Từ vụ The Harmona, giải cứu chung cư bị ‘cầm’
(PL)- TP.HCM đang rà soát các dự án chung cư để xem xét cấp giấy ngay cho người dân.

Tranh chấp giữa người mua nhà và chủ đầu tư xây dựng đang nóng lên, đặc biệt là sau vụ BIDV Bắc Sài Gòn đòi “xiết nợ” chung cư The Harmona. Riêng vụ này, chủ đầu tư là Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Tân Bình (Tamexim) dùng dự án The Harmona (gồm quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất hình thành trong tương lai) bảo lãnh cho Công ty Cổ phần Thanh Niên vay ngân hàng xây chung cư. Tuy nhiên, đến hạn nhưng Công ty Thanh Niên vẫn chưa thể trả nợ nên BIDV Bắc Sài Gòn yêu cầu bàn giao chung cư The Harmona với tình trạng như trước khi chưa có người ở. Vụ việc này khiến hàng trăm cư dân ở đây một phen lo lắng.

Xử lý chủ đầu tư nhùng nhằng

Theo UBND TP, hiện nay trên địa bàn TP.HCM tồn tại rất nhiều dự án chung cư đã bị “cắm” cho ngân hàng khiến quyền lợi của người mua nhà ngay tình bị ảnh hưởng.

Về hướng xử lý, ông Võ Văn Hoan, Chánh Văn phòng UBND TP, khẳng định quan điểm chung của TP.HCM là bảo vệ quyền lợi cho người mua căn hộ đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính với chủ đầu tư.

Trao đổi với Pháp Luật TP.HCM về giải pháp xử lý cụ thể đối với các trường hợp này, ông Hoan cho biết Bộ Tư pháp đã có công văn hướng dẫn UBND TP thực hiện. Cụ thể, trường hợp chủ đầu tư chưa thực hiện thủ tục đăng ký thay đổi (rút bớt tài sản thế chấp) trước khi bán nhà thì đề nghị TP.HCM yêu cầu chủ đầu tư nghiêm túc thực hiện. Trong trường hợp này chủ đầu tư cần có văn bản thỏa thuận về việc rút bớt tài sản thế chấp để TP cấp giấy cho người mua. Nếu chủ đầu tư không thực hiện, TP.HCM căn cứ vào mức độ vi phạm và xử lý vi phạm hành chính hoặc sử dụng các biện pháp phù hợp khác để xử lý trách nhiệm của chủ đầu tư nhằm giải quyết dứt điểm.

“Trong trường hợp phát sinh tranh chấp do người mua nhà không được cấp giấy hồng thì Bộ Tư pháp đề nghị TP.HCM hướng dẫn người dân kiện chủ đầu tư ra tòa yêu cầu bồi thường thiệt hại hoặc hủy hợp đồng mua bán” - ông Hoan thông tin.

Từ vụ The Harmona, giải cứu chung cư bị ‘cầm’ - ảnh 1

Cư dân chung cư The Harmona đề nghị chủ đầu tư làm thủ tục cấp giấy hồng cho họ. Ảnh: N.TÂN

Rà soát, cấp giấy ngay cho dân

Theo ông Hoan, Bộ Tư pháp cũng hướng dẫn trường hợp chủ đầu tư chủ động thực hiện thủ tục xin cấp giấy hồng cho người mua nhà (bao gồm cả thủ tục đăng ký thay đổi nội dung thế chấp như trên và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính với Nhà nước) thì căn cứ vào từng trường hợp cụ thể để giải quyết. Nếu chủ đầu tư vẫn còn tài sản riêng chưa được cấp giấy thì cấp giấy cho chủ đầu tư và dùng nó thế chấp thay thế cho các căn hộ đã được thế chấp.

Cuối cùng, Bộ Tư pháp đề nghị UBND TP kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước để chỉ đạo Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh TP.HCM hướng dẫn các tổ chức tín dụng có liên quan phối hợp với chủ đầu tư thực hiện thủ tục đăng ký nội dung thế chấp theo quy định để giảm thiểu rủi ro cho người mua nhà.

Ông Trần Văn Thạch, Phó Giám đốc Sở TN&MT, cho biết thêm theo hướng dẫn trên, Sở TN&MT đã làm việc với một số dự án và “giải cứu” được vài trường hợp như ở chung cư Ruby Land (quận Tân Phú) do Công ty Tân Hoàng Thắng làm chủ đầu tư. “Chúng tôi đang phối hợp rà soát toàn bộ các dự án trên địa bàn TP.HCM để phối hợp với các địa phương, chủ đầu tư cấp giấy ngay cho người dân. Trường hợp nào phức tạp thì Sở TN&MT sẽ tham mưu hướng giải quyết và kiến nghị TP xem xét” - ông Thạch nói.

Ngoài ra, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA), còn đề nghị từ vụ việc The Harmona, các cơ quan quản lý cần siết chặt việc thực hiện nghiêm quy định về xử phạt hành vi chậm làm thủ tục cấp giấy hồng cho người mua nhà theo Điều 26 Nghị định 102/2014. Nếu làm tốt chuyện này sẽ giải quyết được vấn nạn chủ đầu tư chậm làm giấy hồng cho khách hàng đã phát sinh và tồn tại từ rất nhiều năm.

Tìm hiểu kỹ trước khi quyết định

Theo LS Nguyễn Thành Công và LS Nguyễn Đức Chánh (Đoàn LS TP.HCM), người dân khi mua nhà ở hình thành trong tương lai phải tự bảo vệ mình bằng cách:

- Xem xét kỹ uy tín, thương hiệu của chủ đầu tư.

- Yêu cầu chủ đầu tư chứng minh đã được ngân hàng bảo lãnh nghĩa vụ tài chính khi chủ đầu tư không bàn giao nhà theo đúng tiến độ.

- Xem xét kỹ các điều khoản trong hợp đồng mua bán, nhất là những quy định về thời gian bàn giao căn hộ, thời điểm chuyển quyền sở hữu và thời hạn được cấp giấy chứng nhận.

- Người mua cần yêu cầu chủ đầu tư đưa giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc quyền thuê đất; hồ sơ dự án, thiết kế bản vẽ thi công đã được phê duyệt; giấy phép xây dựng, nếu là chung cư, tòa nhà hỗn hợp có mục đích để ở trong tương lai thì phải có biên bản nghiệm thu hoàn thành xong phần móng.

- Hồ sơ xác định chủ đầu tư đã hoàn thành nghĩa vụ nộp tiền sử dụng đất, tiền thuế liên quan đến đất. Nhiều chung cư bị vướng khi làm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do chủ đầu tư còn nợ nghĩa vụ tài chính.

NGUYỄN HIỀN ghi

Ngân hàng chịu trách nhiệm về tài sản thế chấp. Chủ đầu tư muốn bán căn hộ hình thành trong tương lai đã thế chấp thì phải chịu sự giám sát của ngân hàng. Không thể có việc chủ đầu tư bán hết căn hộ mà ngân hàng không biết, trừ phi ngân hàng đã quá buông lỏng quản lý tài sản thế chấp bảo đảm khoản vay. Đây là lỗi của ngân hàng.

Luật sư NGUYỄN THÀNH CÔNG, Công ty Luật TNHH Đông Phương Luật

VIỆT HOA - THÙY LINH