Thông tư 24/2011/TT-BYT (21-6-2011) của Bộ Y tế hướng dẫn nhập khẩu trang thiết bị y tế nói rõ: “Trang thiết bị y tế là các loại thiết bị, dụng cụ, vật tư, hóa chất, kể cả phần mềm cần thiết được sử dụng riêng lẻ hay phối hợp với nhau để phục vụ con người nhằm mục đích ngăn ngừa, kiểm tra, chẩn đoán, điều trị, làm giảm nhẹ bệnh tật hoặc bù đắp tổn thương. Trang thiết bị y tế nhập khẩu phải được Vụ Trang thiết bị và Công trình y tế (Bộ Y tế) cấp phép”. Tuy nhiên, máy trợ thính và cả máy đo thính lực đều không nằm trong danh mục trang thiết bị y tế.
Điếc độ 2 hóa ra độ 3
Trên diễn đàn webtretho.com, thành viên hungnt70 bộc bạch: “Thực tế máy trợ thính không cần quan tâm đến nhãn mác, quan trọng người bán có tử tế không. Đa số máy trợ thính mua bên ngoài đều mang mác Đức, Mỹ…, nhưng ruột lại là Trung Quốc! Không ít người lợi dụng tối đa sự thiếu hiểu biết của bệnh nhân như ham rẻ, nhờ mua hộ, kỳ vọng quá nhiều vào khả năng trợ giúp của máy… để bán được máy trợ thính”.
Ông T., quản đốc phân xưởng cơ khí của một doanh nghiệp sửa chữa ở TP.HCM, cho biết do tiếp nhận âm thanh quá kém nên ông đến cửa hàng trên đường Trần Quốc Thảo (quận 3, TP.HCM) mua máy trợ thính. Sau khi đo thính đồ, nhân viên cửa hàng báo ông bị điếc ở độ 2 (điếc vừa) và tư vấn mua máy của Mỹ với giá hơn 20 triệu đồng/cái. Nhân viên này khuyên ông nên mua hai cái để nghe rõ hơn.
Máy trợ thính nằm ngoài kiểm soát của ngành y tế, giá cả và chất lượng đang bị thả nổi. Ảnh: TRẦN NGỌC
Đeo máy trợ thính được vài ngày vẫn không nghe rõ âm thanh, không tiếp thu hết ngôn từ của người đối diện, đôi lúc ù tai..., ông yêu cầu cửa hàng đo lại tai và hiệu chỉnh máy cho thích hợp nhưng tình hình vẫn không cải thiện. “Tôi đến BV có chuyên khoa tai mũi họng kiểm tra lại thì bác sĩ nói bị điếc độ 3 (điếc nặng) nên phải thay máy trợ thính mới. Chỉ vì tay nghề quá kém của nhân viên đo thính lực ở cửa hàng mà tôi mất gần 45 triệu đồng, tiếc đứt ruột” - ông T. lắc đầu.
Tương tự, bà H. (quận Gò Vấp, TP.HCM) đến cửa hàng dụng cụ y khoa trên đường Thành Thái (quận 10, TP.HCM) mua cho con trai 14 tuổi chiếc máy trợ thính của Đức với giá 740.000 đồng. “Nhân viên cửa hàng nói khỏi cần đo tai, máy có thể điều chỉnh âm thanh tùy theo độ điếc. Nếu nghe không rõ thì tăng tần số” - bà H. kể lại.
Thế nhưng sử dụng được một tháng thì máy trục trặc, hết rè lại hú, con bà luôn than ù tai. “Tôi đưa con đến gặp BS chuyên khoa thính học và được biết do sử dụng máy không phù hợp nên thính lực của con tôi bị giảm khá nhiều” - bà H. thở dài.
Bộ Y tế đang… nghiên cứu
ThS-BS Đỗ Hồng Giang, Phó Trưởng khoa Thính học BV Tai Mũi Họng TP.HCM, cho rằng máy trợ thính là thiết bị hỗ trợ và có tác dụng khuếch đại âm thanh. Người sử dụng phải được đo thính lực và được hiệu chỉnh chính xác. “Do không có quy định cụ thể, rõ ràng trình độ chuyên môn của nhân viên kỹ thuật ở các cửa hàng bán máy trợ thính nên không loại trừ khả năng nhân viên đo thính lực và hiệu chỉnh máy trợ thính cho bệnh nhân thiếu chính xác vì không chuyên môn. Sử dụng máy không thích hợp dẫn đến thực trạng nghe không rõ, bị chói tai, hú, rè, ồn…” - ThS Giang lưu ý.
ThS Giang còn cho biết nhân viên cửa hàng chủ yếu tư vấn để bán được máy trợ thính. Trong khi đó, nhiều trường hợp giảm thính lực không nhất thiết phải sử dụng máy, mà có thể điều trị bằng thuốc uống hoặc phẫu thuật.
Đưa ra ý kiến cá nhân, BS Bùi Minh Trạng, Phó Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp Sở Y tế TP.HCM, cho rằng những dịch vụ hoặc sản phẩm liên quan đến sức khỏe cần được quản lý chặt chẽ. “Một khi máy đo thính lực và máy trợ thính đưa vào danh mục trang thiết bị y tế thì ngành y tế có trách nhiệm giám sát, kiểm định để đảm bảo độ chính xác. Chưa hết, ngành y tế còn kiểm tra trình độ chuyên môn những người trực tiếp đo thính lực để tạo sự an tâm cho bệnh nhân” - BS Trạng bày tỏ.
Trong khi đó, BS Nguyễn Thái, Trưởng phòng Y tế quận 3 (TP.HCM), cho biết đã chủ động liên lạc, đề xuất Bộ Y tế xem xét và đưa ra những điều kiện, phạm vi chuyên môn hành nghề đối với những cá nhân kinh doanh máy trợ thính. Phòng Y tế quận cũng đã chủ động đề xuất Vụ Trang thiết bị và Công trình y tế đưa máy trợ thính vào danh mục trang thiết bị y tế để quản lý chặt chẽ hơn. “Bộ Y tế nói đang tiến hành nghiên cứu để bổ sung thêm những quy định liên quan đến máy trợ thính” - BS Thái nói.
| Nhân viên cửa hàng có được đào tạo? Trời biết! Một bác sĩ công tác tại BV Tai Mũi Họng TP.HCM cho biết máy đo thính lực được sử dụng tại các cửa hàng đúng là thiết bị điều chỉnh âm thanh có ghi nhận tần số, cường độ và mức độ hiệu chỉnh để đánh giá thính lực của bệnh nhân. Các máy đo thính lực ở cửa hàng bán máy trợ thính hầu như không được cơ quan có thẩm quyền kiểm định. Vị bác sĩ này còn cho biết Việt Nam chưa có đào tạo chuyên ngành thính học. Các bác sĩ làm việc trong chuyên ngành này phải theo học ở nước ngoài, sau đó đào tạo lại cho các bác sĩ ở BV có khoa thính học. “BV Tai Mũi Họng TP.HCM chỉ mới đào tạo chuyên ngành thính học cho bác sĩ trong các BV có khoa Thính học. Do vậy, những người trực tiếp đo thính lực cho bệnh nhân tại các cửa hàng bán máy trợ thính có được đào tạo hay chưa vẫn là câu hỏi chưa có lời đáp” - vị bác sĩ này nói. |
TRẦN NGỌC
