(PLO)- Hai tấm bia đá 300 năm ở Thanh Hóa bị trưng dụng làm tường rào và nằm sát khu vực chăn nuôi đã được chính quyền địa phương "giải cứu".
UBND xã Thọ Phú, tỉnh Thanh Hóa, đã cơ bản hoàn tất việc cải tạo, di dời phần tường rào từng lấn sát hai tấm bia cổ hơn 300 năm tuổi tại khu vực Từ Vũ thờ danh tướng Lê Thì Hải (thuộc quần thể di tích Bia và lăng mộ Lê Thì Hiến). Quần thể di tích Lê Thì Hiến gồm nhiều hạng mục, trong đó có khu Từ Vũ thờ danh tướng Lê Thì Hải dưới thời hậu Lê. Quần thể di tích Lê Thì Hiến gồm nhiều hạng mục, trong đó có khu Từ Vũ thờ danh tướng Lê Thì Hải dưới thời hậu Lê. Hai tấm bia trong khuôn viên được dựng từ đầu thế kỷ XVIII. Nội dung hai tấm bia ca ngợi công trạng và ghi chép lịch sử, có giá trị về mặt văn hóa, nghệ thuật và tư liệu.
Theo Sở VHTT&DL tỉnh Thanh Hóa, khu vực Từ Vũ là nơi thờ danh tướng Lê Thì Hải thời Lê Gia Tông (1672-1675) và Lê Hy Tông (1676-1705). Khu vực này trước đây gồm ba ngôi nhà là chính điện thờ Lê Thì Hải, nhà bên tả thờ cha mẹ ông, nhà bên hữu thờ các vị khác.
Trong khuôn viên có hai tấm bia đặt đối diện theo hướng Đông - Tây, cách nhau khoảng 45 m, gồm bia “Lê tướng công sự nghiệp huân danh”, dựng năm 1716, ca ngợi công đức và tài thao lược của Lê Thì Hải, bia “Vạn thế phụng tự bi ký”.
Tấm bia đá cổ được chạm khắc tinh xảo. Sau khi được “giải cứu” khỏi tình trạng bị trưng dụng làm tường rào và nằm sát khu vực chăn nuôi, hai tấm bia cổ đã được chỉnh trang không gian xung quanh nhưng vẫn giữ nguyên hiện trạng, giá trị gốc của hiện vật. Tại vị trí tấm bia lớn - trước đây bị xây nối làm tường rào giáp đường dân sinh, cơ quan chức năng đã di dời hệ thống tường, xây bờ bao cao khoảng 1 m để tách biệt khu vực di tích. Cả phía trên được lắp khung sắt bảo vệ dọc theo đường dân sinh. Bên dưới lát gạch đỏ, tạo không gian thông thoáng, trang nghiêm hơn thay vì làm tường rào như trước đó. Trong khi đó, tấm bia nằm trong khuôn viên vườn của người dân cũng đã được dọn dẹp, chỉnh trang. Các công trình chăn nuôi gây phản cảm trước đây đã được tháo dỡ, trả lại không gian phù hợp cho di tích.
Một lãnh đạo UBND xã Thọ Phú cho biết tổng kinh phí thực hiện đợt chỉnh trang khoảng 50-60 triệu đồng, sử dụng từ ngân sách địa phương.
Trước đó như PLO đưa tin, hai tấm bia thuộc quần thể Di tích lịch sử - nghệ thuật cấp quốc gia Lê Thì Hiến từng nằm trong khu đất của một hộ dân ở thôn Thọ Long.
Một tấm bị tận dụng làm tường rào, tấm còn lại nằm cạnh khu vực chăn nuôi, gây phản cảm và ảnh hưởng đến giá trị di tích.
Tấm bia đá cổ hơn 300 năm từng được trưng dụng làm tường nhà dân.
Sau khi PLO phản ánh, Sở VH-TT&DL tỉnh Thanh Hóa đã kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo địa phương vào cuộc, vận động người dân di dời công trình, cải tạo không gian và lập phương án bảo tồn di tích.
Hiện địa phương đang tiếp tục nghiên cứu phương án lâu dài như điều chỉnh quy hoạch, lập dự án tu bổ, tôn tạo tổng thể và xem xét phương án giải phóng mặt bằng để bảo vệ di tích bền vững.
