Nhận lời mời của Thủ tướng Cộng hòa Ấn Độ Narendra Modi, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thăm cấp Nhà nước tới Cộng hòa Ấn Độ từ ngày 5 đến 7-5.
Nhân chuyến thăm này, báo Pháp Luật TP.HCM đã có buổi phỏng vấn Tổng Lãnh sự Ấn Độ tại TP.HCM Vipra Pandey để làm rõ ý nghĩa của chuyến thăm, những kỳ vọng về kết quả đạt được cũng như triển vọng hợp tác giữa Việt Nam và Ấn Độ trong thời gian tới.
Chuyển đổi sâu sắc quan hệ, định hình lộ trình hợp tác thập niên mới
. Phóng viên: Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Ấn Độ diễn ra đúng vào dịp kỷ niệm 10 năm thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện. Theo ông, chuyến thăm này có ý nghĩa như thế nào?
+ Ông Vipra Pandey, Tổng Lãnh sự Ấn Độ tại TP.HCM: Việt Nam và Ấn Độ thiết lập quan hệ ngoại giao từ năm 1972, tức cách đây hơn 50 năm, và được nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện vào năm 2016. Trong 10 năm qua, theo tôi, hai nước đã đạt được những bước tiến lớn trên mọi lĩnh vực, từ thương mại, kinh tế đến an ninh, quốc phòng, hay bất kỳ khía cạnh nào của quan hệ song phương.
Vì vậy, chuyến thăm lần này, diễn ra vào đúng dấu mốc 10 năm của quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện, có ý nghĩa hết sức quan trọng. Tôi cho rằng chuyến thăm sẽ góp phần định hình một lộ trình hợp tác cho 10 năm tới. Chúng ta sẽ biết rõ kết quả sau khi các cuộc gặp diễn ra và chuyến thăm kết thúc, nhưng có thể kỳ vọng sẽ có nhiều sáng kiến mới được công bố trong nhiều lĩnh vực, mở ra các hướng hợp tác mới.
Lãnh đạo Ấn Độ rất mong đợi chuyến thăm cấp cao này. Đây là một trong những chuyến công du nước ngoài đầu tiên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sau khi ông nhậm chức chưa lâu, vì vậy tôi tin rằng chuyến thăm sẽ nhận được sự đón tiếp nồng nhiệt tại Ấn Độ.
. Sau hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, theo ông, đâu là những thành tựu then chốt giúp quan hệ song phương ngày càng phát triển bền chặt? Và những yếu tố nào tạo nên sự tin cậy giữa hai quốc gia?
+ Thực tế mối quan hệ Việt Nam - Ấn Độ lâu đời hơn rất nhiều so với con số 50 năm vừa đề cập. Hai nước đã có sự kết nối về văn minh từ khoảng thế kỷ thứ II, với các hoạt động giao thương, giao lưu giữa người dân. Đặc biệt, Phật giáo từ Ấn Độ đã được truyền bá sang Việt Nam, và những dấu ấn của mối liên kết này vẫn còn hiện diện rõ nét ở cả hai quốc gia.
Quan hệ chính thức được thiết lập từ năm 1972. Kể từ đó, đặc biệt trong 10 năm qua kể từ khi nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, hai nước đã đạt được nhiều tiến triển mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực.
Chẳng hạn, thương mại song phương đã tăng gấp đôi trong 10 năm qua, hiện đạt hơn 16 tỉ USD. Về kết nối, nếu như 5-6 năm trước chưa có chuyến bay thẳng nào giữa hai nước, thì hiện nay đã có khoảng 90 chuyến bay mỗi tuần. Lượng du khách Ấn Độ đến Việt Nam cũng tăng mạnh, riêng năm ngoái đạt gần 900.000 lượt.
Đó chỉ là một vài ví dụ. Nếu nhìn vào bất kỳ lĩnh vực nào (chẳng hạn như chính trị, quốc phòng, an ninh) thì cũng đều có thể thấy 10 năm qua là giai đoạn mang tính chuyển đổi sâu sắc. Không thể chỉ ra một yếu tố duy nhất, mà có rất nhiều yếu tố cùng góp phần làm cho quan hệ song phương ngày càng bền chặt và tin cậy.
. Các cuộc trao đổi chính trị cấp cao có ý nghĩa như thế nào trong việc duy trì động lực và sự ổn định của quan hệ song phương, thưa ông?
+ Các cuộc tiếp xúc cấp cao giữa lãnh đạo chính trị luôn đóng vai trò rất quan trọng đối với bất kỳ mối quan hệ nào. Trong 10 năm qua, lãnh đạo hai nước đã có hơn 25 cuộc gặp và trao đổi cấp cao. Vì vậy, chuyến thăm lần này sẽ góp phần đặt nền tảng cho bước phát triển tiếp theo của quan hệ song phương.
Trước đây, quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện được thiết lập vào năm 2016 cũng là kết quả của một chuyến thăm cấp cao từ phía Ấn Độ. Những chuyến thăm như vậy là dịp để hai bên rà soát những gì đã đạt được, đánh giá điểm mạnh của quan hệ, đồng thời định hình các lĩnh vực hợp tác mới.
Do đó, các trao đổi cấp cao là hết sức cần thiết. Tôi tin rằng chuyến thăm lần này cũng không phải ngoại lệ; sau khi kết thúc và công bố kết quả, đây sẽ là một bước tiến mới trong quan hệ giữa hai nước.
Theo chuyên trang chính sách và chính phủ Ấn Độ Sarkaritel.com, chuyến thăm này không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng về ngoại giao mà còn có giá trị thực chất rõ nét. Việc tăng cường đồng thuận chính trị, mở rộng hợp tác trong các ngành mới và thúc đẩy liên kết chuỗi cung ứng sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc định hình quỹ đạo quan hệ Việt Nam - Ấn Độ trong thập niên tới.
Mở rộng dư địa: Từ kinh tế số đến an ninh mạng
. Trong giai đoạn tới, ông cho rằng đâu sẽ là những “động lực tăng trưởng mới” giúp nâng tầm quan hệ song phương, đặc biệt trong các lĩnh vực như kinh tế số, công nghệ, đổi mới sáng tạo?
+ Trong bối cảnh thế giới đang thay đổi nhanh chóng, với nhiều lĩnh vực mới nổi, chúng tôi kỳ vọng sẽ có sự tăng cường hợp tác, hoặc thiết lập các khuôn khổ hợp tác mới trong những lĩnh vực chẳng hạn như công nghệ, đổi mới sáng tạo, công nghệ thông tin, điện toán lượng tử, an ninh mạng.
Đó đều những lĩnh vực vừa là ưu tiên của Ấn Độ, vừa là ưu tiên của Việt Nam. Cả hai nước đều đã có những bước tiến đáng kể trong các lĩnh vực này và đều có năng lực nhất định. Vì vậy, chúng tôi mong muốn Ấn Độ và Việt Nam sẽ tăng cường phối hợp, cùng hợp tác và phát triển trong các lĩnh vực nói trên.
Ngoài ra, vẫn còn có nhiều lĩnh vực tiềm năng. Chẳng hạn, trong lĩnh vực fintech, Ấn Độ sở hữu một hệ sinh thái rất lớn với nhiều kỳ lân công nghệ, nhiều startup và nguồn vốn dồi dào. Ngoài ra còn có các lĩnh vực như công nghệ nông nghiệp (agri-tech) và công nghệ sinh học (biotech), đây cũng là những ưu tiên của Việt Nam.
Đặc biệt, trong nông nghiệp công nghệ cao và công nghệ sinh học, điều kiện của hai nước có nhiều điểm tương đồng, nên dư địa hợp tác là rất lớn.
An ninh mạng cũng là một lĩnh vực quan trọng. Khi mọi thứ ngày càng số hóa, tại Ấn Độ, số lượng giao dịch tài chính qua hệ thống thanh toán số hiện đã vượt cả Visa hay Mastercard về quy mô. Việt Nam cũng đang có xu hướng tương tự.
Cùng với quá trình số hóa, các hệ thống như định danh số, hồ sơ y tế điện tử… đang ngày càng phổ biến. Vì vậy, an ninh mạng và bảo mật dữ liệu trở thành ưu tiên hàng đầu, và đây là lĩnh vực hai nước cần tăng cường hợp tác.
Ngoài ra, trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành xu hướng toàn cầu, được kỳ vọng sẽ làm thay đổi kinh tế, việc làm và nhiều lĩnh vực khác. Chính phủ Ấn Độ đang đầu tư mạnh vào AI, và Việt Nam cũng có những ưu tiên tương tự, đặc biệt với sự phát triển của các trung tâm dữ liệu. Do đó, AI là một trong những lĩnh vực quan trọng mà hai nước có thể thúc đẩy hợp tác trong thời gian tới.
Việt Nam là mắt xích quan trọng trong chính sách của Ấn Độ
Trong định hướng chiến lược đối ngoại, Ấn Độ từ nhiều năm trước đã triển khai chính sách “Hướng Đông” (Look East) nhằm tăng cường gắn kết với khu vực Đông Nam Á, đặc biệt là ASEAN. Trên cơ sở đó, New Delhi tiếp tục nâng cấp cách tiếp cận này thành chính sách “Hành động Hướng Đông” (Act East), thể hiện quyết tâm thúc đẩy hợp tác thực chất và sâu rộng hơn với các đối tác trong khu vực.
Trong khuôn khổ chính sách này, theo Tổng Lãnh sự Ấn Độ tại TP.HCM Vipra Pandey, Việt Nam được xác định là một trong những đối tác then chốt của Ấn Độ, không chỉ trong quan hệ với ASEAN mà còn trong tổng thể khu vực Đông Nam Á.
Ở tầm nhìn rộng hơn, trong không gian chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, Việt Nam tiếp tục giữ vai trò là một trong những đối tác quan trọng hàng đầu của Ấn Độ.
Hai nước có nhiều điểm tương đồng trong quan điểm về việc duy trì hòa bình, ổn định và thịnh vượng của khu vực. Từ góc nhìn của Ấn Độ, Việt Nam không chỉ là một đối tác hợp tác mà còn là một trụ cột chiến lược. Điều này được phản ánh rõ nét qua sự phát triển toàn diện của quan hệ song phương trên nhiều lĩnh vực, từ chiến lược, an ninh đến quốc phòng.
Trong bối cảnh khu vực và thế giới đang có nhiều biến động, nền tảng tin cậy chính trị cùng lợi ích chiến lược tương đồng được kỳ vọng sẽ tiếp tục là động lực để quan hệ Việt Nam - Ấn Độ được củng cố và phát triển mạnh mẽ hơn nữa trong thời gian tới.
