Bộ Tài chính vừa gửi Bộ Tư pháp cho ý kiến thẩm định hồ sơ dự thảo Nghị định về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử.
Nhiều trường hợp không phải lập hóa đơn điện tử
Tại dự thảo Tờ trình gửi Chính phủ, Bộ Tài chính cho biết về đối tượng áp dụng hóa đơn điện tử (HĐĐT) dự thảo kế thừa quy định tại Luật Quản lý thuế 38/2019.
Đồng thời, dự thảo bổ sung chứng khoán và tài sản mã hóa vào diện sử dụng hóa đơn không có mã của cơ quan thuế.
Một nội dung mới là dự thảo Nghị định bổ sung các trường hợp không sử dụng HĐĐT theo Luật Quản lý thuế 108/2025.
Nhóm này bao gồm hộ và cá nhân kinh doanh thuộc diện không chịu thuế giá trị gia tăng (GTGT) hoặc không phải nộp thuế thu nhập cá nhân.
Hộ và cá nhân kinh doanh qua sàn thương mại điện tử có chức năng thanh toán cũng không phải lập HĐĐT. Điều kiện là chủ sàn đã thực hiện khấu trừ, kê khai và nộp thuế theo từng giao dịch cho người bán.
Quy định này cũng áp dụng với hộ kinh doanh có thu nhập từ cho thuê bất động sản hoặc cung cấp dịch vụ nội dung số như giải trí, trò chơi điện tử, phim số, nhạc số, quảng cáo cho tổ chức nước ngoài. Các đại lý xổ số, bảo hiểm, bán hàng đa cấp đã được doanh nghiệp khấu trừ thuế cũng thuộc diện này.
Ngoài ra, các khoản phí phát sinh từ hoạt động tái bảo hiểm, giao dịch nhận tiền gửi, giao dịch tài chính và sản phẩm phái sinh sẽ không sử dụng hóa đơn điện tử.
Bộ Tài chính cho rằng việc bổ sung này nhằm phù hợp với bản chất giao dịch, tránh thủ tục trùng lặp, giảm chi phí tuân thủ nhưng vẫn đảm bảo yêu cầu quản lý thuế.
Đi chợ dưới 200.000 đồng không bắt buộc lập hóa đơn từng lần
Về thời điểm lập hóa đơn, dự thảo Nghị định bổ sung một số quy định mới, trong đó một số dịch vụ phát sinh thường xuyên sẽ được phép lập hóa đơn chậm nhất sau 7 ngày để các bên có thời gian đối soát dữ liệu.
Nhóm dịch vụ này bao gồm hoa tiêu hàng hải, quảng cáo trên báo điện tử và các nền tảng số. Các lĩnh vực bảo hiểm, dịch vụ bảo vệ cũng thuộc diện áp dụng quy định này nhằm tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp.
Đối với các dịch vụ cung cấp cho cá nhân không có nhu cầu lấy hóa đơn, dự thảo cho phép lập hóa đơn tổng vào cuối ngày hoặc cuối tháng. Quy định này áp dụng cho các đơn vị đã có hệ thống quản lý giao dịch điện tử bài bản nhằm giúp giảm thiểu chi phí vận hành.
Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn phải đảm bảo cung cấp dữ liệu chi tiết khi có yêu cầu kiểm tra từ cơ quan nhà nước.
Dự thảo quy định hộ và cá nhân kinh doanh tại chợ truyền thống có doanh thu năm từ mức chịu thuế GTGT và thuế thu nhập cá nhân theo quy định pháp luật về thuế, đến dưới 3 tỉ đồng được áp dụng quy định đặc thù.
Nhóm này bao gồm các cơ sở bán lẻ lương thực, thực phẩm, dịch vụ ăn uống hoặc bán hàng tạp hóa.
Với các giao dịch có giá trị thanh toán dưới 200.000 đồng/lần mà người mua không yêu cầu lấy hóa đơn, người bán không phải lập hóa đơn từng lần. Thay vào đó, cuối ngày người kinh doanh lập một hóa đơn điện tử tổng hợp phản ánh toàn bộ doanh thu phát sinh trong ngày.
Hộ kinh doanh phải thực hiện ghi sổ kế toán về doanh thu phát sinh trong ngày theo chế độ kế toán của Bộ Tài chính. Việc ghi chép này nhằm phục vụ công tác kiểm tra, đối chiếu của cơ quan thuế khi có yêu cầu.
Nếu phát hiện hộ, cá nhân kinh doanh có hành vi chia nhỏ giao dịch để không lập hóa đơn theo từng lần, cơ quan thuế sẽ xử lý theo quy định của pháp luật.
Đáng chú ý, dự thảo quy định một số trường hợp HĐĐT không cần phải có định danh cá nhân.
Cụ thể, đối với HĐĐT bán hàng tại siêu thị, trung tâm thương mại, rạp chiếu phim người mua là cá nhân không cung cấp thông tin thì hóa đơn không nhất thiết phải có tên, địa chỉ, số định danh cá nhân, chữ ký số.
Trường hợp người mua không cung cấp thông tin thì trên HĐĐT thể hiện rõ “người mua không cung cấp thông tin”.
Đối với hóa đơn tổng lập cho các giao dịch bán hàng trong ngày, thông tin người mua cũng không phải là nội dung bắt buộc.
Thưởng 10 triệu đồng khi tố giác hành vi không lập hóa đơn điện tử
Ngoài ra, dự thảo Nghị định quy định cụ thể về việc khen thưởng người tiêu dùng tố giác hành vi không lập, không giao HĐĐT.
Thông tin tố giác phải đảm bảo tính trung thực, có căn cứ và được cơ quan thuế xác minh, xử phạt.
Mức khen thưởng được đề xuất không quá 10% số tiền xử phạt vi phạm hành chính, tối đa là 10 triệu đồng cho mỗi người trong một vụ việc. Nguồn kinh phí khen thưởng được chi trả từ ngân sách nhà nước.
Theo Bộ Tài chính, Luật Quản lý thuế đã giao cơ quan này quy định việc khen thưởng cho người tiêu dùng tố giác hành vi vi phạm trên.
Tuy nhiên, để có cơ sở thực hiện, dự thảo Nghị định cần quy định rõ các nội dung mang tính nguyên tắc.
Các nội dung này bao gồm điều kiện, tiêu chí khen thưởng, hình thức tiếp nhận thông tin và nguyên tắc xác minh xử lý. Đồng thời, Nghị định cũng làm rõ mức chi và việc sử dụng kinh phí từ ngân sách nhà nước.
Việc bổ sung quy định nhằm bảo đảm cơ sở pháp lý cho việc triển khai thực hiện và hướng dẫn chi tiết trên thực tế.
