Sau sáu tháng đứt đoạn, vòng đàm phán hạt nhân mới giữa Iran và nhóm 5+1 (năm nước thường trực Hội đồng Bảo an LHQ và Đức) đã khai mạc vào sáng 15-10 tại Genève (Thụy Sĩ).

Cuộc đàm phán kéo dài hai ngày do bà Catherine Ashton, Cao ủy Đối ngoại Liên minh châu Âu, làm chủ tọa.

Luồng gió cởi mở đã thổi ở Iran từ đầu mùa hè. Sau khi cầm quyền, Tổng thống Iran Hassan Rohani đã tăng cường hành động thân thiện với phương Tây. Bởi thế, đây là lần đầu tiên từ nhiều năm nay các nhà đàm phán hy vọng sẽ đạt được thỏa thuận về vấn đề hạt nhân Iran.

Hôm 14-10, Ngoại trưởng Mỹ John Kerry lạc quan: “Cánh cửa ngoại giao ngày càng mở rộng”. Cùng ngày, 10 nghị sĩ Thượng viện Mỹ đã tuyên bố sẵn sàng ngưng xem xét các biện pháp cấm vận mới nếu Iran chấp thuận ngừng làm giàu uranium ngay. Trong số này có Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Robert Menendez và Thượng nghị sĩ John McCain. Các nghị sĩ cũng đã viết thư cho Tổng thống Obama trình bày quan điểm.

Dự kiến trong đàm phán ngày 15-10, phía Iran sẽ đề nghị lộ trình giải quyết dứt điểm vấn đề hạt nhân Iran trong tối đa một năm. Mục đích của các nhà đàm phán Iran là nhanh chóng dỡ bỏ cấm vận đối với Iran. Dù vậy, con đường đạt đến mục đích còn lắm chông gai. Hôm 14-10, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã tuyên bố sẽ là sai lầm lịch sử nếu giảm nhẹ cấm vận Iran.

Trong khi đó, Mỹ đã tuyên bố chờ đợi Iran có những hành động cụ thể. Pháp mong muốn Tehran thể hiện lời nói bằng hành động. Về phía Iran, Iran đã vạch lằn ranh đỏ giới hạn qua tuyên bố của Thứ trưởng Ngoại giao Abbas Araghchi hôm 13-10: “Trong bất kỳ tình huống nào, chúng tôi không cho phép ngưng, hạn chế hoặc ngừng làm giàu uranium… Chúng tôi cũng không cho phép mang một gam uranium đã làm giàu rời Iran”.

HOÀNG DUY