Gây tai nạn trong sân nhà, xử tội gì?

Gần đây, VKSND Tối cao đã đưa ra rút kinh nghiệm chung trong toàn ngành một vụ án tai nạn giao thông gây nhiều tranh cãi về tội danh ở tỉnh Thừa Thiên-Huế.

Tai nạn chết người

Theo hồ sơ, trưa 5-6-2011, bà Trương Thị Thu Hồng chạy ô tô từ TP Huế về nhà ở thôn Ngọc Ánh, xã Phú Thượng (Phú Vang, Thừa Thiên-Huế). Sau khi mở cổng, người giúp việc đứng trong sân nhà, trước đầu xe để hướng dẫn bà Hồng lái xe vào. Nền nơi để xe cao hơn mặt đường từ 30 cm đến 40 cm nhưng bà Hồng thiếu quan sát, chạy xe với tốc độ không phù hợp nên đã để thành xe bên phải của ô tô va vào trụ cổng và bức tường rồi lao đến ép người giúp việc vào chậu rửa gắn trên thành tường. Người giúp việc bị thương nặng, tối cùng ngày đã tử vong tại bệnh viện.

Quá trình điều tra, bà Hồng đã khai báo rõ ràng về hành vi gây tai nạn làm chết người giúp việc. Lời khai của bà phù hợp với kết quả khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm dấu vết phương tiện và kết quả giám định pháp y. Bà cũng đã bồi thường cho gia đình người bị hại hơn 165 triệu đồng và được bãi nại. Gia đình nạn nhân cũng không yêu cầu xử lý gì thêm.

Xử tội gì?

Sau khi vụ án xảy ra, trong nội bộ các cơ quan tố tụng ở huyện Phú Vang có những quan điểm khác nhau về tội danh. Theo quan điểm thứ nhất, hành vi của bà Hồng phạm tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ theo Điều 202 BLHS. Theo quan điểm thứ hai, hành vi của bà Hồng phạm vào tội vô ý làm chết người theo Điều 98 BLHS.

Một phiên xử về tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ. Ảnh: HTD

Do có những quan điểm khác nhau như vậy nên vụ việc kéo dài mà chưa khởi tố, điều tra. Sau đó, ba ngành tố tụng huyện đã họp nghiên cứu hồ sơ, đưa ra kết luận người điều khiển phương tiện giao thông đường bộ di chuyển phương tiện từ nơi này đến nơi khác ở bất kỳ địa điểm nào mà gây tai nạn đến mức phải chịu trách nhiệm hình sự thì phải xử lý về tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ theo Điều 202 BLHS. Trong vụ án này, dù bà Hồng gây tai nạn làm chết người trong sân nhà mình nhưng hành vi trực tiếp điều khiển ô tô (phương tiện giao thông đường bộ) thiếu chú ý quan sát, với tốc độ không phù hợp… đủ yếu tố cấu thành tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ.

Đã phù hợp?

Theo VKSND Tối cao, hướng xử lý trên của các cơ quan tố tụng huyện Phú Vang là phù hợp, cần rút kinh nghiệm cho toàn ngành để thống nhất vận dụng trong khởi tố, điều tra, truy tố.

Song song đó, VKSND Tối cao cũng ra thông báo gửi VKS các địa phương hướng dẫn việc định tội danh đối với các trường hợp người điều khiển phương tiện giao thông gây tai nạn ở những nơi không phải đường giao thông như sân trường, bến bãi, công trường… Theo đó, người điều khiển phương tiện giao thông thuộc đối tượng điều chỉnh của Luật Giao thông đường bộ (phương tiện giao thông đường bộ và xe máy chuyên dụng) khi di chuyển từ nơi này đến nơi khác ở bất kỳ địa điểm nào mà gây tai nạn đến mức phải chịu trách nhiệm hình sự thì xử lý theo Điều 202 BLHS. Đối với trường hợp xe máy chuyên dụng (ủi xúc đất, san lấp, cày ruộng, cẩu hàng…) mà gây tai nạn trong lúc đang làm nhiệm vụ chuyên dụng thì tùy trường hợp cụ thể có thể xử lý về các tội vô ý làm chết người (Điều 98 BLHS), tội vô ý làm chết người do vi phạm quy tắc nghề nghiệp hoặc quy tắc hành chính (Điều 99 BLHS) hoặc tội vi phạm quy định về an toàn lao động (Điều 227 BLHS).

Một thẩm phán TAND Tối cao nhận định hướng dẫn trên của VKSND Tối cao còn “khá mơ hồ”, chẳng hạn phải hiểu như thế nào về cụm từ “khi di chuyển từ nơi này đến nơi khác ở bất kỳ địa điểm nào”.

Còn Thẩm phán Vũ Phi Long (Phó Chánh tòa Hình sự TAND TP.HCM) cùng hai luật sư Trần Hải Đức và Hồ Nguyên Lễ (Đoàn Luật sư TP.HCM) thì cho rằng theo khoản 1 Điều 3 Luật Giao thông đường bộ năm 2008, đường bộ gồm đường, cầu đường bộ, hầm đường bộ, bến phà đường bộ. Như vậy bên trong khuôn viên bến tàu, bến xe, nhà ga, các sân bãi trong khuôn viên công ty, nhà máy, sân trường, sân nhà, vườn nhà, bãi giữ xe… không thuộc phạm vi “đường bộ”. Nếu tai nạn xảy ra tại các địa điểm này thì không thể áp dụng Điều 202 BLHS để xử lý người vi phạm mà áp dụng điều luật khác tùy từng trường hợp cụ thể.

HOÀNG YẾN