Nhà kỹ sư Lê Văn Tạch rộng 80 mét vuông nhưng trống trải vì chỉ có chiếc tivi đặt giữa là giá trị. Chàng kỹ sư bắt đầu kể cho chúng tôi nghe về những chặng đường khó khăn để đưa những thông tin quan trọng đến người dùng xe.
Hành trình gian nan
Đó là tháng 10/2006, anh phát hiện ra lỗi cánh tay đòn của một dòng xe do Toyota sản xuất, khi đang là kỹ sư lắp ráp, phòng kỹ thuật của công ty này. Ngay lập tức, Lê Văn Tạch đã báo cáo lên cấp trên. Nhưng lúc đầu họ chưa tin tưởng. Chỉ khi đi kiểm tra lại, theo kỹ sư Tạch, họ mới xác nhận điều đó.
“Nhưng họ không báo lại cho khách hàng đã mua xe” – chính điều này đã khiến anh không hài lòng nên đã gửi thư tới cấp cao hơn. Nhưng kết quả vẫn không thay đổi.
Kỹ sư Lê Văn Tạch, người "tố giác" Toyota sản xuất một số xe bị lỗi. Ảnh: HT
Sau đó kỹ sư Tạch còn phát hiện thêm hai lỗi, trong đó có lỗi ở phanh được đánh giá là nguy hiểm cho người đi xe. Anh viết thư cho tất cả lãnh đạo và trưởng phòng liên quan, với “hy vọng mọi người sẽ nghĩ lại, sẽ tự đứng ra thu hồi cho khách hàng”.
Trong quá trình ấy, đã có nhiều cuộc họp được tổ chức để lắng nghe ý kiến của anh. Người ta còn bảo sẽ đưa những chuyên gia nước ngoài đến Việt Nam để trao đổi với anh về kỹ thuật. “Thế thì càng tốt vì mình tuân thủ những cái mà họ đưa ra chứ có làm khác đâu” – kỹ sư Tạch kể lại.
Nhưng chờ mãi không thấy thông tin đến khách hàng đã mua xe, anh lại một lần nữa gửi thư cho những người có chức trách của công ty, cảnh báo với họ nếu không chuyển biến sẽ trình bày tất cả với công luận.
Đến khi không thấy thông tin phản hồi tích cực, kỹ sư Tạch đã thông báo mọi chuyện cho nhà báo Đình Thắng, báo Tiền Phong – là người đã phản ánh trên công luận việc Toyota lắp động cơ gỉ sét mấy năm trước.
Cũng như kỹ sư Tạch, nhà báo Đình Thắng đã làm việc với doanh nghiệp sản xuất ô tô này, đề nghị họ thông báo với khách hàng nhưng kết quả không như mong đợi.
Theo kỹ sư Lê Văn Tạch, bộ phận lower arm và upper arm của xe Innova sản xuất tại Việt Nam không được siết trong điều kiện chiều cao tiêu chuẩn dẫn tới tải trọng xe phân bổ không đều trên các bánh. Hậu quả khiến xe rung, tròng trành khi đi trên đường, làm tăng nguy cơ bị lật xe khi vào cua tốc độ cao - Đồ họa: Vĩ Cường (plo.vn)
Cuối cùng, đầu tháng 3/2011, kỹ sư Tạch đã thông báo với các cơ quan thông tấn khác và phản ánh với Cục Đăng kiểm, Bộ Giao thông Vận tải. Kết quả là sau khi hàng loạt các tờ báo đăng bài về vụ việc (trong đó có VTC News), Toyota đã phải tổ chức buổi họp báo để giải trình trước công luận ngày 1/4 và thừa nhận có những lỗi như kỹ sư Tạch đã phát hiện.
Đến ngày 7/4/2011, Cục Đăng kiểm nhận được văn bản của Toyota Việt Nam báo cáo việc quyết định sẽ tiến hành kiểm tra và xử lý miễn phí đối với các sản phẩm Innova nằm trong phạm vi có thể có các lỗi kỹ thuật liên quan đến áp suất dầu phanh bánh sau cao hơn tiêu chuẩn, bu lông bắt móc neo chân ghế bị giảm lực xiết, xiết bu lông Camber khi xe không ở trạng thái tiêu chuẩn.
Vì lương tâm của con người
“Tại sao anh làm vậy, anh không sợ bị trả thù sao?” – đây không phải là câu hỏi của riêng chúng tôi mà cả những người thân của kỹ sư Tạch cũng nói như vậy, để khuyên ngăn anh đừng làm việc “tày trời”.
Thậm chí bố và anh em của anh khi nghe tin anh sắp “tố” Toyota đã lặn lội từ quê Nam Định lên nhà anh ở Vĩnh Phúc để khuyên ngăn.
“Nhưng anh không thể đứng yên khi nhiều người khác có thể sẽ gặp nguy hiểm mà họ không biết. Việc anh làm có thể cứu được hàng trăm người” – kỹ sư Tạch đã nói vậy với người vợ thân yêu, để thuyết phục chị ủng hộ anh trong việc “tố giác”.
“Con cũng biết cách làm thế nào là đúng. Con không thể làm ngơ trước tính mạng của nhiều người” – anh động viên người cha tin tưởng vào đứa con đang đi theo lẽ phải.
Không chỉ có người thân mà trong quá trình phản ánh với công ty, Lê Văn Tạch nhiều lần được đồng nghiệp “vỗ vai, tâm sự, hứa hẹn”. Nhưng như anh vẫn tâm niệm “tiền rất đáng quý nhưng không phải tất cả” nên đã trả lời với họ rằng: “Mình vừa là nhân viên của công ty nhưng cũng vừa có lương tâm của một con người”.
Chính vì lương tâm ấy nên lúc đầu những chuyện anh làm đều giữ bí mật, ngay cả những người làm cùng nhóm đều không biết vì nếu chia sẻ thông tin sẽ ảnh hưởng đến uy tín của công ty.
Chỉ đến khi sự việc được đưa ra công luận, nhiều người làm cùng anh mới biết. Họ ngạc nhiên, bắt tay thán phục anh. Họ xem tivi và gọi điện chúc mừng, động viên chàng kỹ sư dũng cảm.
Còn Lê Văn Tạch cũng đã tính đến trường hợp mình bị sa thải, có thể làm công việc lương thấp hơn. “Mình vẫn vui vẻ làm việc khác vì việc cần làm mình đã làm. Mình thấy thanh thản về điều đó” – anh tâm sự.
| Họ có trách nhiệm với đồng bào Kỹ sư Lê Văn Tạch sinh năm 1976, quê Nam Định, có gần 10 năm công tác tại Toyota Việt Nam. Anh tốt nghiệp ngành Hàng không, khoa Cơ khí, Đại học Bách khoa Hà Nội. Anh cho biết, tên của mình là do ông nội, một nhà nho đặt cho, có nghĩa là đột phá, mới mẻ. Ông nội hồi còn sống khuyên anh “làm cái gì cũng phải nghĩ đến cái Tâm”. “Có thể với nhiều người, kỹ sư Tạch là bất bình thường trong bối cảnh sự yên ổn là lựa chọn hàng đầu của không ít người. Tuy nhiên, đằng sau kỹ sư Tạch là sự ủng hộ ngầm của nhiều kỹ sư và công nhân lắp ráp thuộc Toyota Việt Nam. Vụ việc Toyota Việt Nam lắp động cơ gỉ sét mà Tiền Phong phản ánh cách đây mấy năm cũng nhờ vào sự hỗ trợ của các kỹ sư Việt Nam. Họ không chỉ biết làm thuê cho nước ngoài kiếm tiền mưu sinh, mà còn có trách nhiệm với đồng bào mình” – nhà báo Đình Thắng, báo Tiền Phong nói. |
Theo Hoàng Lan (VTC News)
