Người ta bảo thấy công múa là điềm may đấy! Nhiều du khách muốn xem con công múa ra sao nhưng chờ mãi mà chẳng thấy. Trong khi có người quả quyết thấy nó múa liên tục. Chẳng qua khách đến thảo cầm viên (TCV) có gặp mùa công đang yêu hay không mà thôi.
Kín đáo mới dám... yêu!
Bây giờ là mùa công đang yêu. Những con công đực thường xuyên múa để thu hút, quyến rũ con công cái. Cách chuồng công hơn trăm thước, sư tử cũng đang mùa yêu. Đứng cách chuồng sư tử cả trăm mét cũng có thể nghe những tiếng gầm trầm ấm như tiếng trống trường.
Sáng 6-12, tại chuồng, con sư tử cái nằm dài, liên tục phất đuôi vào mặt sư tử đực. Sư tử đực nghiêng đầu ngó bên này, nghiêng đầu ngó bên nọ. Khách vắng bớt một chút, con sư tử đực âu yếm liếm mặt sư tử cái mấy đường, hai con đứng dậy lững thững đi sang một góc khuất nhất của chuồng và… yêu nhau. Sư tử đực gầm những tiếng ngắn và trầm. Tiếng của sư tử cái vang hơn và dài. Tiếng gầm làm một nhóm thanh niên chú ý và họ nhanh chóng tìm đến chuồng sư tử. Khi thấy chuyện “lạ”, họ bỗng la ó ầm ĩ. Con sư tử đực tẽn tò dừng lại, bỏ đi nằm. Không biết nó bực đến cỡ nào!
Thiếu nhi thích thú xem hà mã trong Thảo Cầm Viên. Ảnh: Q.NHƯ
Những ngày này, nếu bạn đến TCV mà thấy chuồng nào có mành tre che phủ thì bạn khe khẽ mà đi qua thôi nhé. Đấy là chuồng trĩ sao, một loài quý hiếm. Ông Phan Việt Lâm, Giám đốc TCV, cho biết trước đây trĩ sao sinh đẻ khá đều. Trĩ sao là thế mạnh của TCV và TCV được giữ sổ cái của thế giới về trĩ sao. Hiểu nôm na, việc giữ sổ cái cũng giống như là làm “tổng quản” về trĩ sao trên thế giới vậy. Tuy nhiên, vài năm gần đây trĩ sao bỗng… lười đẻ. TCV bèn “hỗ trợ” chúng bằng cách tạo cho chúng không gian riêng, ít bị quấy rầy để chúng có cảm hứng hơn.
Sư tử ghét con, hà mã “tục huyền”
Ngoài tình mẹ, tình yêu, động vật cũng biết thể hiện sự cảnh giác, sự ghét bỏ của chúng. Bác sĩ thú y Huỳnh Thị Tuyết Mai, Giám đốc Xí nghiệp Động vật TCV, nói ngay cả những bà mẹ tốt đôi khi cũng hiểu lầm và hắt hủi đứa con của mình. Bà kể trước đây một sư tử cái sinh một lứa con. Một hôm, sư tử con đùa giỡn làm sao mà trên người dính toàn phân và nước tiểu của sư tử mẹ. Nhân viên TCV thấy thế bèn bế sư tử con đi tắm xà bông. Sau khi tắm táp thơm tho, sư tử con về lại chuồng. Bỗng dưng sư tử mẹ trở nên bực dọc, nó ngửi, rồi nó đá con sư tử con đi. Thấy tình hình có vẻ căng, nhân viên TCV vội bế sư tử con ra nuôi bộ từ đó.
Bà Mai giải thích không phải sư tử mẹ ghét mùi xà bông. Bản năng của con mẹ là đánh dấu con non của mình bằng mùi, thường là mùi phân và nước tiểu của chính nó. Khi con non có mùi khác, sư tử mẹ lập tức nghi ngờ. Bản năng sinh tồn và bảo vệ các con còn lại trong đàn không cho phép sư tử mẹ bất cẩn, nó phải từ chối sư tử con mang mùi lạ để bảo vệ đàn của nó.
Có lần tôi được xem tấm ảnh chụp báo lửa con mới đẻ được nâng niu trên một đôi tay có mang găng trắng. Khi đó tôi hỏi một câu ngớ ngẩn là “ủa, sao phải mang găng, báo lửa non đã có răng, có nanh chưa mà sợ nó cắn?”. Có lẽ bạn đọc xong chuyện sư tử trên đây cũng đoán ra câu trả lời rồi.
Con công ngày đi rong và con công chiều về nhà. Ảnh: Q.NHƯ
Loài vật cũng biết buồn. Bà Mai kể trước kia cặp hà mã đáng yêu sống với nhau hòa thuận và bắt đầu sinh con. Mỗi lần sinh, hà mã mẹ sinh chỉ một hà mã con. Phần vì chật chỗ, phần vì tập tính nên những chú hà mã đực rất hay đánh nhau, bất kể tôn ti trật tự cha - con. đã có lần chúng đánh nhau đến chết một con con rồi.
Hà mã mẹ hạ sinh được năm lần, đều dễ dàng, nuôi con khỏe dạy con ngoan thì được TCV đưa vào diện “kế hoạch hóa gia đình”. Một thời gian sau, TCV lại “cởi vòng tránh thai” cho hà mã mẹ. Tuy nhiên, lần mang thai thứ sáu này hà mã mẹ lại bị hư thai. Điều buồn nhất, cái thai hư làm hà mã mẹ bị nhiễm trùng, sau đó bệnh chết. Hà mã cha từ đó sống một mình.
Đến năm 2010, TCV muốn mua một con hà mã cái khác làm bạn với hà mã cha. Thế nhưng con hà mã xứng vóc thì lại quá to, quá nặng, không thể vận chuyển về Việt Nam được. Vì vậy, TCV chỉ có thể mua một con hà mã cái còn nhỏ, dự tính chờ nàng lớn lên sẽ “tục huyền” cho hà mã cha.
Con công nhớ nhà
Loài thú còn có những thứ tình cảm phức tạp khác mà ta chưa hiểu hết được chúng.
Ông Lâm cho biết phòng làm việc của ông gần chuồng công, trĩ sao. Nhiều lần ông ra khỏi văn phòng, các cháu thiếu nhi hay gọi ông và méc “chú ơi, có con công sổng chuồng kìa!”, “con công đi lạc kìa!”. Ông hay cười và nói với các cháu rằng chỉ sợ các cháu lạc, chứ TCV là nhà của con công, nó không lạc, cũng không sổng chuồng.
Quả thật, việc TCV thả năm con công chạy rông ba tháng qua đã gây bất ngờ cho hầu hết khách tham quan. Cách đây ba ngày, TCV quyết định thả thêm chín con gà sao. Ông Lâm cho biết việc thả như vậy nhằm tạo cảm giác gần gũi thiên nhiên hơn cho du khách.
Bà Mai kể ban ngày những con công đi lòng vòng khắp TCV. Thế nhưng đến chiều nó tự động về lại khu chuồng cũ của nó và ngủ gần đó, có lúc nó còn cố gắng bay lên nóc chuồng cũ mà nằm ngủ. Bà lý giải rằng con vật cũng có tâm lý, tình cảm của nó. Giống như ta đi cả ngày không sao nhưng chập choạng mà chưa về đến nhà bỗng thấy bất an, nhớ nhung, về nhà rồi mới thấy bình yên. Con công cũng vậy, đi rong nhưng nhớ nhà.
Buổi sáng, tôi thấy con công “sổng chuồng” đi dạo gần hồ sen. Con công ở ngoài đã vài tháng nên chẳng sợ người nữa, cứ ung dung đi dạo và khách tham quan thường đứng nhường đường khi bất ngờ thấy công băng qua đường. Đến cuối giờ chiều, khi quay lại khu chuồng công quan sát thì quả thật, con công giờ đã về “nhà”. Nó đứng bên ngoài lớp cửa kính, trong chuồng, một con công khác cũng đứng im. Hai con công nhìn nhau rất lâu…
| Ken Đu cô đơn Trong vườn thú có nhiều con có đôi, có cặp. TCV cũng cố gắng tạo điều kiện cho các con thú làm bạn đời với nhau như trĩ sao hoặc tìm cách bù đắp cho chúng khi chúng mất bạn như hà mã. Tuy nhiên, nhiều con vật lại mang định mệnh cô đơn như chú voọc chà vá chân nâu Ken Đu chẳng hạn. Ken Đu giờ đã lớn, hết bú sữa bình, hết đòi mát-xa. Nay chú được ở nhà riêng, có cây cối, có võng. Chú đánh đu thoăn thoắt. Ken Đu không biết rằng TCV đang rất lo lắng cho chú. Bởi lẽ những tình thương, sự quan tâm mà nhân viên ở đây dành cho chú thời bé cũng như bây giờ và sau này cũng sẽ không thể đủ để chú hạnh phúc. Một ngày nào đó, Ken Đu lớn thêm một chút, chú sẽ cần một cô bạn. Voọc bạc thì TCV có nhiều nhưng thả chung thì chúng có thể đánh Ken Đu. Còn việc tìm một cô voọc chà vá chân nâu quý hiếm thì thật không dám mơ tới. Số phận của Ken Đu có lẽ là cô đơn. Bù đắp cho Ken Đu, các nhân viên TCV cố gắng tìm cho chú một người bạn nhỏ - một chú nhang (nhỏ hơn sóc, không có đuôi to dài như sóc, trên lưng có sọc đỏ kéo dài) để chơi chung khi còn bé. Chú nhang thích leo lên mình Ken Đu, rúc đầu vào đám lông của Ken Đu mà gặm. Ken Đu thích mát-xa có lẽ cũng thích mấy cú gặm này nên cả hai chơi với nhau cười chí chóe. |
QUỲNH NHƯ
Kỳ tới: Bạn có từng được gấu chó chào chưa? Đố bạn con nào nguy hiểm nhất trong vườn thú?
