô hình tăng trưởng mới, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia làm động lực chính. Mục tiêu tăng trưởng hai con số trong nhiệm kỳ là áp lực rất lớn đặt ra cho cả bộ máy của hệ thống chính trị, muốn vậy phải phát triển nhanh và bền vững.
Theo TS Vũ Trung Kiên, những mục tiêu này đặt ra yêu cầu cao đối với đội ngũ cấp chiến lược. Họ phải thật sự là những người có tâm, có tầm, dám nghĩ lớn, làm lớn, dám đổi mới sáng tạo, dám chịu trách nhiệm. Thực tiễn đã chứng minh ở đâu có đội ngũ cán bộ thật sự tâm huyết, vì dân, vì nước, cần kiệm liêm chính, chí công vô tư thì đơn vị, địa phương đó sẽ phát triển, ổn định và ngược lại.
“Trong rất nhiều những kỳ vọng sau thành công của Đại hội XIV của Đảng, chắc chắn có sự kỳ vọng về một đội ngũ cán bộ cấp chiến lược thật sự xứng đáng, vì dân, vì nước”- TS Vũ Trung Kiên nhìn nhận.
Hành động vì lợi ích của người dân, đất nước
Theo dõi tiến trình đại hội, ông Nguyễn Hữu Khánh, Phó Chủ tịch Hội cựu chiến binh phường Thủ Đức, TP.HCM chia sẻ, việc Tổng Bí thư đề cập đến vấn đề ‘nói ít làm nhiều’ ở thời điểm hiện nay là rất thời sự, thiết thực. Bởi với những chủ trương, quyết sách đã được ban hành nếu không thực thi hiệu quả sẽ không thể mang đến kết quả như mong đợi.
Theo ông Khánh, từ xưa đến nay, nơi nào cán bộ tốt thì phong trào tốt. Cán bộ là đội ngũ quyết định mọi yếu tố thành công trong công việc. Vì vậy, cần chọn đúng người và bố trí đúng việc, phải có tâm, có tầm, dù ở bất cứ vị trí nào, luôn vì dân phục vụ, làm việc hết trách nhiệm. Nếu có sự lãnh đạo, chỉ đạo kịp thời; công tác phối hợp ăn ý, bao quát giữa các ngành với nhau để thực hiện các chủ trương, chính sách, từ đó thực hiện hiệu quả các dự án trọng điểm trong năm đã đề ra, đó là điều đáng quý.
“Thành quả đó, nếu hiện rõ và người dân cảm nhận được, chính họ sẽ cảm nhận, hòa mình vào dòng chảy phát triển chung với tinh thần trách nhiệm cao, vì lợi ích của quốc gia, dân tộc mình”- ông Khánh nói.
Kỳ vọng vào sự thay đổi từ tinh thần hành động mà Tổng Bí thư gửi gắm, ông Khánh nói Trung ương cần có sự chỉ đạo nghiêm túc. Cán bộ nào làm tốt thì cân nhắc, bố trí, người nào không làm được lại còn ù lì, tư tưởng né tránh, cứ ngồi chờ thời cơ thì nên đưa ra khỏi bộ máy vì sẽ ảnh hưởng đến cái chung.
“Nghị quyết đã ban hành, phải triển khai nhanh đến từng địa phương, từng cơ sở trên tinh thần quyết liệt chứ không thể chờ đến giữa năm mới triển khai thì mất đi thời cơ, tính thời sự sẽ không mang lại hiệu quả”- ông Khánh bày tỏ.
Dưới góc độ chính quyền địa phương, Bí thư Đảng ủy phường Long Phước, TP.HCM- ông Phạm Hoài Minh Tân chia sẻ, những mục tiêu Đại hội XIV đề ra không chỉ đưa đất nước vươn mình, phát triển vững mạnh mà còn tăng nguồn lực cho địa phương phát triển. Địa phương luôn trong tâm thế thực thi, triển khai hiệu quả các phần công việc thuộc thẩm quyền, tháo gỡ khó khăn trong quá trình thực hiện để người dân sớm thụ hưởng các thành quả, góp phần vào sự phát triển của TP.HCM và cả nước.
Bí thư Đảng ủy phường Long Phước cũng chia sẻ thêm, trong bối cảnh có nhiều sự thay đổi và điều chỉnh, phường, xã rất cần sự phối hợp, đồng hành của các cơ quan chuyên môn; hướng dẫn cụ thể của các bộ, ngành, rõ khung pháp lý để mạnh dạn thực hiện.
“Tâm thế là luôn sẵn sàng hành động, làm vì lợi ích của người dân trước hết. Chúng tôi cũng sẵn sàng làm nhanh, làm đúng triển khai nhanh các phần việc của mình. Với tinh thần hành động cao, không có lý do gì phải chần chừ thêm nữa”- ông Phạm Hoài Minh Tân chia sẻ.
