Cuộc thi ảnh ‘TP.HCM - Sắc màu mới’: Mỗi bức ảnh là một ký ức sống của TP.HCM

Không chỉ ghi lại những khoảnh khắc đời thường, mỗi bức ảnh về TP.HCM còn có thể trở thành một “ký ức sống” của đô thị, nơi lưu giữ những đổi thay, nhịp sống và cả những giá trị văn hóa đang âm thầm hình thành trong lòng thành phố.

Từ góc nhìn của người làm công tác quản lý văn hóa, ông Nguyễn Ngọc Hồi, Phó Giám đốc Sở VH&TT TP.HCM, cho rằng nhiếp ảnh chính là một cách để giữ lại những “lát cắt đời sống” ấy.

Đồng hành cùng cuộc thi ảnh “TP.HCM - Sắc màu mới” lần 2 với vai trò giám khảo danh dự, ông Nguyễn Ngọc Hồi kỳ vọng mỗi bức ảnh không chỉ là tác phẩm nghệ thuật, mà còn góp phần kể lại câu chuyện về một thành phố năng động, nghĩa tình và giàu bản sắc.

Mỗi bức ảnh là một “tư liệu văn hóa” của TP.HCM

.Phóng viên: Thưa ông, ông nhìn nhận vai trò của nhiếp ảnh như thế nào trong việc phản ánh đời sống đô thị và góp phần hình thành bản sắc văn hóa của TP.HCM?

+ Ông Nguyễn Ngọc Hồi: Tôi cho rằng mỗi bức ảnh là một kênh quan trọng giúp công chúng tiếp cận và cảm nhận đời sống văn hóa đô thị một cách trực quan, gần gũi.

Những tác phẩm giàu giá trị nghệ thuật và nhân văn không chỉ ghi lại hình ảnh của thành phố mà còn khơi gợi sự quan tâm của xã hội đối với việc gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa trong quá trình phát triển.

TP.HCM là một đô thị luôn vận động. Không gian mở rộng, đời sống liên tục thay đổi. Trong bối cảnh đó, nhiếp ảnh có thể được xem như một “tấm gương xã hội”, phản chiếu những chuyển động của không gian đô thị, sự đa dạng của đời sống cộng đồng cũng như những giá trị văn hóa đang được gìn giữ và tiếp tục hình thành.

Chính vì vậy, mỗi bức ảnh chân thực và giàu cảm xúc đều có thể trở thành một dạng “tư liệu văn hóa” quý giá. Nếu lịch sử đô thị thường được ghi lại qua những cột mốc hay sự kiện lớn, thì nhiếp ảnh lại lưu giữ “đời sống của lịch sử” thông qua những khoảnh khắc rất đời thường của con người và thành phố.

Những hình ảnh ấy cũng góp phần giới thiệu một TP.HCM năng động, cởi mở và giàu sức sống đến với công chúng trong và ngoài nước

.TP.HCM không ngừng chuyển mình từng ngày. Theo ông, nhiếp ảnh có thể lưu giữ và phản ánh những giá trị nào của thành phố trước dòng chảy biến đổi không ngừng ấy?

+ TP.HCM là một đô thị hình thành từ nhiều làn sóng di cư và sự giao thoa của nhiều dòng chảy văn hóa khác nhau. Chính sự đa dạng đó đã tạo nên một đời sống đô thị rất phong phú, nơi những thói quen sinh hoạt, cách sử dụng không gian công cộng hay nhịp sống của người dân luôn thay đổi theo từng giai đoạn phát triển của thành phố.

Một con hẻm nhỏ, một khu chợ truyền thống, những gánh hàng rong hay hình ảnh người lao động trên đường phố… hôm nay có thể là điều rất quen thuộc, nhưng vài năm sau có thể đã thay đổi hoặc không còn nữa.

Chính vì vậy, việc ghi lại những khoảnh khắc đời sống thường nhật có ý nghĩa như một cách lưu giữ “ký ức sống” của đô thị. Khi đặt những hình ảnh ấy cạnh nhau theo dòng thời gian, chúng ta sẽ nhìn thấy rõ sự chuyển mình của TP.HCM qua từng giai đoạn: Từ cấu trúc không gian đô thị, nhịp sống kinh tế cho đến những thay đổi trong đời sống văn hóa và sinh hoạt cộng đồng.

Nếu các công trình hay sự kiện lớn ghi lại những dấu mốc của lịch sử, thì nhiếp ảnh đời sống lại lưu giữ “phần hồn” của lịch sử ấy.

Về lâu dài, những hình ảnh này còn trở thành nguồn tư liệu thị giác quý giá, giúp các thế hệ sau không chỉ biết thành phố đã phát triển ra sao, mà còn hiểu được con người đã sống và gắn bó với đô thị này như thế nào qua từng giai đoạn.

Những sắc màu văn hóa TP.HCM được lan tỏa qua cuộc thi ảnh

.Ông đánh giá thế nào về vai trò của công đồng dân cư, đặc biệt là những người yêu nhiếp ảnh, trong việc trở thành “người kể chuyện” về đời sống văn hóa và tinh thần nghĩa tình của TP.HCM qua từng bức ảnh?

+ Tôi cho rằng người dân chính là những “người kể chuyện” gần gũi và chân thực nhất về đời sống của TP.HCM. Họ sống trong từng khu phố, từng con hẻm, gắn bó với nhịp sống của thành phố mỗi ngày nên có khả năng ghi lại những khoảnh khắc mà đôi khi nhiếp ảnh chuyên nghiệp khó có thể tiếp cận.

Trong đời sống đô thị của TP.HCM có rất nhiều hình ảnh quen thuộc nhưng lại chứa đựng những giá trị văn hóa đặc trưng. Đó có thể là cảnh buôn bán nhộn nhịp ở các khu chợ, những quán cà phê vỉa hè nơi người dân gặp gỡ trò chuyện, những con hẻm nhỏ luôn đầy ắp sinh hoạt đời thường, hay hình ảnh người lao động tất bật trên đường phố từ sáng sớm đến tối muộn.

Khi những khoảnh khắc ấy được người dân ghi lại, mỗi bức ảnh không chỉ đơn thuần là một hình ảnh đẹp mà còn là một câu chuyện về đời sống của thành phố. Điểm đáng quý của nhiếp ảnh cộng đồng là ở sự gần gũi và chân thực.

Nếu nhiếp ảnh chuyên nghiệp thường hướng tới bố cục, ánh sáng và giá trị nghệ thuật, thì người dân lại mang đến những lát cắt rất tự nhiên của đời sống, nơi mỗi bức ảnh đều gắn với một trải nghiệm cá nhân hoặc một khoảnh khắc rất đời thường.

Chính từ hàng nghìn góc nhìn như vậy, hình ảnh TP.HCM dần được ghép lại thành một bức tranh thị giác đa chiều, phản ánh đầy đủ hơn đời sống đô thị từ lao động, sinh hoạt đến những câu chuyện sẻ chia rất bình dị trong cộng đồng.

Ở một góc độ nào đó, có thể nói người dân đang góp phần lưu giữ “ký ức đời sống” của thành phố bằng chính những bức ảnh rất giản dị của mình. Khi nhìn lại sau nhiều năm, chính những hình ảnh ấy sẽ giúp chúng ta hiểu rõ hơn TP.HCM đã sống, đã chuyển mình và đã phát triển như thế nào.

.Từ góc độ quản lý văn hóa, ông kỳ vọng những cuộc thi ảnh cộng đồng như “TP.HCM - Sắc màu mới” có thể góp phần ra sao trong việc lan tỏa giá trị văn hóa và xây dựng hình ảnh thành phố trong đời sống xã hội hiện nay?

+ Tôi kỳ vọng những cuộc thi ảnh cộng đồng như “TP.HCM - Sắc màu mới” sẽ không chỉ là một hoạt động nghệ thuật, mà trở thành một không gian kết nối giữa người sáng tác, công chúng và các hoạt động văn hóa của thành phố.

Qua thời gian, những tác phẩm từ các cuộc thi như vậy có thể góp phần hình thành một “ngân hàng hình ảnh đô thị” của TP.HCM, lưu giữ những lát cắt chân thực về đời sống, lao động và văn hóa của người dân qua từng giai đoạn phát triển.

Những tác phẩm có giá trị không chỉ dừng lại ở khuôn khổ cuộc thi, mà có thể tiếp tục được giới thiệu trong các triển lãm, hoạt động truyền thông hoặc các sự kiện văn hóa của thành phố, góp phần làm phong phú thêm đời sống nghệ thuật và quảng bá hình ảnh đô thị.

.Xin cảm ơn ông!