Mua bán thuốc tân dược, bị xử tội ma túy: Xử như vậy là thiếu căn cứ

Số này, chúng tôi nêu ý kiến của các luật sư từng tham gia bào chữa trong các vụ án dạng này.

PGS-TS-luật sư Phạm Hồng Hải:

Tòa đã quy buộc không đúng

Tôi đã từng tham gia bào chữa trong nhiều vụ án tương tự. Ví dụ vụ ông Đào Văn Thanh, nguyên chủ tịch UBND phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội, mua bán thuốc Lexomit. Theo bản kết luận giám định của Phòng Kỹ thuật hình sự Công an TP Hà Nội, Lexomit là thuốc chữa bệnh, là thuốc có trong danh mục thuốc hướng tâm thần do Bộ Y tế quản lý. Tại tòa, các bị cáo khai rằng họ chỉ biết loại thuốc Lexomit là thuốc chữa bệnh đau đầu và mua từ Lào về Việt Nam để bán kiếm lời và đã đi chào bán ở nhiều nhà thuốc. Tuy nhiên, hội đồng xét xử cho rằng trong thành phần của thuốc Lexomit có chứa Bromazepam là chất ma túy nên vẫn buộc các bị cáo phạm tội mua bán trái phép chất ma túy.

Tôi đồng quan điểm với TS-luật sư Phan Trung Hoài: Trong các trường hợp này, chính sự nhầm lẫn khái niệm thuốc hướng tâm thần và chất ma túy dẫn đến việc cơ quan tố tụng đã buộc tội oan.

Riêng trong vụ án của ông Nguyễn Tiến Tùng, còn có một sai lầm nghiêm trọng là hai cấp tòa đã không xác định hàm lượng, bóc tách trọng lượng chất ma túy có trong số thuốc thu giữ mà quy đồng toàn bộ trọng lượng thuốc tân dược thành chất ma túy để làm căn cứ định khung hình phạt đối với ông Tùng.

Theo tôi, việc trả tự do cho ông Tùng theo thủ tục miễn chấp hành hình phạt tù với lập luận do quy phạm pháp luật thay đổi là chưa thỏa đáng. Thông tư 17/2007 nhằm hướng dẫn luật, để áp dụng thống nhất chứ không phải (không có quyền) thay đổi tinh thần và nội dung cấu thành các tội phạm đã được Bộ luật Hình sự quy định. Theo tôi, không hề có việc thay đổi quy phạm pháp luật ở đây. Quan điểm của tôi là phải xem xét lại, giám đốc thẩm các bản án đã xử theo dạng này, xác định họ không phạm tội mua bán chất ma túy.

Luật sư Trịnh Vĩnh Phúc (Đoàn Luật sư TP.HCM):

Tôi từng yêu cầu bóc tách

Năm 2005, tôi nhận bào chữa cho một bị cáo sang Campuchia mua khoảng 4 kg thuốc tân dược, trong đó có Rivotril và Valium… mang về Việt Nam. Cơ quan chức năng xác định 4 kg thuốc viên Rivotril và Valium là ma túy và xem đây là định lượng ma túy để xử anh ta ở khung cao nhất của tội mua bán trái phép chất ma túy.

Tôi đã rất nhiều lần kiến nghị các cơ quan tố tụng bóc tách chất ma túy trong thuốc để nếu có xử lý anh ta tội mua bán trái phép chất ma túy thì xử ở mức án nhẹ chứ không phải nằm ở khung cao nhất. Theo tính toán, hàm lượng chất ma túy trong thuốc chỉ khoảng 60 g nhưng các cơ quan tố tụng không đồng tình, xem 4 kg thuốc Tây là ma túy nên Tòa Phúc thẩm TAND Tối cao tại TP.HCM đã kết án anh 18 năm tù (giảm hai năm so với phiên sơ thẩm).

Trong vụ này, tôi rất day dứt bởi có nhiều dấu hiệu cho thấy bị cáo mua hai loại thuốc trên về Việt Nam để sử dụng (bị cáo bị liệt hai chân, dùng thuốc để giảm cơn co thắt) và mang tặng các trung tâm nuôi trẻ khuyết tật. Bị cáo cũng không biết thuốc đó là chất ma túy…

Điều đáng nói là trong một vụ án khác, Tòa Phúc thẩm TAND Tối cao tại TP.HCM đã hủy án sơ thẩm do không bóc tách hàm lượng ma túy trong thuốc. Khi điều tra lại, trọng lượng chất ma túy trong lô hàng tân dược thu giữ trong vụ án đó chỉ có hơn 94 g chứ không phải hơn 3,3 kg như trước đó.

TRUNG DUNG - HỒNG CHÂU ghi