Chỉnh trang tổng thể Di tích quốc gia huyệt đạo thiêng Am Tiên
Bài&ảnh: ĐẶNG TRUNG
(PLO)- Sau thời gian dài bị xâm hại bởi các công trình xây dựng trái phép, Di tích quốc gia huyệt đạo Am Tiên, thuộc quần thể đền và núi Nưa, Thanh Hóa đang được chỉnh trang tổng thể.
Cụm di tích lịch sử – danh thắng đền Nưa, Am Tiên nằm trên đỉnh núi Ngàn Nưa, trải dài trên địa bàn các xã Tân Ninh, Mậu Lâm và Trung Chính.
Với diện tích gần 530 ha, quần thể di tích có địa hình núi non trùng điệp, cảnh quan hùng vĩ, được xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa quốc gia. Sử sách ghi chép đây là vùng đất linh thiêng, nơi Bà Triệu dấy binh khởi nghĩa chống quân xâm lược Đông Ngô vào năm 248.
Hằng năm ngôi đền chính trên đỉnh núi Nưa là nơi địa phương tổ chức lễ hội “Mở cổng trời” vào mùng 9 tháng Giêng, thu hút hàng vạn lượt người dân và du khách thập phương về dâng hương, cầu an.
Ngôi đền được xây dựng cách đây gần 100 năm từ sự đóng góp của người dân địa phương và đã trải qua nhiều đợt trùng tu, tôn tạo.
Điểm đặc biệt của Am Tiên ở chỗ dân gian quan niệm đây là một trong ba “huyệt đạo thiêng” của Việt Nam, bên cạnh núi Đá Chông (Hà Nội) và núi Bà Đen (Tây Ninh). Theo quan niệm truyền thống, đây là nơi đất trời giao hòa, linh khí hội tụ. Hiện khu vực huyệt đạo thiêng đã được lực lượng chức năng chỉnh trang, dọn dẹp vệ sinh và rào chắn lại.
Dịp đầu năm, nhiều người đến khu vực huyệt đạo, đi vòng quanh nhiều lượt, vừa đi vừa khấn nguyện với mong muốn cầu bình an, may mắn. Tuy nhiên, thời gian qua, khu vực quanh huyệt đạo Am Tiên bị xâm phạm nghiêm trọng. Nhiều tổ chức, cá nhân tự ý trồng cây xanh, dựng bia đá ngay trong khuôn viên di tích. Các tổ chức đã kiểm đếm toàn bộ cây xanh, bia đá, hiện vật quanh khu vực huyệt đạo Am Tiên trước khi tiếp nhận bàn giao hiện trạng để triển khai chỉnh trang Việc trồng cây không theo quy hoạch, khoảng cách quá dày, không phù hợp với thổ nhưỡng khiến nhiều cây sinh trưởng kém, làm mất mỹ quan và phá vỡ cảnh quan tự nhiên của di tích. Bên cạnh đó, dọc tuyến đường lên huyệt đạo từng tồn tại nhiều lều quán, ki-ốt dựng tạm, lấn chiếm đất di tích để kinh doanh dịch vụ Sau chỉ đạo của tỉnh, nhiều lều quán, ki-ốt xây dựng trái phép đã được tháo dỡ, các trường hợp cư trú không đúng quy định bị yêu cầu chấm dứt hoạt động trả lại mặt bằng cho cụm di tích.
UBND tỉnh Thanh Hóa cũng đã ban hành kế hoạch quản lý toàn diện nhằm bảo vệ, khai thác và phát huy giá trị Di tích lịch sử – danh thắng quốc gia địa điểm khởi nghĩa Bà Triệu, bao gồm đền Nưa, núi Nưa và Am Tiên.
Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa, ông Nguyễn Hoài Anh yêu cầu xử lý dứt điểm các vi phạm; tháo dỡ toàn bộ ki ốt kinh doanh không phép; dừng hoạt động các công trình tín ngưỡng xây dựng trái quy định; di dời các hạng mục sai phạm trong phạm vi bảo vệ di tích nhằm trả lại không gian và cảnh quan theo đúng quy định. Theo ông Nguyễn Bá Linh, Giám đốc Ban Quản lý Di sản Thành nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh thông tin, hiện khu vực di tích Am Tiên tạm thời đóng cửa để phục vụ công tác cải tạo theo chỉ đạo của tỉnh, vệ sinh môi trường, chuẩn bị điều kiện tốt nhất đón người dân và du khách trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026. Ghi nhận của PLO, tại khu vực núi Nưa, gần huyệt đạo Am Tiên, dự án quần thể du lịch tâm linh “Huyền tích Am Tiên” với tổng vốn đầu tư khoảng 35.000 tỉ đồng đang được triển khai.
Dự án có quy mô hơn 350 ha, với nhiều hạng mục lớn như hệ thống cáp treo, tượng Phật Đại Nhật Như Lai bằng đồng mạ bạc cao 167,5 m.
Theo kế hoạch, dự án sẽ hoàn thiện và đưa vào hoạt động trong giai đoạn 2027–2030, được kỳ vọng trở thành điểm đến tâm linh – du lịch hấp dẫn, góp phần phát huy giá trị di tích Am Tiên trong tương lai.
Trước đó, Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa Nguyễn Doãn Anh yêu cầu các ngành chức năng khẩn trương rà soát, quy hoạch lại tổng thể khu di tích, đồng thời kiên quyết xử lý, tháo dỡ các công trình vi phạm, trả lại không gian, cảnh quan cho di tích.
