Bản cáo trạng cũng nói rõ Sergei Magnitsky là đồng đảng giúp William Browder, người đứng đầu cơ quan vốn đầu tư Hermitage London William Browder trốn thuế hơn 3 triệu USD. Cái chết của anh đang gây tranh cãi cho cả cơ quan chức năng và gia đình nạn nhân.
Nhà tù chật cứng vì tội phạm kinh tế
Vụ việc của Sergei Magnitsky cho tới giờ chưa có hồi kết, nhưng nỗi lo các nhà tù Nga ngày càng chật hẹp do các tù nhân kinh tế phạm pháp trong kinh doanh ngày càng nhiều. Sự bùng nổ nền kinh tế thị trường chưa được kiểm soát và quản lý chặt đã khiến cho nước Nga dấy lên trào lưu reiderstvo với nhiều thủ đoạn bất hợp pháp trong kinh doanh, trong đó có các thủ đoạn như giả mạo giấy tờ, hối lộ, và dọa dẫm nhau.
Đứng đằng sau trào lưu này là sự thoái hoá của một số quan chức ngành thuế, công an, toà án, tài chính. Họ liên kết với các doanh nghiệp tư nhân và các nghiệp đoàn để làm những điều phi pháp. Sự việc lên tới mức báo động này đã khiến cho Tổng thống Nga Dmitry Medvedev miêu tả làm xấu hình ảnh đất nước. Cơ quan vốn đầu tư Hermitage đã bắt đầu bị điều tra từ 2 năm trước.
Nạn trốn thuế ở Nga tập trung trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ
Tháng 6/2007, cảnh sát đã ập vào văn phòng của cơ quan này thu giữ nhiều cuốn băng, văn bản giấy tờ có liên quan tới trốn thuế, chi tiền hối lộ các quan chức chính phủ và các thành viên trong băng đảng với mục đích giúp đỡ tập đoàn. Tuy nhiên, phía công ty này cho rằng, Chính phủ đang tìm cách hợp pháp hoá giấy tờ để chống lại 3 công ty khác trốn số thuế lên tới 230 triệu USD.
Bộ Nội vụ đã bỏ ngoài tai chuyện cáo buộc của Hermitage, bởi vì trước đó, Bộ Nội vụ đã kết tội Chủ tịch hội đồng quản trị Nhà máy cưa Viktor Markelov tội danh cấu kết với nhiều người khác có mưu đồ bất lương. Tuy người đồng đảng với ông này vẫn chưa được xác định chính xác, nhưng đã thu thập được những bằng chứng "có một hội nghị" để giúp Hermitage làm một cuộc trốn thuế 230 triệu USD.
Cái chết của Magnitsky được xem như là quân thí tốt để giúp Quỹ đầu tư này nhanh chóng trốn thoát tội trốn thuế khổng lồ trên. Hermitage là Quỹ đầu tư lớn nhất tại Nga, trước khi vào Nga năm 2005, Quỹ này đã bị nghi ngờ có khả năng đe dọa an ninh nước Nga.
Thực tế, không có thống kê chính thức số tập đoàn bị tấn công vì trốn thuế, nhưng qua thông tin của báo chí thì tỷ lệ này khá cao, lên tới 70.000 vụ mỗi năm - Alexander Brechalov, Phó Chủ tịch của Opora, nhóm tạo hành lang cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Nga nhận định. "Ai mà còn muốn tới Nga sau khi nghe các điều trên nữa. Nó là bệnh dịch cần ngăn chặn lại".
Mạnh tay làm trong sạch môi trường kinh doanh
Kirill Kabanov, thành viên của Hội đồng Nhân quyền Nga và là người đứng đầu cơ quan chống tham nhũng của Nga, một tổ chức phi chính phủ đã cho rằng, tấn công vào tài khoản của Hermitage là rất phức tạp. "Các thủ đoạn quả là khác nhau, nhưng chiến lược lại giống nhau"- Kirill Kabanov nhận định.
Làm ăn bất chính khiến nhiều doanh nhân không chỉ gặp rủi ro vì bị thu tài khoản khi trốn thuế hay câu kết với quan chức tham nhũng mà còn bị bỏ tù. Doanh nhân có tiếng là Alexei Kozlov, người làm chủ nhà máy giầy tổng hợp ở Moscow đã bị bắt và kết án 8 năm tù vì tội gian lận. Nạn reiderstvo hoành hành đã khiến cho TT Nga xem đây là một điều xấu hổ và bày tỏ mong muốn ngành truy tố làm việc nhiều hơn.
"Kế hoạch bắt giữ cần chuyên nghiệp và sâu sát hơn. Một vài người đang làm ăn phi pháp nhưng không có nghĩa là các nhà làm luật buông tha họ". Các biện pháp chống tham nhũng đều có sự hậu thuẫn của Thủ tướng V. Putin.
Trước câu hỏi được truyền hình trực tiếp là tấn công các tội phạm bằng cách nào? Ông cho rằng, các cơ quan cần hợp nhất chống lại tội phạm. Để làm được điều này, trước mắt, các cơ quan chức năng sẽ làm mạnh tay với Hermitage.
Điện Kremli cũng cho biết, đã sa thải người đứng đầu Phòng cảnh sát chống tội phạm thuế Moscow Anatoly Mikhalkin. Người phát ngôn của cảnh sát từ chối bình luận về sự sa thải này, chỉ có thông báo việc nghỉ của ông ta có liên quan tới tuổi tác.
Tuy nhiên, có các nguồn thông tin tiết lộ, ông ta có liên quan tới việc làm ăn khuất tất của Hermitage. Công việc chống trốn thuế ở Nga quả còn nhiều gian nan và Chính phủ vẫn đang nỗ lực làm mạnh tay hơn nữa.
Theo Nguyên Minh (ANTG/Time)
