Nếu làm những điều này, máy tính có thể bị theo dõi mà bạn không hề hay biết

0:00 / 0:00
0:00
  • Nam miền Bắc
  • Nữ miền Bắc
  • Nữ miền Nam
  • Nam miền Nam

(PLO)- Kaspersky cho biết Việt Nam ghi nhận gần 1,3 triệu lượt tấn công bằng “cửa hậu” trong năm 2025, cho phép kẻ xấu truy cập từ xa, theo dõi hoạt động và lấy dữ liệu trên máy tính mà người dùng không hay biết.

Không phải vụ tấn công mạng nào cũng khiến máy tính bị khóa màn hình hay hiện thông báo đòi tiền chuộc. Có những trường hợp thiết bị vẫn hoạt động bình thường, nhân viên vẫn gửi email, làm báo cáo, xử lý đơn hàng mỗi ngày, nhưng bên trong đã có một đường truy cập bí mật để tin tặc âm thầm ra vào.

Kiểu tấn công này thường được gọi là “cửa hậu” hay backdoor. Nói dễ hiểu, đây là phần mềm hoặc đoạn mã được cài vào máy tính để kẻ xấu có thể điều khiển thiết bị từ xa. Khi đã xâm nhập, chúng có thể tải tệp, xóa dữ liệu, cài thêm mã độc, theo dõi thao tác trên máy hoặc lấy các thông tin quan trọng như tài liệu nội bộ, dữ liệu khách hàng, hợp đồng, tài khoản thanh toán.

thong-ke-kaspersky.jpg
Số vụ tấn công theo phương thức cửa hậu (backdoor). Ảnh: Kaspersky

Theo Kaspersky, trong năm 2025, các giải pháp bảo mật của hãng đã phát hiện hơn 3,4 triệu cuộc tấn công qua cửa hậu tại Đông Nam Á. Việt Nam đứng thứ hai khu vực với 1.296.924 lượt phát hiện, chỉ sau Indonesia với hơn 1,58 triệu lượt.

Máy tính bị cài “cửa hậu” thường không hư ngay, cũng không hiện cảnh báo rõ ràng. Người dùng vẫn mở file, gửi email, làm báo cáo như bình thường, nên rất khó nhận ra có người khác đang âm thầm kiểm soát thiết bị từ xa.

Nguồn lây có thể đến từ những việc rất quen thuộc trong văn phòng, như cài phần mềm không rõ nguồn gốc, mở nhầm tệp đính kèm độc hại, dùng USB đã nhiễm mã độc hoặc đưa laptop cá nhân chưa được kiểm tra vào mạng nội bộ.

Sau khi vào được máy, tin tặc có thể không ra tay ngay. Chúng có thể lặng lẽ quan sát, tìm tài liệu quan trọng, dữ liệu khách hàng, hợp đồng, thông tin thanh toán hoặc tài khoản nội bộ. Khi đã có đủ thông tin, chúng mới đánh cắp dữ liệu, cài thêm mã độc hoặc tìm cách lan sang các máy khác trong cùng hệ thống.

tan-cong-cua-hau-backdoor-may-tinh.jpg

Kaspersky cho biết số vụ tấn công kiểu này tại Đông Nam Á tăng 17% so với năm trước. Riêng Việt Nam tăng 3%. Ngoài ra, hãng còn ghi nhận hơn 46,4 triệu cuộc tấn công cục bộ trong khu vực, thường lây qua USB, ổ đĩa rời, tệp cài đặt phức tạp hoặc các tệp ẩn trên thiết bị. Việt Nam đứng đầu nhóm này với hơn 21,5 triệu lượt phát hiện.

Ông Adrian Hia, Giám đốc Điều hành Kaspersky khu vực châu Á - Thái Bình Dương, cho rằng các cuộc tấn công hiện nay không chỉ nhằm xâm nhập hệ thống rồi rời đi, mà còn tìm cách bám lại lâu hơn. Vì vậy, các tổ chức cần giám sát liên tục, phát hiện sớm truy cập bất thường và phản ứng nhanh khi có sự cố.

Với người dùng tại nơi làm việc, cách giảm thiểu rủi ro rất đơn giản, chỉ cần không cắm USB lạ vào máy tính, không cài phần mềm bẻ khóa, không mở tệp đính kèm đáng ngờ và cập nhật phần mềm thường xuyên. Với công ty, dữ liệu quan trọng cần được sao lưu định kỳ, trong đó bản sao lưu nên tách khỏi mạng nội bộ để tránh bị ảnh hưởng nếu hệ thống bị tấn công.

Đọc thêm