HĐXX nhận định ngân hàng tính tiền phạt với hình thức lãi chồng lên lãi, không phù hợp với quy định. Việc tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận toàn bộ yêu cầu về khoản tiền phạt của nguyên đơn là không đúng, cần tính lại. Từ đó tòa chỉ buộc bà Lương trả cho ngân hàng hơn 7,5 tỉ đồng, thay vì hơn 7,6 tỉ đồng như án sơ thẩm đã tuyên.
Tại phiên tòa phúc thẩm, bà Lương yêu cầu tòa xem xét việc cán bộ ngân hàng đã nhận của bà 250 triệu đồng khi giải ngân 6 tỉ đồng cho bà nhưng bà không có chứng cứ chứng minh và ngoài phạm vi xem xét của cấp phúc thẩm nên HĐXX không giải quyết.
Theo hồ sơ, tháng 7-2011, bà Lương vay của Ngân hàng Việt Á (Chi nhánh Chợ Lớn) 6 tỉ đồng, thời hạn vay là 12 tháng. Sau khi nhận tiền, bà Lương chỉ thanh toán được hơn 380 triệu đồng tiền lãi. Ngân hàng nhiều lần yêu cầu thanh toán khoản nợ nhưng bà Lương cũng chỉ hứa mà không thực hiện. Sau đó ngân hàng khởi kiện đòi tiền gốc, lãi trong hạn, lãi quá hạn và phạt tổng cộng hơn 7,6 tỉ đồng.
Xử sơ thẩm tháng 9-2012, TAND quận 7 chấp nhận toàn bộ yêu cầu của ngân hàng.
Sau đó bà Lương kháng cáo yêu cầu tòa giảm tiền lãi theo lãi suất quy định hiện hành và không tính tiền phạt.
Trong vụ án này, đôi bên thỏa thuận tiền phạt do chậm thanh toán theo công thức sau: (số tiền chậm trả X lãi suất cho vay tháng X 150% X số ngày thực tế chậm trả)/30. Theo đó khi vi phạm nghĩa vụ thanh toán, ngân hàng áp dụng lãi suất nợ quá hạn. Nhưng việc tính tiền phạt như cách này thì lãi suất nợ quá hạn trên tiền nợ lãi là một hình thức lãi chồng lên lãi, không phù hợp với quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các quy định khác của pháp luật. Nên dù có thỏa thuận của đôi bên về phạt nhưng cách tính phạt này không được pháp luật chấp nhận.
Luật Thương mại 2005 cho phép áp dụng biện pháp chế tài là phạt vi phạm theo Điều 300. Và Điều 301 quy định về mức phạt vi phạm nghĩa vụ hợp đồng hoặc tổng mức phạt với nhiều vi phạm do các bên thỏa thuận trong hợp đồng không quá 8% giá trị phần nghĩa vụ hợp đồng bị vi phạm. Vì vậy, hợp đồng tín dụng giữa nguyên và bị tuy có thỏa thuận phạt vi phạm hợp đồng nhưng mức phạt vượt quá quy định viện dẫn. Việc cấp sơ thẩm chấp nhận toàn bộ yêu cầu về khoản tiền phạt của nguyên đơn là không đúng, cần tính lại. Từ đó tòa cấp phúc thẩm đã sửa án. Cũng cần nói rõ việc bà Lương kháng cáo yêu cầu tòa giảm tiền lãi theo lãi suất quy định của Ngân hàng Nhà nước hiện hành không được chấp nhận. Bởi việc điều chỉnh lãi suất cho vay là tự nguyện thỏa thuận và phù hợp pháp luật. Tòa chỉ sửa án phần tiền phạt vi phạm vì sai luật như đã phân tích trên.
HOÀNG YẾN
