(PL)- Chỉ việc xem xét có cho bà Mạnh Vãn Châu, Giám đốc tài chính Huawei (Trung Quốc - TQ), tại ngoại trong thời gian chờ quyết định dẫn độ sang Mỹ hay không mà Canada cần đến ba phiên xử. Từ việc này có thể hình dung sự thận trọng của Canada trong vụ bắt bà Mạnh.

Theo Globe and Mail, Canada không có nhiều lựa chọn khi phải bắt bà Mạnh, lý do nước này có hiệp ước dẫn độ với Mỹ. Tuy nhiên, dù muốn hay không, không thể phủ nhận Canada hiện kẹt trong trận chiến nguy hiểm giành ảnh hưởng toàn cầu giữa TQ và Mỹ. Thường thì trong những cuộc xung đột như vậy, Canada luôn chọn đứng về phía đồng minh và đối tác thương mại lớn nhất của mình; và trong trường hợp này là Mỹ, dù Canada vẫn chủ trương phát triển quan hệ với các nước châu Á, đặc biệt là TQ.

Ngay khi tin bà Mạnh bị bắt được công khai, TQ đã triệu tập đại sứ Canada đòi thả người ngay lập tức, nếu không sẽ “lãnh hậu quả nghiêm trọng”. TQ còn cảnh cáo “lựa chọn thế nào tùy thuộc hoàn toàn Canada”. Tuy nhiên, theo luật sư Michael Spratt từng tham gia soạn luật dẫn độ Canada, khả năng thả người khó xảy ra. Về bản chất, nếu các cáo buộc của người bị bắt cũng bị xem là vi phạm ở Canada, khả năng lớn tòa án sẽ đồng ý dẫn độ. Hơn nữa, ưu tiên chính sách đối ngoại cao nhất của Canada đang là không để chính phủ Trump áp thuế nhập khẩu thêm nữa với hàng Canada. Vì thế Canada sẽ không chọn vuốt ve TQ trong trường hợp này.

Nhà khoa học chính trị Lynette Ong tại ĐH Toronto (Canada) cảnh báo Canada “phải xử lý việc này hết sức cẩn thận”, nếu không rất có nguy cơ các quan chức và doanh nghiệp Canada (và cả Mỹ) ở TQ sẽ gặp rủi ro.

Nói với CBC News, ông Brian Kingston, Phó Chủ tịch phụ trách chính sách của Hội đồng Kinh doanh Canada, không giấu vẻ lo lắng khi TQ “về cơ bản không bị hạn chế lựa chọn trả đũa” doanh nghiệp Canada. Ông Kingston nhắc đến chuyện TQ hủy đối thoại thương mại với Na Uy và cấm nước này nhập khẩu vào TQ khi Na Uy trao giải Nobel Hòa bình cho ông Lưu Hiểu Ba.

Bộ trưởng Thương mại Canada Jim Carr ngày 10-12 vẫn chưa thể đoán được TQ sẽ áp lên Canada hậu quả gì. Trong khi đó cựu đại sứ Canada tại TQ David Mulroney nhận định khả năng lớn TQ sẽ thực hiện chiến lược “giết gà dọa khỉ” với Canada. Chiến lược này thường được TQ sử dụng khi gặp chuyện với các đối thủ nhẹ ký hơn mình (là Canada) nhằm đe dọa đến một đối thủ nặng ký khác mà trong trường hợp này là Mỹ.

LINH LAN