Mỹ bí mật yêu cầu Israel 'phản ứng vừa phải'
(PLO)- Mỹ được cho đang yêu cầu phía Israel “phản ứng vừa phải” với quyết định công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel nhằm làm dịu tình hình trước nguy cơ làn sóng phản đối dâng cao trong khu vực.

“Trong khi tôi công nhận rằng các anh sẽ công khai hoan nghênh thông tin này, tôi yêu cầu các anh phải kiềm chế trong phản ứng chính thức của các anh” - Reuters ngày 7-12 dẫn lại một đoạn trong tài liệu của Bộ Ngoại giao Mỹ mà hãng tin này có được.

Hãng tin Reuters cho biết tài liệu này có đề ngày 6-12, trong đó liệt kê các tuyên bố chỉ dẫn để các nhà ngoại giao làm việc trong Đại sứ quán Mỹ ở TP Tel Aviv truyền tải tới phía giới chức Israel.

“Chúng tôi cho rằng sẽ có sự phản đối tại Trung Đông và quanh thế giới đối với thông tin này. Chúng tôi vẫn đang đánh giá tác động của quyết định này lên các cơ quan và nhân viên Mỹ ở nước ngoài” - một đoạn khác trong tài liệu viết.

Thánh đường Hồi giáo Dome of the Rock ở TP Jerusalem ngày 6-12. Ảnh: REUTERS

Một tài liệu khác cũng đề ngày 6-12 của Bộ Ngoại giao Mỹ mà Reuters thấy được cho biết cơ quan này đã lập ra một lực lượng đặc biệt trong nội bộ có nhiệm vụ “theo dõi các diễn biến trên khắp thế giới” theo sau quyết định công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel.

Một quan chức Mỹ giấu tên cho biết việc lập ra một biệt đội như vậy là đúng với quy trình vào “bất cứ thời điểm nào xuất hiện lo ngạị về tình trạng an toàn và an ninh của các nhân viên chính phủ hay các công dân Mỹ”.

Tài liệu đầu tiên còn ghi ra một số nội dung chỉ dẫn cho các quan chức thuộc Đại sứ quán Mỹ ở London (Anh), Paris (Pháp), Berlin (Đức), Rome (Ý) và phái đoàn Mỹ tại Liên minh châu Âu (EU) phát biểu. Tài liệu yêu cầu các nhân viên ngoại giao Mỹ nói rằng quyết định của ông Trump không “kết luận trước” cái gọi là hiện trạng cuối cùng của các vấn đề mà Israel và Palestine cần để tiến hành một thỏa thuận hòa bình.

“Các nhân viên ngoại giao nắm vai trò chính trong việc ảnh hưởng lên phản ứng của quốc tế đối với tuyên bố này. Chúng tôi yêu cầu các anh nhấn mạnh thực tế là Jerusalem vẫn là một vấn đề về hiện trạng cuối cùng giữa Israel và Palestine. Đồng thời, cần nói rõ các bên phải giải quyết vấn đề phạm vi chủ quyền của Israel ở Jerusalem trong các cuộc đàm phán” - tài liệu viết.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu phát biểu ngày 6-12. Ảnh: REUTERS

Ngày 6-12, ông Donald Trump đã đảo ngược chính sách của các đời tổng thống Mỹ trong nhiều thập niên qua khi công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel. Liên quan tới hai tài liệu trên, Bộ Ngoại giao Mỹ hiện chưa đưa ra bình luận.

Phản ứng đối với quyết định của ông Trump ngày 6-12, Tổng thư ký Tổ chức Giải phóng Palestine (PLO) Saeb Erekat nói: “Ông Trump đã phá hủy bất cứ khả năng nào cho việc xúc tiến một giải pháp hai nhà nước. Đêm nay ông ấy đã gây ra sai lầm lớn nhất đời mình”.

Về phản ứng hiện tại của Israel, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu nói rằng ông hoan nghênh quyết định của ông Trump, gọi đây là một “bước ngoặt lịch sử”. Ông nói rằng bất cứ thỏa thuận hòa bình nào với người Palestine trong tương lai cũng phải bao gồm Jerusalem với vị trí là thủ đô của Israel.  

Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc ngày 8-12 sẽ triệu tập phiên họp để thảo luận về quyết định của ông Trump. 

BẢO ANH