Chiều 27-6, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm 2026 của Ban Chỉ đạo Nhà nước các công trình, dự án trọng điểm, quan trọng quốc gia trong lĩnh vực giao thông vận tải.
Tại hội nghị, Bộ Xây dựng cùng các bộ, ngành, địa phương, chủ đầu tư đã báo cáo kết quả triển khai các nhiệm vụ được Chính phủ giao; kiểm điểm tiến độ thực hiện các dự án, đặc biệt là những công trình dự kiến hoàn thành trong năm 2026, các dự án trọng điểm quốc gia và những dự án chậm tiến độ.
Các đại biểu tập trung làm rõ nguyên nhân của những tồn tại, vướng mắc liên quan đến giải phóng mặt bằng, nguồn vật liệu xây dựng, nhân lực, công tác chuẩn bị đầu tư và giải ngân vốn. Lãnh đạo các địa phương, chủ đầu tư, nhà thầu cũng nêu nhiều kiến nghị để các bộ, ngành hướng dẫn, tháo gỡ.
Nhiều công trình quan trọng đã hoàn thành
Báo cáo tại hội nghị cho thấy trong 6 tháng đầu năm, Bộ Xây dựng cùng các cơ quan liên quan đã hoàn thành và đưa vào khai thác nhiều công trình hạ tầng giao thông quan trọng.
Nổi bật là việc hoàn thành 6 đoạn tuyến với tổng chiều dài 395 km thuộc tuyến đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông, qua đó nối thông tuyến cao tốc từ Lạng Sơn đến Cà Mau.
Dự án cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu cũng được đưa vào sử dụng, góp phần kết nối thuận lợi giữa Cảng hàng không quốc tế Long Thành với hệ thống cảng biển Bà Rịa - Vũng Tàu.
Bên cạnh đó, các dự án cảng hàng không Cà Mau, Phú Quốc và Gia Bình giai đoạn 1.1 đang được triển khai đúng kế hoạch. Những khó khăn tại dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành từng bước được tháo gỡ, trong khi nhiều dự án ghi nhận tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công ở mức cao.
Không đạt giải ngân sẽ không được bố trí vốn năm sau
Phát biểu quán triệt tại hội nghị, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết hiện Ban Chỉ đạo Nhà nước đang theo dõi 38 dự án giao thông trọng điểm với tổng mức đầu tư khoảng 5 triệu tỉ đồng. Riêng năm 2026, tổng số vốn bố trí cho các dự án này lên tới 220.000 tỉ đồng.
Theo Thủ tướng, đây là nguồn lực rất lớn. Nếu được triển khai hiệu quả sẽ tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số và nâng cao hiệu quả đầu tư.
"Nếu muốn đóng góp cho tăng trưởng hai con số trong năm nay và những năm tiếp theo thì việc hoàn thành đúng tiến độ và chất lượng các dự án trọng điểm quốc gia có ý nghĩa đặc biệt quan trọng", Thủ tướng nhấn mạnh.
Người đứng đầu Chính phủ cho biết tiến độ triển khai các dự án trọng điểm không chỉ tác động trực tiếp đến mục tiêu tăng trưởng của từng địa phương mà còn là một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá, sắp xếp cán bộ theo quy định của Đảng.
Đồng thời, đây cũng là căn cứ quyết định trong phân bổ vốn đầu tư công hằng năm và trung hạn.
Thủ tướng khẳng định các địa phương, bộ, ngành không thể tiếp tục được phân bổ vốn đầu tư công năm 2027 nếu kết quả giải ngân vốn năm 2026 không đạt kế hoạch và yêu cầu đề ra.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, Thủ tướng cũng chỉ rõ nhiều tồn tại cần khắc phục. Một số dự án còn chậm trong công tác chuẩn bị đầu tư, phê duyệt dự án, lựa chọn nhà đầu tư. Nhiều địa phương vẫn chậm giải phóng mặt bằng, tiến độ cải thiện không đáng kể so với các phiên họp trước, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công.
Theo Thủ tướng, khối lượng công việc trong 6 tháng cuối năm là rất lớn, đặc biệt đối với các dự án phải hoàn thành trong năm 2026. Vì vậy, trách nhiệm trước hết thuộc về chủ đầu tư, ban quản lý dự án, các địa phương và nhà thầu.
Không đùn đẩy trách nhiệm, không đánh đổi chất lượng lấy tiến độ
Để bảo đảm hiệu quả đầu tư các công trình giao thông, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương quán triệt tinh thần chủ động thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền.
Những vấn đề thuộc thẩm quyền phải chủ động giải quyết hoặc phối hợp xử lý, không báo cáo lên Thủ tướng hoặc Phó Thủ tướng khi chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm của mình; tuyệt đối không đùn đẩy, né tránh trách nhiệm hay trông chờ cấp trên.
Thủ tướng yêu cầu toàn bộ các dự án phải bảo đảm tiến độ theo yêu cầu của Quốc hội và Chính phủ, đồng thời tuân thủ đầy đủ quy trình, thủ tục pháp luật, đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật, chất lượng và an toàn trong suốt vòng đời công trình.
"Yêu cầu tiến độ rất cấp thiết, nhưng không vì tiến độ mà ảnh hưởng tới tiêu chuẩn, quy chuẩn chất lượng, kỹ thuật. Mặt khác, nếu tiến độ đã được cam kết giữa chủ đầu tư và nhà thầu thì phải bảo đảm thực hiện", Thủ tướng nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, chi phí đầu tư phải được tính đúng, tính đủ theo định mức và suất đầu tư; các dự án cần tăng khối lượng thi công, đẩy mạnh giải ngân để trong quý III-2026 đạt trên 50% kế hoạch, qua đó tiệm cận mức bình quân chung của cả nước.
Tập trung tháo gỡ vướng mắc về vật liệu xây dựng và đẩy nhanh các dự án lớn
Với các dự án đường bộ cao tốc, Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng và các địa phương khẩn trương hoàn thiện các thủ tục chuẩn bị đầu tư, phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi, lựa chọn nhà đầu tư đối với những dự án còn chậm để sớm triển khai thi công.
Bộ Xây dựng tiếp tục hướng dẫn về giá vật liệu xây dựng; các địa phương có mỏ vật liệu phải rà soát quy hoạch, đẩy nhanh việc cấp phép, gia hạn khai thác và tăng cường kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá.
Đáng chú ý, Thủ tướng giao Tổng Thanh tra Chính phủ phối hợp với Bộ NN&MT, Bộ Công an tổ chức thanh tra chuyên đề về vật liệu xây dựng tại các địa phương nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, xử lý nghiêm các vi phạm. Trường hợp cần thiết, các địa phương phải thu hồi giấy phép đối với những đơn vị không thực hiện đúng quy định.
Với các dự án cảng hàng không, Thủ tướng yêu cầu Bộ Tài chính và Bộ Xây dựng tăng cường giám sát, giao Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) chịu trách nhiệm triển khai các nhóm công việc của dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành.
Riêng dự án sân bay Gia Bình, Thủ tướng yêu cầu đẩy nhanh các tuyến giao thông kết nối để bảo đảm tiến độ phục vụ Hội nghị APEC 2027.
Đối với lĩnh vực đường sắt, Bộ Xây dựng được giao khẩn trương lựa chọn tổ hợp tư vấn quốc tế đủ năng lực để lập Báo cáo nghiên cứu khả thi Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, đồng thời thuê đơn vị độc lập thẩm tra báo cáo.
Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng và Hội đồng thẩm định Nhà nước cũng phải hoàn thành việc thẩm định hồ sơ điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, bảo đảm trình Chính phủ trước ngày 5-7 và trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước ngày 10-7.
Kết thúc hội nghị, Thủ tướng một lần nữa nhấn mạnh yêu cầu các bộ, ngành và nhất là lãnh đạo các địa phương coi việc triển khai các dự án trọng điểm là một trong những nhiệm vụ ưu tiên trong những tháng cuối năm để đóng góp cho tăng trưởng của các địa phương, bởi "trong khi chờ những động lực tăng trưởng mới thì đây chính là nguồn lực rất quan trọng và nằm trong tay các địa phương".
