Dự thảo quy chế liệt kê 38 hành vi bị kiểm điểm, phê bình nếu luật sư vi phạm như: nhận vụ việc không đúng khả năng chuyên môn; xúi giục, kích động khách hàng kiện trái ý muốn; vi phạm nội quy phiên tòa bị HĐXX đuổi ra ngoài, tự ý bỏ về khi tham gia tố tụng…
Không nên tự trói mình?
Theo luật sư Hà Hải (Đoàn Luật sư TP.HCM), cách quy định liệt kê hàng loạt hành vi vi phạm như trên “rất nguy hiểm vì có thể cột chân luật sư giao cho thân chủ”. Trong khi đó, việc các đoàn luật sư mong mỏi nhất là trình tự cụ thể họp xét kỷ luật để áp dụng thống nhất thì lại chỉ quy định vỏn vẹn trong một điều 24 là quá sơ sài.
Đồng tình, luật sư Trương Xuân Tám (Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu) cũng cho rằng cách thức liệt kê các hành vi vi phạm như dự thảo “vừa thừa lại vừa thiếu”. Theo ông, xem việc luật sư bị HĐXX đuổi ra khỏi phiên tòa là hành vi vi phạm là chưa ổn bởi không phải lúc nào cán bộ tố tụng cũng đúng, không phải lúc nào quan hệ giữa luật sư với các cơ quan tố tụng cũng thân thiện…
Luật sư Nguyễn Thanh Lương (Đoàn Luật sư tỉnh Bến Tre) chỉ ra quy định tại điểm b khoản 3 Điều 15 (bị khách hàng phản ứng khi có những lời lẽ gây bất lợi cho họ tại phiên tòa) là không ổn. Bởi lẽ nếu luật sư thực hiện chức năng bảo vệ công lý, thực hiện đúng các quy định pháp luật, đúng đạo đức nghề nghiệp nhưng khách hàng do thiếu hiểu biết hoặc vì lý do khác mà phản ứng, chẳng lẽ lại đem luật sư đó ra kỷ luật?
Không áp đặt thỏa thuận
Quy định về việc hội đồng khen thưởng, kỷ luật có quyền buộc luật sư vi phạm chuyển vụ việc cho người khác trên cơ sở đồng ý của khách hàng tại Điều 21 của dự thảo cũng nhận được nhiều góp ý.
Luật sư đang bào chữa cho bị cáo tại TAND TP.HCM. Ảnh: HTD
Luật sư Nguyễn Minh Lệ (Đoàn Luật sư tỉnh An Giang) nhận xét quy định này có tính áp đặt, không khả thi, cần chỉnh sửa. Bởi lẽ trường hợp luật sư mới không đồng ý mức phí của luật sư cũ và khách hàng cũng không đồng ý với mức thù lao mới thì sẽ tính sao? Quan hệ giữa luật sư với khách hàng thì phải để họ tự thỏa thuận, không nên đưa vào quy chế.
Đồng tình, luật sư Đoàn Công Thiện (Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tỉnh Kiên Giang) góp ý: Quan hệ giữa luật sư với khách hàng là hợp đồng dân sự, thể hiện ý chí của các bên nên không thể dùng quyền của hội đồng khen thưởng, kỷ luật để áp đặt. Do vậy, ban soạn thảo cần phải có sự điều chỉnh cho phù hợp.
Luật sư né kỷ luật, xử sao?
Một vấn đề được nhiều luật sư đề nghị dự thảo phải có quy định điều chỉnh là tình trạng trong khi đang bị xem xét kỷ luật, luật sư xin chuyển qua đoàn khác để né tránh.
Luật sư Nguyễn Minh Lệ cho biết trước đây, trong quá trình Đoàn Luật sư tỉnh An Giang chuẩn bị xem xét xử lý kỷ luật, một luật sư đã làm thủ tục rút ra khỏi Đoàn Luật sư tỉnh An Giang, xin về một đoàn luật sư tỉnh khác. Gặp trường hợp này, đoàn luật sư không biết có nên cho luật sư vi phạm rút tên hay giữ lại để kỷ luật xong rồi mới cho rút tên.
Luật sư Trương Xuân Tám cũng kể Đoàn Luật sư tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu đã từng gặp một trường hợp tương tự nhưng vì thiếu quy định nên rất lúng túng. Do vậy, dự thảo quy chế cần phải bổ sung thêm cách thức xử lý với trường hợp này.
| Nợ phí là xóa tên: Quá nặng? Theo dự thảo, luật sư không đóng phí thành viên liên tục trong sáu tháng sẽ bị xóa tên khỏi danh sách của đoàn luật sư. Nhiều luật sư cho rằng việc xóa tên này là một biện pháp kỷ luật rất nặng, chỉ nên áp dụng đối với luật sư có vi phạm đặc biệt nghiêm trọng về tư cách đạo đức, vi phạm pháp luật. Với luật sư vi phạm nghĩa vụ đóng phí thành viên, chỉ cần tạm đình chỉ tư cách thành viên một thời gian để họ khắc phục, nếu họ vẫn không khắc phục thì mới xóa tên. Luật sư Gavin Mackenzie (Canada) cho biết tại nước ông, nếu luật sư vi phạm nghĩa vụ đóng phí thành viên thì sẽ bị Hiệp hội luật sư (tương đương Đoàn Luật sư ở ta) nhắc nhở. Nếu luật sư tiếp tục không đóng phí thì sẽ bị tạm đình chỉ tư cách luật sư một khoảng thời gian. Hết thời gian này, luật sư vẫn không thực hiện nghĩa vụ thì mới bị xóa tên. Sẽ tiếp tục chỉnh sửa! Bảo vệ quyền lợi chính đáng cho giới luật sư là nhiệm vụ hàng đầu của Liên đoàn Luật sư Việt Nam. Việc sớm ban hành, thông qua Quy chế xử lý kỷ luật đối với các luật sư vi phạm kỷ luật, biến chất, thoái hóa đạo đức cũng là một cách bảo vệ cho các luật sư chân chính. Do vậy, nhiều ý kiến cho rằng Liên đoàn ban hành quy chế để tìm cách kỷ luật luật sư mà không bảo vệ luật sư là không chính xác. Bằng hội thảo lần này chúng ta đã bước đầu xây dựng được nền móng để sớm có một quy chế xử lý kỷ luật luật sư thống nhất. Đã là dự thảo thì không thể tránh được những thiếu sót, chính vì vậy mới cần chúng ta đóng góp ý kiến để ban soạn thảo tiếp thu, chỉnh sửa. Quy tắc đạo đức và ứng xử nghề nghiệp luật sư mới được thông qua cũng phải qua bảy lần dự thảo, chỉnh sửa mới được như vậy. Các ý kiến đóng góp của các luật sư sẽ được ban soạn thảo, ban tổ chức hội thảo tổng hợp. Dựa trên đó, ban soạn thảo sẽ chỉnh sửa dự thảo lại, trình Ban thường vụ liên đoàn cho đến khi nào đạt yêu cầu thì Ban thường vụ sẽ trình Hội đồng Luật sư toàn quốc thông qua. Luật sư LÊ THÚC ANH, Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam |
HỒNG TÚ
