Ngân hàng Nhà nước đang lấy ý kiến với dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 24/2012 về quản lý hoạt động kinh doanh vàng.
Đề xuất "cởi trói" cho vàng trang sức, mỹ nghệ
Một trong những nội dung đáng chú ý nhất là đề xuất bãi bỏ toàn bộ điều kiện kinh doanh và giấy phép con đối với hoạt động sản xuất, gia công, mua bán vàng trang sức, mỹ nghệ.
Theo Nghị định 24/2012, hoạt động sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ là ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Doanh nghiệp muốn hoạt động phải được NHNN cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ.
Hoạt động kinh doanh mua, bán vàng trang sức, mỹ nghệ cũng được xác định là ngành nghề kinh doanh có điều kiện, dù không yêu cầu cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh.
Đến năm 2025, Chính phủ ban hành Nghị định 232/2025 sửa đổi bổ sung Nghị định 24, song quy định này tiếp tục được giữ nguyên.
Tuy nhiên, tại dự thảo lần này, NHNN đề xuất sửa đổi quy định theo hướng hoạt động sản xuất, gia công, kinh doanh mua, bán vàng trang sức, mỹ nghệ không phải là ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.
Tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động sản xuất, gia công, kinh doanh mua, bán vàng trang sức, mỹ nghệ có trách nhiệm tuân thủ quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa, tiêu chuẩn, đo lường, nhãn hàng hóa, niêm yết giá, hóa đơn, chứng từ, thuế, phòng cháy, chữa cháy, bảo vệ môi trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, phòng, chống rửa tiền và pháp luật khác có liên quan.
Một điểm đáng chú ý khác là các giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ đã được cấp trước đây sẽ không còn là điều kiện bắt buộc để doanh nghiệp tiếp tục hoạt động sau khi nghị định mới có hiệu lực. Những hồ sơ đang chờ xử lý nhưng chưa hoàn tất cũng sẽ chấm dứt giải quyết theo quy định cũ.
Bổ sung yêu cầu báo cáo về vàng tồn kho
Bên cạnh việc nới điều kiện kinh doanh, dự thảo cũng bổ sung thêm các quy định quản lý mới liên quan đến thanh toán giao dịch vàng.
Theo đó, các giao dịch mua bán vàng có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên trong ngày sẽ phải thực hiện bằng hình thức thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định của pháp luật về thanh toán. Quy định này thay thế cách diễn đạt trước đây về việc giao dịch phải thực hiện thông qua tài khoản ngân hàng của khách hàng và doanh nghiệp kinh doanh vàng.
Dự thảo cũng bổ sung quy định đối với các khoản thanh toán sử dụng nguồn tiền tín dụng, trong đó việc dùng thẻ tín dụng hoặc các hình thức vay vốn để thanh toán mua vàng miếng phải tuân thủ quy định pháp luật về cấp tín dụng.
Với hoạt động nhập khẩu và xuất khẩu vàng nguyên liệu, dự thảo tiếp tục sửa đổi theo hướng mở rộng phạm vi quản lý và tăng cường kiểm soát dữ liệu giao dịch.
Các doanh nghiệp có hoạt động gia công vàng trang sức với đối tác nước ngoài có thể được xem xét cấp giấy phép tạm nhập vàng nguyên liệu để tái xuất sản phẩm nếu đáp ứng yêu cầu về hợp đồng gia công.
Tuy nhiên, vàng nguyên liệu tạm nhập chỉ được sử dụng để thực hiện hợp đồng gia công và tái xuất sản phẩm theo quy định.
Ngoài ra, hằng năm, NHNN sẽ xem xét cấp Giấy phép nhập khẩu vàng nguyên liệu cho doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài căn cứ vào năng lực sản xuất, tình hình thực hiện hợp đồng gia công, hợp đồng xuất khẩu và báo cáo tình hình xuất khẩu vàng của năm trước.
Điều kiện đi kèm là doanh nghiệp có đăng ký hoạt động sản xuất, gia công vàng trang sức, mỹ nghệ. Đồng thời, nhu cầu nhập khẩu vàng nguyên liệu phù hợp với hợp đồng gia công, hợp đồng xuất khẩu vàng trang sức, mỹ nghệ.
Cùng với đó, vàng nguyên liệu nhập khẩu chỉ được sử dụng để sản xuất, gia công sản phẩm vàng trang sức, mỹ nghệ xuất khẩu theo hợp đồng; không được bán, chuyển giao, sử dụng vào mục đích khác, trừ trường hợp được NHNN chấp thuận.
Dự thảo đồng thời bổ sung thêm các loại vàng nguyên liệu dưới dạng dây, ống và vàng phục vụ sản xuất linh kiện điện tử, thiết bị y tế vào danh mục được phép nhập khẩu, xuất khẩu.
Cũng theo dự thảo, doanh nghiệp và NHTM nhập khẩu vàng nguyên liệu sẽ phải xây dựng hệ thống lưu trữ, quản lý dữ liệu liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu, mua bán, sử dụng và tồn kho vàng nguyên liệu, đồng thời kết nối thông tin với NHNN.
Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 24/2012 dự kiến có hiệu lực từ ngày 1-7 tới đây.
Vàng miếng vẫn là ngành nghề kinh doanh có điều kiện
Với vàng miếng, dự thảo tiếp tục xác định đây là hoạt động kinh doanh có điều kiện.
Theo đó, hoạt động sản xuất vàng miếng và kinh doanh mua bán vàng miếng phải được NHNN cấp Giấy phép sản xuất vàng miếng hoặc Giấy phép kinh doanh mua bán vàng miếng.
