Trong nỗ lực đột phá để tạo ra động lực tăng trưởng mới, TP.HCM đang thúc đẩy mạnh mẽ trí tuệ nhân tạo như một đòn bẩy chiến lược. Tham vọng này vừa được cụ thể hóa bằng buổi làm việc giữa UBND TP.HCM và liên doanh nhà đầu tư gồm Công ty Accelerated Infrastructure Capital (AIC), Tổng Công ty Phát triển Đô thị Kinh Bắc cùng các đối tác quốc tế.
Với tổng vốn đầu tư dự kiến lên tới 2,1 tỉ USD, dự án Trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo tại Khu công nghiệp Tân Phú Trung được xem là biểu tượng cho khát vọng đưa thành phố trở thành trung tâm dữ liệu và AI trọng điểm của khu vực.
Tâm điểm của siêu dự án này chính là mô hình "AI Factory" (Nhà máy AI) sẽ được xây dựng ngay trong giai đoạn đầu. Với công suất 50 MW và sự hiện diện của khoảng 28.000 bộ xử lý đồ họa hiện đại từ các đối tác hàng đầu như NVIDIA, hệ thống điện toán hiệu năng cao này sẽ cung cấp sức mạnh tính toán khổng lồ cho các ứng dụng phức tạp.
Bên cạnh phục vụ nhu cầu thương mại trong và ngoài nước, dự án mang ý nghĩa chiến lược quốc gia khi trực tiếp góp phần hình thành và bảo vệ "năng lực AI có chủ quyền" cho Việt Nam trên bản đồ công nghệ toàn cầu.
Khẳng định quyết tâm của chính quyền, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được nhấn mạnh thành phố cam kết đồng hành và tháo gỡ mọi vướng mắc để dự án về đích đúng tiến độ. Việc ký kết biên bản ghi nhớ và trao hồ sơ đăng ký đầu tư là minh chứng cho sự chuyển dịch mạnh mẽ của cơ cấu kinh tế thành phố sang hướng công nghệ cao. Khi đi vào vận hành, dự án sẽ cung cấp hạ tầng số thuần túy cũng như điểm kết nối hệ sinh thái chuyên gia và khách hàng toàn cầu, tạo ra năng lực cạnh tranh vượt trội cho TP.HCM.
Dưới góc độ chuyên môn, ông Lâm Đình Thắng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, khẳng định khoa học và đổi mới sáng tạo đã chính thức trở thành động lực cốt lõi cho sự phát triển bền vững. Ông ví hạ tầng dữ liệu và năng lực điện toán là "xương sống" vững chắc của kỷ nguyên số. Chính vì vậy, tổ hợp hạ tầng tại Tân Phú Trung được thiết kế cực kỳ hiện đại, từ hệ thống cấp điện, nước chuyên dụng đến dàn thiết bị điện toán hiệu năng cao bậc nhất.
Theo lộ trình, toàn bộ nguồn vốn 2,1 tỉ USD sẽ được giải ngân quyết liệt để hoàn tất và đưa dự án vào hoạt động cuối quý I năm 2027, hứa hẹn tạo nên một cột mốc lịch sử, biến TP.HCM thành "công xưởng tri thức" mới của châu Á.
Không dừng lại ở dự án trên, TP.HCM đang đẩy mạnh tiến trình số hóa quản trị công thông qua việc tích hợp sâu rộng trí tuệ nhân tạo vào các quy trình hành chính. Điển hình là trong tháng 3 vừa qua, Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM đã tổ chức chương trình tập huấn chuyên sâu về việc triển khai trợ lý ảo trí tuệ nhân tạo dành cho cán bộ, công chức tại 36 phường, xã trên địa bàn. Đây là bước đi chiến lược nhằm hiện thực hóa mục tiêu xây dựng chính quyền số hiện đại và nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân.
Các cán bộ trong bộ máy nhà nước được hướng dẫn chi tiết cách thức ứng dụng AI vào các nghiệp vụ hành chính công. Các trợ lý ảo này được thiết kế để trở thành cánh tay đắc lực hỗ trợ cán bộ trong việc soạn thảo văn bản, tổng hợp, phân tích dữ liệu và tra cứu thông tin nhanh chóng. Việc tích hợp AI được kỳ vọng sẽ giảm bớt áp lực công việc thủ công, giúp quy trình xử lý hồ sơ trở nên thông minh và chính xác hơn, từ đó rút ngắn thời gian chờ đợi cho người dân.
Hướng tới mục tiêu dài hạn trong năm 2026, TP.HCM định hướng sẽ triển khai AI một cách chính thức và có hệ thống trên toàn địa bàn. Chương trình này mở rộng phạm vi ra ngoài khối cơ quan nhà nước, gắn kết chặt chẽ với kế hoạch phổ cập kiến thức AI cho cộng đồng để xây dựng một môi trường làm việc số đồng bộ và hiện đại.
Tiến sĩ Đặng Phạm Thiên Duy, Đại học RMIT Việt Nam nhận định, khi AI được đặt vào vai trò tái thiết kế cách vận hành các hệ thống lớn như hành chính công, giao thông đô thị, y tế, giáo dục và kinh tế số, thành phố có thể tạo ra những thay đổi mang tính cấu trúc. Chính sự thay đổi ở cấp độ hệ thống này mới tạo nên bước nhảy, nơi hiệu quả được lan tỏa theo hiệu ứng dây chuyền giữa các lĩnh vực và các chủ thể trong hệ sinh thái.
Khi AI được tích hợp sâu vào nền kinh tế, một hệ sinh thái mới xoay quanh công nghệ này sẽ dần hình thành. Một ví dụ điển hình là xu hướng tác nhân AI, nơi một hệ thống có thể tự lập kế hoạch và thực thi nhiệm vụ như xây dựng kế hoạch marketing, rà soát số liệu, lập trình hoặc xử lý các quy trình nghiệp vụ mà không cần được hướng dẫn quá chi tiết như cách con người tương tác với chatbot hiện nay.
Trong cuộc gặp gỡ mới đây với cộng đồng khoa học - công nghệ, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang nhấn mạnh thành phố đang tìm kiếm những giải pháp đột phá để dẫn dắt cả nước trong kỷ nguyên số.
Đáp lại lời hiệu triệu đó, nhiều sếu đầu đàn công nghệ đã trình bày các đề xuất đầy tham vọng. Tập đoàn FPT kiến nghị đưa TP.HCM trở thành “thủ phủ” máy bay không người lái khu vực với quy mô thị trường tiềm năng 10 tỉ USD. Điều kiện tiên quyết là thành phố cần sớm thiết lập khung pháp lý thử nghiệm để các công nghệ mới được thương mại hóa.
Trong khi đó, Tập đoàn CT Group đề xuất mô hình trung tâm đổi mới sáng tạo sinh lời dựa trên AI và Blockchain, còn CMC sẵn sàng thu hút 5 tỉ USD đầu tư hạ tầng dữ liệu để biến nơi đây thành một "AI Hub" thực thụ.
Trước những tâm huyết này, Bí thư Trần Lưu Quang khẳng định: “Mơ thì mơ cho tới. Chúng ta hãy cùng nhau mơ một giấc mơ lớn. Giấc mơ đưa TP.HCM trở thành một trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu”.
Bên cạnh nội lực sẵn có, khát vọng phát triển của TP.HCM đang gắn liền với việc mở rộng liên kết quốc tế khi thành phố xác định đổi mới sáng tạo là một tiến trình mang tính toàn cầu. Thông qua các diễn đàn lớn như Diễn đàn Doanh nghiệp Mê Kông - Hàn Quốc cùng các chương trình hợp tác với EU, Nga và nhiều đối tác khác, thành phố đã chủ động kêu gọi đầu tư vào các lĩnh vực then chốt như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, logistics thông minh và thương mại điện tử.
Các cam kết này sẽ giúp thu hút dòng vốn quốc tế và hỗ trợ thành phố học hỏi các mô hình quản trị hiện đại nhằm hướng tới mục tiêu Net Zero vào năm 2050.
Giúp người dân trực tiếp thụ hưởng thành quả của công nghệ
Bước sang năm 2026, năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Thành phố nhiệm kỳ mới, TP.HCM xác định đây là thời điểm then chốt để chuyển từ giai đoạn tạo nền tảng sang giai đoạn tạo ra giá trị thực chất cho cộng đồng. Việc triển khai đồng bộ Nghị quyết 57 cùng với Đề án 06 về dữ liệu dân cư và Đề án 204 về chuyển đổi số trong hệ thống chính trị đang tạo nên sức mạnh tổng hợp cho bộ máy hành chính.
Các mô hình hiện đại như "Trạm Công dân số" hay "Robot - Kiosk AI" đang dần trở thành hình ảnh quen thuộc tại các khu vực công cộng, giúp người dân trực tiếp thụ hưởng thành quả của công nghệ trong đời sống hàng ngày.
