LTS: TP.HCM đang tính toán khai thác các tuyến du lịch đường sông để phục vụ người dân và du khách. Chúng tôi xin giới thiệu mô hình Express Boat (xe bus nước) ở Bangkok (Thái Lan) đã hoạt động hiệu quả hàng chục năm qua như một gợi ý để TP.HCM có thể tham khảo, áp dụng.
Do lịch sử phát triển, từ thời vua Rama, kinh đô Thái Lan từ Authaya chuyển về Thonburi, phía tây bờ sông Chaopraya và sau đó chuyển dịch về Bangkok dọc theo bờ đông của con sông này. Chính vì vậy, sông Chaopraya là một mạch giao thông quan trọng, đồng thời là tuyến du lịch thú vị, tiện lợi có thể chiêm ngưỡng những di tích, trung tâm thương mại, hành chính của Bangkok và cả những di tích của vương triều Ramma phía Thonburi. Người Thái đã không bỏ lỡ cơ hội tận dụng dòng sông để giải quyết nhu cầu đi lại của địa phương và khai thác du lịch.
Kết nối chặt chẽ với giao thông bộ
Hàng chục năm qua Bangkok đã có hệ thống tàu Express Boat (xe bus nước) hoạt động thường xuyên (như xe bus trên sông Chaopraya) rất đa dạng, thuận tiện cho người dân địa phương lẫn du khách, giá vé lại rẻ so với các phương tiện đi lại khác, có giá linh hoạt cho toàn tuyến hoặc giá theo chặng đường. Toàn tuyến đường thủy này có hơn 30 bến đỗ ở cả hai bên bờ sông. Lấy bến Sathorn làm trung tâm, phía bắc bến này có 33 bến và phía nam có bốn bến. Mỗi bến có tên riêng và ký hiệu bằng số thứ tự, thí dụ: Nonthaburi (N30) là bến tên Nonthaburi số 30 hướng bắc hay Wat Rajsingkorn (S3) là bến tên Wat Rajsingkorn số 3 hướng nam. Các bến sông nhỏ gọn, không chiếm nhiều diện tích đất đai, chủ yếu chỉ là những lối đi xuống một bến tàu nhỏ chừng vài chục mét vuông trên mặt nước. Các bến được thiết kế nổi theo mực nước và đồng bộ với thân tàu nên người đi tàu dù là người khuyết nhược ở chân vẫn có thể bước qua dễ dàng. Việc tàu cập bến, tách bến cũng rất thuận lợi, nhanh chóng không kém xe bus trên bộ.

Tàu Express Boat trên sông Chaopraya. Ảnh: ANH THƯ
Hoạt động thường xuyên có bốn loại tàu, trong đó tàu Express Boat Local Lines (không có cờ) đi từ bến Nonthaburi (N30) đến bến Wat Rajsingkorn (S3) từ ngày thứ Hai tới thứ Sáu và ghé tất cả các bến trên đường đi. Ba loại Express Boat còn lại phân biệt theo màu cờ (vàng, cam, xanh) cũng theo cùng tuyến đường nhưng khác nhau về các bến đỗ trên đường đi. Tuy nhiên, các tuyến đều có ít nhất ba, bốn bến chung nên hành khách có thể từ tuyến này chuyển qua tuyến khác dễ dàng. Khoảng cách thời gian giữa các chuyến tàu lâu nhất là 25 phút, ngắn nhất là 5 phút nên người đi không phải chờ đợi lâu. Tất cả các bến đều có điểm bán vé và hành khách cũng có thể mua vé ngay trên tàu, giá cả vẫn như nhau.
Mỗi bến tàu đều có đường nhỏ xuyên qua khu phố dọc bờ sông, kết nối với các phương tiện đường bộ công cộng khác như xe bus, xe điện. Thí dụ, bến trung tâm Sathorn kết nối với các tuyến bus 1, 15, 17, 35, 75, 115, 116, 163 / 504 / 20 và ga skytrain hoặc bến Oriental kết nối với bus số 1, 35, 75….
Dọc hai bờ sông dài hơn 10 km là con đường bê tông nối các bến tàu thông suốt, người đi bộ có thể đi từ bến này sang bến khác để ngắm cảnh rất tiện lợi. Bến cuối của các tuyến này như Wat Rajsingkorn (S3) hay Ratburana (S4) lại kết nối với những tuyến tàu địa phương khác đi chợ nổi và các điểm du lịch phía nam Bangkok. Chính vì sự kết nối liên hoàn thuận lợi này, các tuyến Express Boat luôn nhộn nhịp người lên kẻ xuống, trong đó có cả du khách, học sinh, cư dân địa phương. Sự kết nối giữa đường sông, đường bộ bảo đảm sự thông suốt cho nhu cầu đi lại của con người góp phần làm giảm kẹt xe cho giao thông Bangkok.

Sông Chaopraya nhìn từ Wat Arun. Ảnh: ANH THƯ
Đa dạng dịch vụ tàu du lịch
Không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại, người Thái còn tận dụng khai thác dòng sông cho nhiều loại hình du lịch. Trong điều kiện khí hậu nóng bức ở Bangkok, đi trên sông lộng gió và nhìn ngắm cảnh quan hai bờ sông cũng là điều thú vị.
Một loại tàu du lịch Express Boat cờ màu xanh ngọc, chạy ở bến trung tâm Sathorn đến Pra Arthit (N13) từ 9 giờ 30 đến 16 giờ hằng ngày, 30 phút có một chuyến xuất phát, giá vé cố định là 40 baht. Cũng trên tuyến này, du khách có thể mua vé trọn ngày với giá 150 baht và có thể sử dụng tất cả các loại tàu bất kỳ màu cờ nào và lên xuống bất kỳ bến nào trong phạm vi này.
Tuy cung đường này chỉ có tám bến nhưng đây là khu vực trung tâm Bangkok, các bến có liên thông thuận tiện tới nhiều di tích lịch sử quan trọng, các trung tâm thương mại và các đầu mối giao thông nên nếu muốn nhìn ngắm Bangkok chỉ trong một ngày thì đây là cách thuận lợi nhất. Thí dụ, từ bến Si Phraya Pier (N3) du khách có thể tham quan River City là trung tâm nghệ thuật và đồ cổ nổi tiếng của Bangkok. Ghé bến Tha Tien (N8) du khách sẽ gặp ngay Wat Pho, ngôi chùa có tượng Phật nằm dài hàng chục mét, bàn chân đức Phật có cẩn kim cương. Muốn ghé thăm Grand Palace (hoàng cung), du khách chỉ cần ghé vào bến Maharaj Pier (N9) đi bộ vài trăm thước đã tới cổng vào. Đây là quần thể kiến trúc cung đình đền tháp độc đáo nhất của Bangkok, là nơi hoàng gia tổ chức những nghi lễ chính thức của hoàng cung. Cùng trong khu vực này là quần thể kiến trúc Wat Phra Kaeo (chùa Phật ngọc) nơi ngự trị của pho tượng Phật bằng ngọc bích, là đệ nhất quốc bảo của Thái Lan.

Bản đồ sông Chaopraya và vị trí các bến tàu.
Muốn mua sắm, du khách cứ lên bến Rajchawong (N5) đi bộ 5 phút đã đến khu phố Tàu Chinatown. Một khu mua sắm khổng lồ, thượng vàng hạ cám mọi thứ trên đời đều có thể tìm thấy ở đây. Một cảnh tượng thú vị ở các bến sông có chùa (đặc biệt là bến WangLang (N10) ngay bên chùa Chuông, Bell Temple) đó là trên bến có dày đặc bồ câu, dưới sông dày đặc các loại cá tra, cá basa. Theo niềm tin Phật giáo và lối sống nhân ái, người dân Thái không bắt cá, bắt chim khu vực này mà còn cho chúng ăn nên chim, cá quần tụ về đây nhiều vô kể. Mỗi lần tàu cập bến là cá lao xao đen mặt nước.
Riêng ngày Chủ nhật, trên sông còn có tour trọn gói đi thăm viếng chín đền tháp dọc bờ sông khởi hành từ Maharaj Pier hoặc Sathorn (giá vé người lớn 550 baht, trẻ em 450 baht) có hướng dẫn viên nói tiếng Anh, nước uống, thưởng thức bữa trưa trên đảo Koh Kred. Ngoài ra còn có dịch vụ cho thuê tàu thuyền theo giờ, theo cung đường rất đa dạng và linh hoạt.
Đêm về, sông Chaopraya khoác trên mình những sắc màu rực rỡ của muôn ngàn ánh đèn từ các cung điện kiến trúc trên bờ tỏa xuống. Ngay chính trên sông lại có một tour du lịch thú vị của các du thuyền nhà hàng nổi kèm bữa ăn tối và chương trình văn nghệ.
ANH THƯ