Ngày 27-9, sau nhiều lần phải tạm hoãn vì ảnh hưởng của dịch COVID-19, TAND Cấp cao tại Hà Nội mở phiên tòa xét xử phúc thẩm vụ án vi phạm quy định về đầu tư công trình xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng xảy ra tại dự án Nhà máy nhiên liệu sinh học (Ethanol) Phú Thọ.

Đây cũng là vụ án thứ tư có liên quan đến ông Đinh La Thăng, cựu chủ tịch HĐTV Tập đoàn Dầu khí Việt Nam - PVN.

Không triệu tập hai ông Đinh La Thăng, Trịnh Xuân Thanh

Do không kháng cáo, hai ông Đinh La Thăng và Trịnh Xuân Thanh (cựu chủ tịch HĐQT Tổng công ty CP Xây lắp dầu khí Việt Nam - PVC), hai bị cáo có mức án cao nhất, không được triệu tập tới tòa.

Đáng chú ý, đại diện Công ty TNHH Đầu tư Mai Phương có mặt nhưng luật sư bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cho doanh nghiệp này vắng mặt và có đơn xin hoãn phiên tòa.

Tuy nhiên, sau ít phút hội ý, HĐXX nhận định đây là lần thứ ba mở phiên tòa do hai lần trước đó bị hoãn vì ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, tài liệu phiên tòa đã được gửi về các đương sự đầy đủ. Do đó, HĐXX quyết định tiếp tục xét xử.

Trả lời HĐXX, cả sáu bị cáo có đơn kháng cáo đều giữ nguyên nội dung kháng cáo. Trong đó, hai ông Vũ Thanh Hà (cựu tổng giám đốc (TGĐ) Công ty CP Hóa dầu và nhiên liệu sinh học dầu khí - PVB) và Phạm Xuân Diệu (cựu TGĐ PVC) xin giảm nhẹ hình phạt và miễn trách nhiệm dân sự.

Diễn biến bất ngờ phiên xử vụ Ethanol Phú Thọ - ảnh 1
Các bị cáo tại tòa. Ảnh: TP

Ba bị cáo hiện đã chấp hành hết thời hạn án tù, kháng cáo xin miễn trách nhiệm dân sự và án phí gồm Nguyễn Xuân Thủy (cựu phó Phòng đầu tư dự án PVB), Khương Anh Tuấn (cựu phó Phòng thương mại PVB) và Hoàng Đình Tâm (cựu kế toán trưởng PVB).

Riêng bị cáo Lê Thanh Thái (cựu trưởng Phòng kinh doanh PVB) xin được hưởng án treo và miễn trách nhiệm dân sự.

Ngoài ra, Công ty TNHH Đầu tư Mai Phương cũng giữ nguyên nội dung kháng cáo, đề nghị tòa phúc thẩm xem xét trả lại quyền sử dụng khu đất 3.400 m2 tại thị trấn Tam Đảo (Vĩnh Phúc).

Xin bồi thường thay Trịnh Xuân Thanh

Trình bày trước tòa, sáu bị cáo cùng luật sư bào chữa đưa ra nhiều tình tiết nhằm chứng minh thân chủ chỉ có vai trò mờ nhạt trong vụ án. Đa số đều cho rằng các bị cáo chịu sức ép từ cấp trên, thực hiện hành vi phạm tội theo chỉ đạo, nhiệm vụ được giao.

Luật sư bào chữa cho bị cáo Vũ Thanh Hà cho rằng tòa sơ thẩm xác định chưa đúng vai trò của bị cáo, mức án tuyên phạt là quá nặng. Vị này nói chủ trương chỉ định thầu tại dự án Ethanol Phú Thọ đã có từ trước, bị cáo Đinh La Thăng, Trần Thị Bình (cựu phó TGĐ PVN) có nhiều chỉ đạo công khai. Chính vì vậy, bị cáo Hà nhận định đây là nhiệm vụ mà mình phải thực hiện.

Theo lời luật sư, ông Hà chỉ có vai trò thụ động, không có quyền lựa chọn nhà thầu thực hiện dự án. Bị cáo bắt buộc phải thực hiện chỉ đạo từ công ty mà mình là người đại diện phần vốn góp.

Tương tự, nhiều bị cáo khác trình bày hoàn cảnh gia đình khó khăn, có công với cách mạng…

Trong khi đó, đại diện Công ty Mai Phương đưa ra sáu căn cứ để phản bác bản án sơ thẩm. Đại diện công ty nói quá trình giải quyết vụ án, PVC chỉ yêu cầu bồi thường thiệt hại chứ không yêu cầu trả lại khu đất nhưng tòa sơ thẩm lại tuyên trả khu đất cho công ty này.

Hơn thế, giao dịch chuyển nhượng khu đất là ngay tình, khu đất không phải là vật chứng của vụ án, PVC cũng không phải là chủ sở hữu nên không thể tuyên trả lại cho PVC. Cùng với đó, PVC chỉ bị thiệt hại hơn 13 tỉ đồng nhưng lại được bồi thường cả khu đất, trong khi khu đất có giá trị lớn hơn rất nhiều...

Đáng chú ý, tại tòa, ông Kiều Đào Lâm (giám đốc Công ty Mai Phương) bất ngờ đưa ra đề nghị về việc công ty này sẽ đứng ra bồi thường thay hai ông Trịnh Xuân Thanh và Đỗ Văn Hồng (cựu chủ tịch HĐQT PVC Kinh Bắc) về khoản tiền gây thiệt hại hơn 13 tỉ đồng cho PVC. Đổi lại, ông Lâm mong muốn công ty được tuyên trả lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với khu đất 3.400 m2 tại thị trấn Tam Đảo.

Ông Lâm khẳng định đã mua lô đất với giá 45 tỉ đồng bằng số tiền hợp pháp của cá nhân ông đã được cơ quan điều tra xác minh. “Nếu mảnh đất này bị thu hồi thì công ty chúng tôi chắc chắn sẽ phá sản, cuộc sống của người thân trong gia đình tôi sẽ bị khó khăn và ảnh hưởng nghiêm trọng” - vị này nghẹn ngào.

Liên đới bồi thường 543 tỉ đồng

Tháng 3-2021, TAND TP Hà Nội tuyên phạt bị cáo Đinh La Thăng 11 năm tù về tội vi phạm quy định về đầu tư công trình xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng, tổng hợp với bản án trước là 30 năm tù.

Cùng tội danh, bị cáo Vũ Thanh Hà bị tòa tuyên phạt sáu năm sáu tháng tù, Trần Thị Bình (cựu phó TGĐ PVN) 36 tháng tù nhưng cho hưởng án treo, Phạm Xuân Diệu ba năm sáu tháng tù, Nguyễn Ngọc Dũng (cựu phó TGĐ PVC) ba năm tù; Nguyễn Xuân Thủy, Khương Anh Tuấn và Hoàng Đình Tâm mỗi bị cáo 30 tháng tù; Đỗ Văn Quang (cựu trưởng Ban kinh tế kế hoạch PVC) 28 tháng tù, Lê Thanh Thái 24 tháng tù.

Riêng bị cáo Trịnh Xuân Thanh bị phạt 18 năm tù về tội vi phạm quy định về đầu tư công trình xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng và tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ, tổng hợp với các bản án trước đó là tù chung thân…

Ngoài ra, tòa còn buộc các bị cáo liên đới bồi thường cho PVB số tiền thiệt hại hơn 543 tỉ đồng. Trong đó, cá nhân ông Thăng phải bồi thường 200 tỉ đồng, ông Thanh hơn 143 tỉ đồng, ông Hà 100 tỉ đồng…

Tòa sơ thẩm còn cho rằng cần xác định PVC là chủ thể có quyền sử dụng hợp pháp của khu đất 3.400 m2 tại thị trấn Tam Đảo (Vĩnh Phúc). PVC có quyền liên hệ với cơ quan nhà nước có thẩm quyền để tiến hành các thủ tục xác định lại quyền sử dụng khu đất theo quy định của pháp luật…