Với những kết quả điều tra ban đầu, cảnh sát tại Dubai đã khẳng định, có tới 99% khả năng thủ phạm đứng đằng sau vụ này là Mossad. Nếu nhìn lại lịch sử 60 năm hoạt động của Mossad, những lời cáo buộc trên chắc chắn không hề "oan" chút nào…
Được thành lập nhờ một lá thư mật của Thủ tướng đầu tiên David Ben-Gurion gửi cho Bộ Ngoại giao Israel vào năm 1949, Mossad nhanh chóng có được danh tiếng nhờ một loạt những chiến dịch bắt cóc hay ám sát táo bạo nằm ngoài lãnh thổ Israel. Dưới sự lãnh đạo của Yitzhak Shamir (về sau trở thành thủ tướng thứ 7 của Israel), Mossad ngay từ giai đoạn sơ khai đã triển khai cả một chiến dịch khá quy mô chống lại các nhà khoa học cũ của phát xít Đức đang giúp đỡ Ai Cập trong chương trình vũ khí của họ. Đáng kể nhất là thành công của Mossad vào năm 1961, khi bắt cóc được tên trùm phát xít Adolf Eichmann, đưa hắn trở về Israel để xét xử.
Hình ảnh camera ghi lại các nhân viên Mossad tại khách sạn ở Dubai, nơi Mahmoud Al-Mabhouh đã bị sát hại
Đặc điểm chung của các chiến dịch tại nước ngoài của Mossad luôn được đánh giá bằng một nhận định chung: đạt được mục đích bằng mọi giá, không e ngại chuyện đụng chạm với chính quyền nước sở tại. Điển hình là vụ tấn công do Mossad tổ chức nhằm vào nhà máy hạt nhân của Pháp nằm gần Toulon vào năm 1979, được coi là một hình thức "thuyết phục" Paris ngừng giúp đỡ chương trình hạt nhân của Iraq. Mossad cũng đóng vai trò rất lớn bằng cách cung cấp thông tin tình báo chi tiết, giúp cho Thủ tướng Menachem Begin đưa ra quyết định tấn công lò phản ứng hạt nhân Osiraq gần Baghdad.
Vụ ám sát đáng chú ý đầu tiên của Mossad nhằm vào phát ngôn viên Ghassan Kanafani của Mặt trận Giải phóng nhân dân Palestine (Popular Front for the Liberation of Palestine), người đã thiệt mạng sau vụ đánh bom xe hơi tại Beirut vào năm 1970. Nhưng làn sóng của các chiến dịch ám sát của Mossad thực sự bắt đầu từ sau sự kiện bi thảm tại Thế vận hội Munich năm 1972, khi 11 vận động viên Israel bị các tay súng khủng bố người Palestine thuộc nhóm Tháng 9 đen sát hại. Chỉ trong vòng 20 năm kể từ sự kiện trên, Mossad đã sát hại hơn chục thành viên của các phe nhóm vũ trang quá khích Palestine tại Pháp, Italia, Síp, Tây Ban Nha, Hy Lạp và Liban.
Tuy nhiên, trong cuốn sách có tên "Striking Back" (Đánh trả) của tác giả Aaron Klein - người đã phỏng vấn hàng chục điệp viên Mossad - thì phần lớn các đối tượng bị tiêu diệt trong chiến dịch trả thù này đều không liên quan trực tiếp tới vụ thảm sát Munich. Hầu hết những thủ phạm tham gia vụ thảm sát đều cao chạy xa bay tới những nơi mà Mossad khó có thể lần ra, khiến hầu hết các vụ ám sát chỉ mang ý nghĩa trả đũa gián tiếp. "Máu của chúng tôi đã sôi lên - Một nhân vật tại Mossad giải thích với Klein - Nên khi có bất cứ thông tin liên quan đến kẻ nào, chúng tôi không thể bỏ qua dù chỉ là những chi tiết nhỏ".
Klein trong cuốn sách đã mô tả chi tiết vụ ám sát Atef Bseiso tại Paris, một kẻ dính líu trực tiếp tới bi kịch Munich nhưng Mossad đã không thể lần ra dấu vết cho đến năm 1992. Ngay từ khi bị phát hiện rời khỏi trụ sở của Tổ chức Giải phóng Palestine (PLO) tại Tunis, Bseiso đã liên tục nằm trong vòng giám sát của các nhân viên Mossad.
Tới Paris, Bseiso đăng ký nghỉ tại khách sạn Meridien, trước khi đi ăn với một tay vệ sĩ PLO ở địa phương và một phụ nữ Liban nào đó. Khi vừa xuống khỏi chiếc xe Jeep để bước vào cửa khách sạn, Bseiso đã bị hai người đàn ông nhẹ nhàng áp sát và bắn hạ bằng một khẩu Beretta 0.22 có gắn bộ phận giảm thanh, trước khi biến mất nhanh chóng bằng một chiếc xe đậu gần đó.
Vài tháng sau, Bộ trưởng Nội vụ Pháp trong một lần gặp gỡ với Shabtai Shavit (Giám đốc Mossad vào thời điểm đó) đã phải đập bàn giận dữ: "Chúng tôi biết các ông đã giết Bseiso. Chúng tôi vẫn đang tìm kiếm các bằng chứng... Chúng tôi sẽ không cho phép các ông trở lại Paris với những hành động chiến tranh và ám sát kiểu như vậy. Đây không phải là thời điểm đầu những năm 70 khi các ông muốn làm gì thì làm. Tôi sẽ không cho phép chuyện này xảy ra nữa".
Dù phải hứng chịu những chỉ trích gay gắt từ Pháp, nhưng Mossad vẫn đánh giá vụ tiêu diệt Bseiso là một thành công hoàn hảo, khác hẳn với thất bại bẽ bàng trong điệp vụ Lillehammer. Tại thị trấn nhỏ bé tại Nauy này, các điệp viên Mossad đã bắn một người hầu bàn gốc Morocco có tên Ahmed Bouchiki, khi nạn nhân này bị tưởng nhầm là Ali Hassan Salameh, một trong những đối tượng trực tiếp tổ chức vụ thảm sát Munich. Hậu quả là Mossad một lần nữa lại bị ê mặt, chưa kể mạng lưới điệp viên của họ tại châu Âu bị tổn thất nặng nề.
Vụ ám sát Ben Barka có thể coi là một thành công đáng kể khác của Mossad, cho dù cơ quan này vẫn phải hứng chịu búa rìu chỉ trích của dư luận Pháp khi mọi chuyện bị tiết lộ sau này. Vấn đề là Mossad có mối quan hệ thân thiết với Cơ quan Mật vụ Morocco của Vua Hassan.
Năm 1965, Mossad nhận được lời đề nghị giúp đỡ: truy tìm và tiêu diệt Mehdi Ben Barka, khi đó là đối thủ chính trị hàng đầu của Vua Hassan. Sau một vài thủ thuật nghiệp vụ, chính trị gia lưu vong này bị lừa tới Paris, bị bắt giữ và chuyển tới ngôi nhà của một tay anh chị trong giới xã hội đen của Pháp. Tại đây, nạn nhân đã bị thẩm vấn, tra tấn và sát hại trước sự hiện diện của tướng Mohamed Oufkir, Bộ trưởng Nội vụ khi đó trong chính quyền Vua Hassan. Hai năm sau, vụ việc này mới được đưa ra ánh sáng.
Nhưng thất bại nặng nề nhất (cả về chính trị và nghiệp vụ) của Mossad xảy ra năm 1997, đúng vào nhiệm kỳ thủ tướng đầu tiên của Benjamin Netanyahu. Trong một âm mưu đầu độc thủ lĩnh chính trị Khaled Meshaal của Hamas tại Jordan, hai kẻ ám sát sử dụng hộ chiếu Canada đã bị bắt giữ, chưa kể 4 điệp viên khác đã may mắn trốn vào Đại sứ quán Israel.
Hậu quả là Đại sứ Ephraim Halevy của Israel tại EU, là một người bạn của Vua Hussein (Jordan) đã phải vội vàng quay trở về để tìm cách xoa dịu vụ bê bối. Hai mươi bốn giờ sau, Netanyahu theo đề xuất của Halevy đã phải ra lệnh trả tự do cho thủ lĩnh tinh thần Ahmed Yassin của Hamas, như một cử chỉ "làm lành" với nhà Vua Hussein.
Thái Quân tổng hợp (ANTG)
