Kê khai thuế 2026: Hộ kinh doanh cần nắm 4 lưu ý then chốt tránh bị phạt

Sáng 10-4, Báo Pháp Luật TP.HCM và Thuế TP.HCM đã phối hợp tổ chức tọa đàm với chủ đề “Cầm tay chỉ việc hộ kinh doanh tuân thủ pháp luật về thuế”.

Sự kiện tạo không gian đối thoại cởi mở, thu hút đông đảo cơ quan quản lý, chuyên gia pháp lý và tổ chức tài chính, các hộ kinh doanh tham dự. Chương trình mang lại nhiều thông tin thiết thực, hướng dẫn chi tiết để người nộp thuế phát triển.

Chương trình được đồng chủ trì bởi ông Nguyễn Văn Thành, Phó Trưởng Thuế TP.HCM và ông Đinh Đức Thọ, Phó Tổng Biên tập Báo Pháp Luật TP.HCM. Tọa đàm có sự góp mặt của bà Mai Thị Nghĩa Lê, Trưởng phòng Thuế cá nhân, hộ kinh doanh và thu khác; ông Đồng Minh Hồng, Trưởng ban Chính sách Hội Tư vấn và Đại lý thuế TP.HCM; bà Trần Thị Thu Trang, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Đại lý thuế Hợp Luật.

Đồng hành cùng chương trình để đưa ra các giải pháp toàn diện còn có ông Nguyễn Quang Trung (Phó Giám đốc khối Khách hàng cá nhân - PVcomBank), ThS - Luật sư Lê Kiên Lương (Giám đốc Công ty Luật Thiên Hương) và ông Trương Vĩnh Thịnh (Giám đốc Kinh doanh khu vực Miền Nam - Sapo).

Bán hàng qua Facebook, Zalo: Hộ kinh doanh khai thuế thế nào?

Chia sẻ tại sự kiện, ThS Trần Thị Thu Trang, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Đại lý thuế Hợp Luật nhận định phương thức quản lý thuế đã bước vào kỷ nguyên số với sự liên thông dữ liệu toàn diện giữa cơ quan Thuế, Ngân hàng và Công an.

Việc áp dụng Big Data và Trí tuệ nhân tạo (AI) đã thay thế hoàn toàn phương thức quản lý giấy tờ thủ công, rời rạc trước đây. Trong bối cảnh tự kê khai, tự nộp và tự chịu trách nhiệm, người nộp thuế cần tuân thủ chặt chẽ 4 điểm then chốt:

Thứ nhất, về doanh thu tính thuế: Hộ kinh doanh (HKD) phải ghi nhận toàn bộ doanh thu từ các ngành nghề (trừ cho thuê bất động sản), bao gồm tiền bán hàng, gia công, dịch vụ, trợ giá, phụ thu và tiền thưởng. Điểm lưu ý lớn nhất là bắt buộc phải kê khai cả doanh thu bán tại cửa hàng lẫn bán online trên Zalo, Facebook, Website, sàn Thương mại điện tử... áp dụng cho mọi hình thức thanh toán (tiền mặt, chuyển khoản và cả khoản chưa thu được tiền).

Thứ hai, về chi phí được trừ: Phải đáp ứng đồng thời 3 tiêu chí: Hợp lý (phục vụ kinh doanh, mức chi tương xứng, không bất thường), Hợp lệ (đầy đủ hóa đơn, hợp đồng, phiếu nhập/xuất kho; thanh toán từ 5 triệu đồng trở lên phải qua ngân hàng) và Hợp pháp (hóa đơn, chứng từ đúng luật, tuyệt đối không mua bán hóa đơn).

Thứ ba, về hóa đơn và sổ sách: Phải ghi nhận đầy đủ doanh thu thực tế phát sinh và sử dụng đúng loại sổ theo quy định. Việc xuất hóa đơn cần thực hiện đúng thời điểm, đủ nội dung.

Thứ tư, về khâu kê khai thuế: Phải nộp tờ khai đúng hạn để tránh bị phạt vi phạm hành chính và số liệu kê khai phải khớp 100% với doanh thu thực tế.

Bà Trang nhấn mạnh người kinh doanh cần xóa bỏ tư duy cũ theo kiểu "tối ưu hóa bằng cách che giấu, né tránh" vì chắc chắn sẽ dẫn đến hậu quả truy thu, xử phạt. Thay vào đó, tư duy mới phải là: "Tối ưu là tuân thủ". Việc hiểu và làm đúng luật là cách duy nhất bảo vệ thành quả lao động và tạo đà phát triển lâu dài.

Ngưỡng doanh thu vàng và hành động ngay

Cập nhật về các chính sách mới áp dụng trong năm 2026 theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 5-3-2026), ThS Lương Việt Trường, Chuyên viên phòng Thuế cá nhân, hộ kinh doanh và thu khác (Thuế TP.HCM) đã mang đến những hướng dẫn "cầm tay chỉ việc" sát sườn.

Cơ quan thuế đặc biệt lưu ý "nguyên tắc vàng" về ngưỡng doanh thu 500 triệu đồng/năm. Theo đó, HKD và cá nhân kinh doanh (CNKD) có doanh thu từ 500 triệu đồng trở xuống sẽ không phải nộp thuế Giá trị gia tăng (GTGT) và thuế Thu nhập cá nhân (TNCN).

Quy định này áp dụng đồng bộ cho kinh doanh truyền thống, thương mại điện tử và cho thuê bất động sản. Người nộp thuế được trao quyền linh hoạt lựa chọn chiến lược giảm trừ có lợi nhất bằng cách phân bổ mức 500 triệu đồng này cho các hoạt động hoặc địa điểm kinh doanh khác nhau.

Trường hợp vượt ngưỡng 500 triệu, thu nhập tính thuế sẽ được tính bằng Doanh thu trừ đi Chi phí, sau đó nhân với thuế suất 20% (phương pháp này yêu cầu thực hiện ổn định trong 2 năm liên tục). Đáng chú ý, cơ quan thuế bắt buộc áp dụng hóa đơn điện tử với HKD có doanh thu từ 1 tỉ đồng trở lên. Riêng lĩnh vực thương mại điện tử, các nền tảng có chức năng thanh toán sẽ trực tiếp khấu trừ và nộp thuế thay; với sàn không có chức năng thanh toán, HKD phải tự khai và nộp.

Để kinh doanh không bị gián đoạn, ThS Lương Việt Trường đề nghị HKD cần khẩn trương thực hiện những đầu việc trọng tâm dưới đây:

- Đăng ký và thông báo tài khoản: Mở tài khoản ngân hàng dùng riêng cho kinh doanh và thông báo số tài khoản/số hiệu ví điện tử. Hạn chót là 20-4-2026 (nếu doanh thu 2025 dưới 500 triệu) hoặc nộp kèm tờ khai thuế đầu tiên của năm 2026 (nếu doanh thu 2025 trên 500 triệu).

- Kiểm kê hàng hóa: Lập bảng kê hàng tồn kho tại thời điểm 31-12-2025, nộp cùng kỳ kê khai thuế đầu tiên trong năm 2026.

- Định danh điện tử: Chủ động định danh Căn cước công dân mức 2 trên VNeID và đăng ký sử dụng ứng dụng eTax Mobile.

- Hoàn thiện sổ sách: Thiết lập bộ máy kế toán, lập sổ sách đúng quy định để ghi nhận toàn bộ nghiệp vụ kinh tế.