BOT: Cổ tích và thủ đoạn

Nhưng đường sá lại có ý nghĩa rất quan trọng trong sự phát triển kinh tế của mỗi quốc gia.

Chính vì thế, chính phủ nhiều nước buộc phải chi tiêu ngân sách để đầu tư vào hạ tầng đường bộ. Đường sá vì thế trở thành một thứ dịch vụ công. Vậy nên việc Chính phủ Việt Nam có thể huy động được khoảng 200.000 tỉ đồng từ nguồn vốn tư nhân để xây dựng hơn 1.500 km đường chỉ trong vài năm là một điều kỳ diệu.

Đó là câu chuyện cổ tích đối với chính phủ nhiều quốc gia khác trên thế giới. Nhưng trong nền kinh tế, đứng đằng sau những điều kỳ diệu luôn là rất nhiều các thủ đoạn.

Thủ đoạn đầu tiên là chỉ định thầu.

Thủ đoạn thứ hai là gian dối số tiền đầu tư. Thủ đoạn tiếp theo đó là gian dối về lưu lượng xe.

Thủ đoạn thứ tư là duy tu cải tạo đường cũ rồi đè ra thu phí như đường mới.

Thủ đoạn thứ năm là xây đường ở chỗ vắng nhưng đặt trạm thu phí ở chỗ đông người.

Và còn vô vàn những thủ đoạn khác nữa để có thể rút tiền từ túi người đi đường để bỏ vào túi riêng của chủ đầu tư và có thể của cả quan chức cho phép dự án đó.

Nhưng điều đáng nói ở đây không phải là câu chuyện cổ tích BOT hay những thủ đoạn đã và chưa được lật tẩy. Quan trọng hơn cả là cái cơ chế đã dung dưỡng cho những vấn đề đó - một cơ chế không minh bạch.

Trong một dự án BOT đường bộ luôn có ba bên tham gia, cơ quan quản lý nhà nước, nhà đầu tư và người đi đường. Thế nhưng hợp đồng BOT chỉ do cơ quan quản lý nhà nước và nhà đầu tư ký với nhau. Người dân - là người phải trả tiền không hề biết chuyện gì đang diễn ra.

Hầu như các hợp đồng BOT đều có một điều khoản bảo mật. Theo đó, các bên không được tiết lộ những thông tin về pháp lý, tài chính, thương mại, kỹ thuật và các thông tin khác liên quan tới nội dung của hợp đồng và dự án.

Vấn đề này từng được công luận nói đến. Nhiều chuyên gia và luật sư cũng từng đưa vấn đề này ra tranh luận. Sự thật là hợp đồng hợp tác công tư trên thế giới cách đây vài chục năm thì những điều khoản bảo mật như vậy vẫn tồn tại. Nhưng hiện nay hầu hết quốc gia đều đã cấm những điều khoản như vậy trong hợp đồng.

Lập luận của các nước rất đơn giản: Quyền lực nhà nước là do dân ủy quyền cho. Vậy nên khi nhà nước nhân danh người dân ký kết hợp đồng với bên khác thì phải công khai cho dân biết.

Một dự án đường bộ không liên quan đến quốc phòng, an ninh nên không thể được xếp vào diện bí mật nhà nước để mà giữ bí mật với nhân dân. Hơn nữa, cần phải thống nhất rằng: Minh bạch là giải pháp duy nhất để loại bỏ được các thủ đoạn BOT.

NGUYỄN MINH ĐỨC, Ban Pháp chế Phòng Thương mại
và Công nghiệp Việt Nam

Đa dạng đề cử giải thưởng Fair Play 2022

Đa dạng đề cử giải thưởng Fair Play 2022

(PLO)- Hội đồng thẩm định giải thưởng Fair Play báo Pháp Luật TP.HCM đã họp và thảo luận trong gần 20 đề cử của các nhà chuyên môn, nhà báo, trọng tài, người hâm mộ… nhằm chọn ra năm đề cử chính thức trước khi hơn 150 lá phiếu bình chọn được gửi đến những nhà chuyên môn.
Vấn đề then chốt về xăng dầu

Vấn đề then chốt về xăng dầu

(PLO)- Chỉ khi nào thay đổi toàn diện về cơ chế quản lý, cách thức vận hành theo hướng thị trường và hài hòa lợi ích giữa các chủ thể thì thị trường xăng dầu mới hết bất ổn, gián đoạn nguồn cung như thời gian qua.
Có một nguồn lực khổng lồ hơn cả kiều hối

Có một nguồn lực khổng lồ hơn cả kiều hối

(PLO)- Nguồn lực to lớn không chỉ là kiều hối mà còn là nguồn lực chất xám cực kỳ to lớn, mạng lưới các mối quan hệ khổng lồ, có thể làm “nguồn dẫn” tri thức, nhân lực chất lượng cao, công nghệ... của bà con kiều bào.
Học phí đại học: Cần một sự thấu hiểu!

Học phí đại học: Cần một sự thấu hiểu!

(PLO)- Ngay sau khi nghị quyết được ban hành, biết bao phụ huynh, sinh viên (SV) bày tỏ vui mừng vì những tâm tư đã được lắng nghe kịp thời giữa tâm bão thông tin về “tăng học phí”
Bệ phóng tăng trưởng 2023

Bệ phóng tăng trưởng 2023

(PLO)- Thể chế và nguồn nhân lực sẽ là những “bệ phóng” cho tăng trưởng không chỉ ở giai đoạn 2023-2025 mà còn cho những năm tiếp theo.
Thổi bùng lên tinh thần khởi nghiệp, kiến quốc

Thổi bùng lên tinh thần khởi nghiệp, kiến quốc

(PLO)-  Việc ghi nhận, tôn vinh những thanh niên có đóng góp nổi bật như tuyên dương “Công dân trẻ tiêu biểu TP.HCM” không chỉ mang tính phong trào, mà còn góp phần thổi bùng lên ngọn lửa của tinh thần đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp kiến quốc.