Phóng viên PLO đã có cuộc trao đổi với bà Đặng Thị Luận-quyền Giám đốc Trung tâm Khởi nghiệp Sáng tạo TP.HCM (SIHUB) nhằm hiểu rõ hơn về vấn đề này, cũng như các giải pháp đang được triển khai để giữ chân kỳ lân, nuôi dưỡng startup và xây dựng năng lực công nghệ từ trong nước.
+ Bà Đặng Thị Luận, Quyền giám đốc Trung tâm Khởi nghiệp Sáng tạo TP.HCM (SIHUB): Sau sáp nhập, TP.HCM có không gian phát triển và nguồn lực lớn hơn, qua đó củng cố vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước và mở ra khả năng tạo đột phá về tăng trưởng. TP được kỳ vọng là đô thị lớn đa trung tâm của khu vực Đông Nam Á, trong đó đổi mới sáng tạo và công nghệ được xác định là những trụ cột quan trọng.
Trong bối cảnh đó, TP xác định việc giữ chân và nuôi dưỡng kỳ lân công nghệ không thể chỉ dừng lại ở thu hút đầu tư mà cần xây dựng một hệ sinh thái đủ hoàn chỉnh để doanh nghiệp có thể phát triển lâu dài. Một trong những nội dung trọng tâm là phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của TP.
Ngày 23-8-2025, TP.HCM đã khánh thành Tòa nhà Trung tâm Khởi nghiệp Sáng tạo (SIHUB), đóng vai trò là đầu mối kết nối các nguồn lực trong và ngoài nước, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận chính sách, hợp tác với các tổ chức và tập đoàn công nghệ, đồng thời triển khai các hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp, nghiên cứu và chuyển giao công nghệ.
Song song đó, TP còn phát triển thị trường khoa học và công nghệ thông qua mạng lưới liên kết trong vùng Đông Nam Bộ, lấy sàn giao dịch công nghệ tại TP.HCM làm đầu mối kết nối cung - cầu. Thông qua sàn này, doanh nghiệp được hỗ trợ thương mại hóa kết quả nghiên cứu và tiếp cận các giải pháp công nghệ phù hợp với nhu cầu sản xuất, kinh doanh.
Để tạo điều kiện cho doanh nghiệp thử nghiệm sản phẩm và mô hình mới, TP đã ban hành Nghị quyết số 20/2024/NQ-HĐND, cho phép triển khai các hoạt động thử nghiệm công nghệ trong khuôn khổ pháp lý cụ thể, đồng thời đánh giá rủi ro và hiệu quả trước khi mở rộng ra thị trường.
Cùng với các chính sách về con người và thị trường, TP đang hình thành các trung tâm dữ liệu lớn thông qua hợp tác với các tập đoàn trong nước như CT Group, FPT và Viettel.
Ngoài ra, TP.HCM cũng đang xem xét đề xuất đầu tư siêu trung tâm dữ liệu theo tiêu chuẩn Hyperscaler, phục vụ các hệ thống AI, điện toán đám mây và lưu trữ dữ liệu chủ quyền.
Hiện TP.HCM là nơi khởi nghiệp của 3 trong số 4 kỳ lân công nghệ của Việt Nam. Với thực tế đó, TP không đặt mục tiêu chỉ thu hút doanh nghiệp đến đầu tư, mà tập trung tạo điều kiện để các doanh nghiệp công nghệ có thể ở lại, mở rộng hoạt động và phát triển lâu dài.
+ Trong 7 tháng đầu năm 2025, dòng vốn FDI vào TP.HCM đạt gần 6,2 tỉ USD. Tuy nhiên, thực tế cho thấy phần lớn các dự án công nghệ vẫn tập trung vào gia công, lắp ráp với giá trị gia tăng thấp. Vì vậy, mục tiêu của TP không chỉ dừng ở việc thu hút vốn, mà là làm sao sử dụng dòng vốn này như một đòn bẩy để chuyển dịch sang làm chủ công nghệ lõi.
Để đạt được mục tiêu đó, TP đang triển khai một chiến lược theo nhiều hướng. Trước hết là đầu tư cho nền tảng hạ tầng và nghiên cứu, trong đó Khu Công nghệ cao TP.HCM được xác định là hạt nhân.
Cùng với đó là kế hoạch phủ sóng 5G, ban hành các chương trình phát triển trọng điểm cho những ngành công nghệ lõi như vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và công nghệ sinh học trong giai đoạn 2025-2030. Đồng thời các trung tâm nghiên cứu cũng được đầu tư, nâng cấp để tiệm cận chuẩn quốc tế, nhằm tạo ra các kết quả nghiên cứu có giá trị cao hơn.
Song song với hạ tầng và công nghệ, TP sẽ tập trung xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo gắn với nguồn nhân lực chất lượng cao. Mô hình “Đại học khởi nghiệp” đang được thúc đẩy để đưa tư duy đổi mới sáng tạo vào môi trường đào tạo, đồng thời tăng cường sự gắn kết giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp. SIHUB hiện đang được giao vai trò đầu mối triển khai các chương trình kết nối quốc tế, qua đó hỗ trợ startup tiếp cận thị trường toàn cầu.
Về chính sách tài chính, các dự án khởi nghiệp sáng tạo trên địa bàn TP.HCM hiện được hỗ trợ tài chính không hoàn lại, đồng thời được miễn thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp theo Nghị quyết 98/2023/QH15.
Trong bối cảnh thuế tối thiểu toàn cầu, TP cũng đang chuyển hướng sang các chính sách trợ cấp mang tính chiến lược, tập trung hỗ trợ trực tiếp cho hoạt động nghiên cứu - phát triển và đầu tư tài sản.
Bên cạnh đó, việc bảo vệ tài sản trí tuệ cũng được chú trọng, trong đó có hỗ trợ chi phí đăng ký sáng chế để startup yên tâm phát triển công nghệ lõi tại Việt Nam.
+ Trong thời gian qua, TP.HCM đã chủ động triển khai nhiều chương trình hợp tác với Hàn Quốc và Singapore trong lĩnh vực khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo. Thông qua các chương trình này, TP không chỉ tăng cường kết nối quốc tế cho startup mà còn từng bước học hỏi cách các quốc gia phát triển hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp tăng trưởng nhanh.
Với Hàn Quốc, một số hoạt động hợp tác đã được triển khai cụ thể, trong đó có cuộc thi ý tưởng khởi nghiệp sinh viên Univ.Star 2025. Chương trình này được phối hợp tổ chức giữa Sở KH&CN TP.HCM, Trung tâm Kinh tế Đổi mới Sáng tạo tỉnh Jeonbuk và SIHUB, tạo điều kiện để sinh viên và startup tiếp cận môi trường khởi nghiệp quốc tế ngay từ giai đoạn đầu.
Bên cạnh đó, sự kiện Mega Us Expo 2025 tổ chức tại SIHUB cũng đã thu hút hơn 200 startup Hàn Quốc, đồng thời kết nối khoảng 2.000 phiên giao thương công nghệ giữa doanh nghiệp Việt Nam và Hàn Quốc. Những hoạt động này góp phần thúc đẩy thương mại hóa công nghệ và hỗ trợ triển khai các mục tiêu của Nghị quyết 57.
Đối với Singapore, đây hiện là một trong những nguồn vốn FDI lớn nhất vào TP.HCM, với 1.560 dự án và tổng vốn đăng ký khoảng 13,6 tỉ USD. Singapore có nhiều kinh nghiệm trong quản lý quỹ đầu tư, phát triển hệ sinh thái tài chính và hỗ trợ startup tăng trưởng nhanh.
Trên cơ sở đó, TP đã kiến nghị Chính phủ nghiên cứu chính sách thành lập quỹ đầu tư mạo hiểm của Nhà nước, nhằm tạo thêm nguồn lực hỗ trợ cho các dự án khởi nghiệp sáng tạo có tiềm năng.
+ Hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của TP.HCM hiện được đánh giá là năng động, với giá trị ước khoảng 7,5 tỉ USD trong giai đoạn 2022 - 2024. Thành phố cũng là nơi tập trung khoảng 50% số startup của cả nước, cùng sự tham gia của hơn 100 quỹ đầu tư mạo hiểm. Đây là nền tảng quan trọng để TP.HCM đóng vai trò kết nối và lan tỏa hệ sinh thái ra các địa phương khác.
Trên cơ sở đó, TP.HCM đang thúc đẩy mạnh mẽ việc kết nối hệ sinh thái trong nước và quốc tế, đồng thời mở rộng hợp tác với các tập đoàn lớn và đối tác từ nhiều quốc gia như Hàn Quốc, Singapore, Hoa Kỳ, Australia và các nước châu Âu. Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP.HCM được giao vai trò đầu mối triển khai các hoạt động kết nối này, qua đó tạo điều kiện để startup tiếp cận thêm nguồn lực, công nghệ và thị trường.
Trong thời gian tới, TP.HCM sẽ tận dụng vai trò của các tập đoàn lớn trong việc hỗ trợ startup tiếp cận công nghệ, tham gia chuỗi giá trị và từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh, hướng đến xây dựng nền tảng nội lực bền vững cho hệ sinh thái khởi nghiệp trên phạm vi rộng hơn.
Xin cám ơn bà.
