Nhà thơ cổ động
Chúng tôi tìm đến nhà ông Trần Đậu. 8g sáng, ông đang cặm cụi viết. Trên bàn là ngổn ngang tập vở ghi chép thơ, tiểu phẩm, kịch ngắn. Ông bảo: “Nhiều người bảo tôi viết được nhiều thơ thế, sao không cố gắng trở thành nhà thơ có tên tuổi? Tôi nghĩ họ đùa, cũng không muốn trở thành người nổi tiếng. Tôi chỉ muốn góp một phần nhỏ cho khu dân cư nơi tôi sống bằng những bài thơ cổ động”.
“Thực ra, tôi nảy ra chuyện làm thơ cổ động vì từng nhiều năm làm công tác tuyên huấn trong quân đội”, ông Đậu thổ lộ. Năm 19 tuổi, theo tiếng gọi của tổ quốc, ông gia nhập Trung đoàn 148, đóng quân ở chiến trường Tây Bắc. Năm 1964, ông tham gia chiến dịch ở Sầm Nưa, Siêng Khoảng (Lào) và nhiều trận đánh lớn như chiến dịch cánh đồng Chum Siêng (1970), tham gia chiến dịch giải phóng TP. Buôn Ma Thuột và chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử (1975).
![]() |
| Ông Trần Đậu, nhà thơ của 1.000 bài thơ cổ động |
Về hưu, sẵn có “chất thơ” trong mình, ông được địa phương giao “cương vị” chủ nhiệm Câu lạc bộ thơ văn Hội Người cao tuổi của phường. Không chỉ tham gia sôi nổi các hoạt động văn học nghệ thuật, ông còn tích cực sáng tác thơ cổ động, xây dựng địa bàn trong sạch vững mạnh.
Ông bảo, ông nghĩ đến lời Bác Hồ, rằng nhà thơ không thể cứ mãi sáng tác theo kiểu “mây, gió, trăng, hoa, tuyết, núi, sông” mà phải sử dụng ngòi bút của mình để xây đắp cái đẹp, đả kích cái xấu, cái ác, rằng “nhà thơ cũng phải biết xung phong”. Dù không “xung phong” vào những việc trọng đại, to tát của quốc gia thì cũng phải xung phong vào những việc nhỏ ở nơi mình sống. Tình trạng đạo đức xuống cấp, văn hóa suy đồi, gia đình mâu thuẫn, tệ nạn xã hội tăng cao,… là những hệ lụy, từng ngày đe dọa hạnh phúc của bao gia đình, ông bắt đầu cầm bút như một thứ vũ khí tinh thần để “tuyên chiến” với cái xấu.
Miệt mài với thơ cổ động
Ngày qua ngày, ông lại làm thơ. Ông làm tự nguyện, không có thù lao hay một khoản trợ cấp nào. Hầu hết những bài thơ này được phát đều đặn trên đài truyền thanh phường. Nhiều hôm đài vừa phát xong, ông ra phố đã có người đến bắt tay, khen “thơ ông hợp lòng người”. Những lời động viên chân thành càng khiến ông sáng tác miệt mài hơn.
Ông Đậu bưng ra một chồng thơ về đủ đề tài, lĩnh vực: an toàn giao thông, bài trừ ma túy, ủng hộ người nghèo, thiên tai lũ lụt, kế hoạch hóa gia đình, giữ gìn môi trường xanh sạch đẹp, hiến máu nhân đạo… Năm 2004, tệ nạn ma túy, mại dâm xảy ra trên địa bàn phường, nhiều cảnh nhà đổ vỡ, ông liền cầm bút:
“Pháp lệnh phòng chống mại dâm.
Triển khai rộng khắp nhân dân toàn phường.
Mong sao khắp mọi nẻo đường.
Không còn ô nhiễm môi trường - mại dâm”.
Gần đây, khi Nghị định 32/CP của Chính phủ triển khai nhằm kéo giảm TNGT, ông Đậu lại viết:
“Bao người tai nạn giao thông.
Khắp đường khắp nẻo đều không thể lường. Người vỡ sọ, kẻ gãy xương…
Vì ta vì cả mọi người. Đội mũ bảo hiểm ta thời nhắc nhau.
Người trước nhắc người đi sau.
Đội mũ bảo hiểm bảo nhau phải dùng”
Và hàng trăm bài thơ cổ động khác.
Anh Trung, Trưởng đài phát thanh phường Thanh Xuân Bắc nói: “Thơ của bác Đậu thường xuyên được phát sóng trên đài chúng tôi, trở thành món “điểm tâm” tinh thần của người dân ở phường mỗi sáng. Làm thơ nhiều vậy nhưng 10 năm qua, bác Đậu chưa bao giờ đòi hỏi bất cứ điều gì, kể cả tiền thù lao hay nhuận bút. Mỗi khi đài cần một bài thơ để phát là bác vui vẻ nhận lời ngay”. Bà Phan Thị Nhẫn, ở số nhà 105C - A13, nói thêm: “Ông Đậu là người rất nhiệt tình với phong trào thơ ở phường. Thơ ông giản dị mà có tính chiến đấu cao.
Ông Nguyễn Văn Túy, Chủ tịch UBND phường Thanh Xuân Bắc hồ hởi: “Các sáng tác của bác Đậu phát trên đài khi cổ động, tuyên truyền, khi thì phê bình rõ rệt nên đông đảo người dân hưởng ứng. Chủ trương, chính sách cần tuyên truyền được ông khéo léo truyền tải qua những câu thơ giản dị.
Hơn 10 năm sáng tác cổ động, thơ ông đã tác động rất rõ đến hành vi, ứng xử và lối sống của người dân ở địa phương”. Khi tôi hỏi, ông có tiếp tục làm thơ? Ông Đậu cười: “Khi nào còn những việc cần cổ động thì tôi còn làm thơ”!.
VĂN PHÚC HẬU - (Theo SGGP)
