LTS: Ngày 28-10, Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu nhân dân toàn quốc khóa 11 Trung Quốc bỏ phiếu thông qua bổ nhiệm Phó Chủ tịch nước Tập Cận Bình, ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị, vào chức vụ phó chủ tịch Quân ủy Trung ương. Trước đó, ngày 18-10, Hội nghị Trung ương V khóa 17 Đảng Cộng sản Trung Quốc đã chọn ông cho vị trí này.
Theo giới quan sát, những diễn biến ấy cho thấy ông Tập Cận Bình được chọn kế vị ông Hồ Cẩm Đào, lần lượt là tổng bí thư Đảng vào năm 2012 và chủ tịch nước vào năm 2013.
Tập Cận Bình sinh năm 1953 tại huyện Phú Bình, tỉnh Thiểm Tây. Cha ông là Tập Trọng Huân, vốn là một nhà cách mạng lão thành của Trung Quốc. Ông Bình là con thứ ba của bà vợ hai của ông Huân.
Khi ông Bình chào đời, ông Huân đang đảm nhiệm chức vụ trưởng Ban Tuyên truyền Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, kiêm phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa Giáo dục thuộc Viện Hành chính Trung Quốc (cơ quan hành chính cao nhất của chính phủ Trung Quốc từ năm 1949 đến 1954, tiền thân của Quốc hội Trung Quốc sau này). Khi ông Bình được 6 tuổi, ông Tập Trọng Huân được thăng chức phó thủ tướng chính phủ, kiêm trưởng Ban Thư ký Quốc hội. Sau này, ông Huân còn đảm nhiệm chủ nhiệm Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu nhân dân Trung Quốc.
Thời thơ ấu của Tập Cận Bình
Thời thơ ấu, Tập Cận Bình được cha dạy dỗ rất nghiêm khắc. Ông đã được thừa hưởng sự cần kiệm, chịu khó, giản dị của cha. Ông và anh trai Tập Viễn Bình đều phải dùng lại đồ cũ của chị gái để lại, từ sách vở, cặp sách đến quần áo, giày dép...
Ông Tập Cận Bình đến thăm người dân là nạn nhân của trận động đất tại tỉnh Tứ Xuyên năm 2008.
Năm 1969, trong thời gian Cách mạng Văn hóa (1966 – 10-1976), cha ông bị Hồng vệ binh lật đổ và bắt giam. Tháng 1-1969, ông Tập Cận Bình khi đó chưa đầy 16 tuổi bị ép buộc về vùng nông thôn TP Diên An, tỉnh Thiểm Tây giống như các thành phần trí thức khác. Đây là khoảng thời gian khó quên và tự hào nhất của Tập Cận Bình.
“Một năm 365 ngày, ngày nào cũng như ngày nấy, tôi cùng các đồng chí khác cắt cỏ, thả dê, trông chừng gia súc, việc gì cũng làm. Khi đó, tôi từng cõng 100 kg lúa mì đi hàng chục mét đường núi mà không phải đổi vai” - ông nhớ lại. Do làm việc chăm chỉ, tích cực, ông Bình đã được bầu làm bí thư đoàn của đại đội sản xuất gồm khoảng 29.000 thanh niên trí thức TP Bắc Kinh bị đưa xuống Diên An. Tháng 1-1974, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Năm 1975, ông được trở về Bắc Kinh và theo học chuyên ngành tổng hợp hữu cơ cơ bản khoa Hóa học Đại học Thanh Hoa. Sau khi tốt nghiệp vào năm 1979, ông đảm nhiệm chức vụ thư ký Văn phòng Quân ủy Trung ương Trung Quốc với tư cách quân nhân tại ngũ.
Ba năm tôi luyện ở Hạ Môn
Tuy vậy, theo các chuyên gia bình luận chính trị Trung Quốc, khởi điểm sự nghiệp chính trị của Tập Cận Bình thực sự bắt đầu vào năm 1982. Khi đó, ông được bổ nhiệm vào chức vụ phó bí thư Đảng ủy huyện Chính Định, tỉnh Hà Bắc. Năm 1985, ông được điều đến tỉnh Phúc Kiến công tác khi mới 32 tuổi.
Có thể khái quát con đường chính trị của ông Bình như sau: bí thư Đoàn Đại đội sản xuất nông thôn TP Diên An là điểm xuất phát, phó bí thư huyện Chính Định là bước khởi đầu, công tác chính trị tại tỉnh Phúc Kiến là nơi tôi luyện và bí thư tỉnh Chiết Giang là nơi gặt hái thành quả.
Ông Tập Cận Bình, khi đang học tại Đại học Thanh Hoa, cùng với cha mình là ông Tập Trọng Huân - khi đó đang đảm nhiệm bí thư thứ nhất Tỉnh ủy tỉnh Quảng Đông.
Từ năm 1985 đến năm 2002, ông lần lượt đảm nhiệm các chức vụ quan trọng tại tỉnh Phúc Kiến như: phó chủ tịch UBND TP Hạ Môn; bí thư TP Phúc Châu kiêm bí thư thứ nhất Đảng ủy Khu quân sự Phúc Châu; chủ tịch UBND tỉnh Phúc Kiến, kiêm phó bí thư Tỉnh ủy, kiêm chủ nhiệm Ủy ban Vận động quốc phòng tỉnh… Tập Cận Bình từng nói: “Từ tỉnh Hà Bắc tới TP Hạ Môn, 32 tuổi bước chân vào khu kinh tế đặc biệt Hạ Môn là bước nhảy vọt rất lớn”.
Ông nhớ lại: “Khi đó, tôi rất háo hức tới Hạ Môn, muốn được nếm trải thực tiễn cải cách mở cửa”. Ba năm ở Hạ Môn là khoảng thời gian học hỏi kinh nghiệm gian khổ nhất, bởi đó là lần đầu tiên ông tham gia chứng kiến sự quản lý và phát triển của một thành phố, cộng thêm không có kinh nghiệm công tác về khu kinh tế đặc biệt.
Chiến lược 88 ở Chiết Giang
Tháng 11-2002, ông được bổ nhiệm chức bí thư Tỉnh ủy tỉnh Chiết Giang.
Thời gian này, sau một loạt biện pháp điều chỉnh nền kinh tế vĩ mô của chính phủ Trung Quốc, Chiết Giang lâm vào cảnh khó khăn: thiếu điện sản xuất, thiếu tiền xây dựng và thiếu đất để thu hút đầu tư. Trong tình thế này, Tập Cận Bình đã mạnh dạn áp dụng một loạt biện pháp kéo động ba nhu cầu lớn của thị trường là đầu tư, tiêu dùng và xuất nhập khẩu để tăng trưởng kinh tế. Ông đưa ra “chiến lược 88”, tức phát huy tám ưu thế của tỉnh Chiết Giang và áp dụng tám biện pháp phát triển các ưu thế này. Tám ưu thế gồm: cơ chế kinh tế và hành chính, địa lý, ngành nghề đặc biệt, phát triển hài hòa thành thị và nông thôn, sinh thái, tài nguyên núi và biển, môi trường, nhân tài.
Trong thời gian ông Bình làm bí thư Tỉnh ủy tỉnh Chiết Giang, tỉ lệ tăng trưởng GDP, đầu tư tài sản cố định và nhu cầu tiêu dùng của Chiết Giang luôn duy trì từ mức 13,5% trở lên, đưa tỉnh này từ vị trí 12 tăng lên vị trí số 4 trong bảng danh sách phát triển kinh tế tỉnh thành toàn Trung Quốc.
Chỉ sau chín tháng nhận chức ông đã đi khảo sát được 69 thành phố, quận, huyện của tỉnh. Tại Chiết Giang, Tập Cận Bình là một quan chức đi đầu trong chiến dịch chống tham nhũng, nhờ đó ông đã thu hút sự chú ý của giới truyền thông quốc gia cũng như của những vị lãnh đạo Trung Quốc hàng đầu hiện nay.
Tháng 3-2007, nguyên bí thư Thành ủy TP Thượng Hải Trần Lương Vũ bị điều tra do liên quan đến tham nhũng. Ông Tập Cận Bình được điều về thay thế. Sau bảy tháng đảm nhận công việc ở trung tâm tài chính của đại lục, ông Bình đã thành công duy trì sự ổn định, thay đổi hình ảnh mới cho thành phố này. Thượng Hải trở nên cởi mở, hòa hợp và năng động hơn. Kết thúc Đại hội Đảng khóa 17 Trung Quốc (10-2007), ông được bầu vào chức ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị kiêm hiệu trưởng Trường Đảng Trung ương Trung Quốc. Tháng 3-2008, ông trúng cử chức vụ phó chủ tịch nước, thay thế cho ông Tăng Khánh Hồng, kiêm nhiệm tổ trưởng Tổ điều phối Hong Kong-Macau, chủ quản sự vụ Hong Kong-Macau.
HOÀNG HẠNH (Theo Nhân dân nhật báo, cntv.cn)