TP.HCM di dời 40.000 căn nhà ven kênh: Bảo đảm quyền lợi an sinh tối đa cho người dân

Thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, UBND TP.HCM đã chính thức điều chỉnh nâng cao chỉ tiêu di dời nhà trên và ven kênh rạch trên địa bàn từ 20.000 căn lên 40.000 căn.

Theo UBND TP, đây là một trong những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, cấp bách gắn liền với công tác cải thiện môi trường và chỉnh trang đô thị. Việc đẩy nhanh tiến độ đề án này không chỉ nhằm thay đổi diện TP mà còn là đòn bẩy thúc đẩy, bảo đảm giữ vững mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số của TP.HCM trong giai đoạn tới.

Để hiện thực hóa mục tiêu mang tính chiến lược này, UBND TP đã giao Sở Xây dựng TP.HCM làm đầu mối chủ trì, phối hợp với các sở ngành và các đơn vị có liên quan để thực hiện.

Hiện cơ quan chức năng đang khẩn trương, quyết liệt rà soát, xây dựng các cơ chế chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng và tái định cư cho người dân.

Để hiểu rõ hơn về lộ trình triển khai công tác di dời nhà ven kênh, phóng viên báo Pháp Luật TP.HCM đã có cuộc trao đổi với ông Lê Ngọc Linh, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM xung quanh vấn đề này.

Điều chỉnh tổng chỉ tiêu di dời từ 20.000 căn lên 40.000 căn

. Phóng viên: Xin ông cho biết thông tin cụ thể về việc điều chỉnh chỉ tiêu Đề án di dời nhà ven sông, kênh rạch trên địa bàn TP.HCM và tiến độ phê duyệt thủ tục chuẩn bị đầu tư của các dự án sử dụng vốn hiện nay ra sao?

+ Ông Lê Ngọc Linh: Theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ TP.HCM nhiệm kỳ 2025 - 2030 và Chương trình hành động số 03 của Thành ủy, TP đặt mục tiêu đến cuối năm 2030 sẽ di dời tối thiểu 50% số nhà trên và ven kênh rạch (tương đương khoảng 20.000 căn).

Ngày 5-5- 2026, Chủ tịch UBND TP.HCM ban hành Chỉ thị số 45/CT-UBND, trong đó Thường trực Thành ủy và Thường trực UBND TP đã thống nhất chủ trương điều chỉnh tổng chỉ tiêu di dời từ 20.000 căn lên 40.000 căn, gắn liền với các giải pháp tổng thể về giảm ùn tắc giao thông, phát triển vận tải hành khách công cộng, xử lý các điểm ngập úng trọng điểm, hoàn thiện hệ thống thoát nước, kiểm soát triều cường và cải thiện căn bản môi trường sống của người dân.

Đối với nhóm kế hoạch 20.000 căn cũ, theo kế hoạch đề án, dự kiến triển khai 40 dự án vốn ngân sách và bốn dự án vốn xã hội hóa với số lượng di dời 23.429 căn nhà, trong đó có 21 dự án thuộc địa bàn 03 phường: Chánh Hưng, Bình Đông, Phú Định, với số lượng di dời 15.708 căn nhà, chiếm khoảng 67,04% tổng số căn hộ phải di dời trên địa bàn TP.

Về tình hình phê duyệt thủ tục chuẩn bị đầu tư 40 dự án vốn ngân sách, căn cứ các Quyết định phân công nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư công số 2649/QĐ-UBND và Quyết định số 2829/QĐ-UBND, tính đến ngày 3-6, tiến độ pháp lý của 40 dự án ngân sách ghi nhận cụ thể như sau:

Một dự án đã được duyệt dự án đầu tư, đang triển khai thiết kế sau thiết kế cơ sở. Quy mô bồi thường và di dời 1.063 căn, tổng mức vốn đầu tư đã phê duyệt là 8.555,6 tỉ đồng.

Tám dự án đã được HĐND TP thông qua và ban hành Quyết định phê duyệt chủ trương đầu tư công .Tổng quy mô bồi thường và di dời đạt 3.808 căn nhà, tổng mức vốn đầu tư công dự kiến bố trí là 28.947 tỉ đồng. Trong đó có bốn dự án đang lập báo cáo nghiên cứu khả thi.

31 dự án đang thực hiện các thủ tục lập, hoàn thiện hồ sơ Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư. Tổng quy mô bồi thường và di dời dự kiến đạt 16.568 căn nhà, tổng vốn đầu tư ước tính là 126.610,8 tỉ đồng. Hiện tại, hồ sơ 11 dự án trình Sở Tài chính thẩm định; 20 dự án còn lại đang được các Chủ đầu đầu hoàn thiện Báo cáo nghiên cứu khả thi.

Xây dựng cơ chế bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đặc thù cho chương trình

. Với khối lượng công việc khổng lồ tăng gấp đôi so với trước đây, kế hoạch khởi công cuốn chiếu các dự án đầu tư công qua các năm được phân bổ như thế nào? Đồng thời, đâu là vấn đề được Sở Xây dựng quan tâm, chú trọng nhất khi thực hiện chương trình này?

+ Kế hoạch điều hành mốc tiến độ khởi công của 40 dự án đầu tư công được xác định theo chu kỳ cuốn chiếu qua các năm.

• Năm 2026: Hoàn thành thủ tục khởi công xây lắp một dự án, thực hiện chỉ tiêu di dời đạt 999 căn.
• Năm 2027: Giai đoạn cao điểm, tập trung khởi công đồng loạt 31 dự án, chỉ tiêu di dời đạt 9.722 căn.
• Năm 2028: Khởi công dứt điểm 08 dự án còn lại trong danh mục đầu tư công, chỉ tiêu di dời đạt 9.079 căn.
• Năm 2029: Tiếp tục hoàn thành công tác bồi thường giải phóng mặt bằng cuốn chiếu cho 1.639 căn thuộc các dự án lớn.
• Năm 2030: Hoàn thành công tác xây dựng hạ tầng kỹ thuật của toàn bộ 40 dự án ngân sách, bàn giao mặt bằng sạch cho thành phố, đạt tỉ lệ 107,2% so với kế hoạch ban đầu.

Về vấn đề quan tâm nhất, chúng tôi xác định đây là nhiệm vụ bắt buộc phải hoàn thành. Trọng tâm lớn nhất là chính quyền các địa phương phải phối hợp chặt chẽ với nhà đầu tư để đẩy nhanh khâu giải phóng mặt bằng.

Đặc biệt, việc tái định cư và chuẩn bị dự án nhà ở xã hội phải đi trước một bước để người dân an tâm di dời. Nếu không kịp quỹ nhà tái định cư, phải có chính sách tạm cư phù hợp. Sở Xây dựng cũng đang kiến nghị UBND TP chỉ đạo Sở NN&MT chủ trì, xây dựng một cơ chế bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đặc thù cho chương trình này.

. Lãnh đạo TP đã nhiều lần chỉ đạo phải đảm bảo chất lượng cuộc sống của người dân tốt hơn sau khi di dời, vậy quan điểm của Sở Xây dựng về chỉ đạo này như thế nào và làm sao để người dân đạt được sự đồng thuận cao nhất?

+ Để chuẩn bị cho công tác này, thời gian qua chúng tôi đã chủ động tham khảo kinh nghiệm của Hà Nội và một số địa phương về các chính sách bồi thường, hỗ trợ, tạm cư, tái định cư cũng như bố trí nhà ở xã hội cho người dân.

Quan điểm của Sở Xây dựng là hoàn toàn nhất quán với chỉ đạo của lãnh đạo TP. Để đạt được sự đồng thuận cao nhất, TP.HCM phải luôn lắng nghe những khó khăn, vướng mắc thực tế của người dân trong suốt quá trình di dời, từ đó đưa ra các giải pháp giải quyết thật thỏa đáng, thấu tình đạt lý, đảm bảo quyền lợi và ổn định cuộc sống cho bà con nhân dân bị ảnh hưởng.

Xin cảm ơn ông!