Tình hình Trung Đông tiếp tục diễn biến phức tạp khi Mỹ và Iran đưa ra tuyên bố trái ngược về tiến trình đàm phán.
Iran nói về “đường hai chiều” trong đàm phán với Mỹ
Ngày 29-6, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian nói rằng Iran sẽ thực hiện các cam kết của mình nếu Mỹ cũng làm điều tương tự, đồng thời cảnh báo Tehran sẽ đáp trả cứng rắn trước các mối đe dọa, theo kênh Al Jazeera.
"Sự thấu hiểu lẫn nhau là con đường hai chiều. Nếu phía Mỹ tuân thủ thỏa thuận, chúng tôi cũng sẽ thực hiện các cam kết của mình" - ông Pezeshkian viết trên mạng xã hội X.
"Cách tiếp cận của chúng tôi trước những lời phàn nàn vô lý và các mối đe dọa vô căn cứ là dựa trên lý trí và phẩm giá con người trong quá trình đưa ra quyết định, đồng thời kiên quyết, không do dự trong hành động khi cần bảo vệ lợi ích của mình" - theo tổng thống Iran.
Iran hôm 29-6 cho biết rằng không có cuộc gặp đàm phán nào với Mỹ được lên lịch ở bất kỳ cấp độ nào trong những ngày tới.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran kiêm thành viên đoàn đàm phán, ông Esmaeil Baghaei, cho biết ưu tiên hiện nay của Tehran là bảo đảm thực hiện các điều khoản của bản ghi nhớ và thúc đẩy các yêu cầu của nước này theo khuôn khổ đã thống nhất.
Ông Baghaei cho biết Mỹ đã cấp các giấy phép cần thiết liên quan Điều khoản 10, điều khoản về hoạt động bán dầu, và Iran đang theo dõi việc triển khai các giấy phép này.
Ông cũng cho biết việc thực hiện Điều khoản 11, liên quan việc giải phóng các tài sản bị phong tỏa của Iran, đang được thúc đẩy. Trong khuôn khổ đó, một phái đoàn chuyên gia của Iran sẽ đến Qatar vào cuối tuần này.
Người phát ngôn cho biết Iran và Mỹ vẫn chưa bước vào giai đoạn đàm phán về một thỏa thuận cuối cùng. Theo Điều khoản 13 của bản ghi nhớ, các cuộc đàm phán về thỏa thuận cuối cùng chỉ có thể bắt đầu sau khi việc thực hiện các Điều khoản 1, 4, 5, 10 và 11 đã được khởi động và các điều khoản này vẫn đang tiếp tục được triển khai.
Ông nói thêm rằng bất kỳ chuyến thăm nào của các đại diện Mỹ tới Qatar đều không liên quan chuyến đi của phái đoàn Iran. Theo ông, mục đích của chuyến công tác này là theo dõi việc thực hiện bản ghi nhớ, bao gồm cả Điều khoản 11.
Cũng trong ngày 29-6, hãng thông tấn Iran ISNA dẫn thông tin từ Đại sứ quán Iran tại Qatar rằng công tác chuẩn bị cho các cuộc đàm phán giữa Iran và Mỹ tại Doha vẫn chưa được bắt đầu.
"Cho đến nay, chúng tôi vẫn chưa nhận được bất kỳ thông tin chính thức nào về vấn đề này" - Đại sứ quán Iran cho biết.
Trước đó cùng ngày, ông Trump nói rằng Mỹ sẽ gặp Iran tại Doha vào ngày 30-6.
Iran: Sẽ không cho phép Pháp và Oman tham gia rà phá thủy lôi tại eo biển Hormuz
Ngày 29-6, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kasem Gharibabadi tuyên bố việc rà phá thủy lôi tại eo biển Hormuz hoàn toàn thuộc trách nhiệm của Iran và nước này sẽ không cho phép bất kỳ bên nào khác tham gia.
Ông Gharibabadi khẳng định Iran "về nguyên tắc sẽ không cho phép bất kỳ điều gì như vậy".
"Tình hình hiện nay rất nhạy cảm và phức tạp. Chúng tôi đặc biệt khuyến cáo Pháp không làm tình hình thêm phức tạp bằng những hành động khiêu khích của mình" - ông nói thêm.
Trước đó, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết Pháp và Oman sẽ phối hợp với các đối tác để rà phá thủy lôi tại eo biển Hormuz và cùng thúc đẩy các nỗ lực giảm leo thang căng thẳng.
"Chúng tôi đã quyết định phối hợp với các đối tác để tiến hành rà phá thủy lôi tại eo biển nhằm bảo đảm an toàn cho các tuyến hàng hải và bảo đảm quyền tự do lưu thông vô điều kiện qua eo biển Hormuz" - ông Macron viết trên mạng xã hội sau cuộc gặp với Quốc vương Oman Haitham bin Tariq Al Said tại Điện Élysée ở Paris.
Israel sẵn sàng nối lại chiến sự với Iran nếu ông Trump nói đàm phán thất bại
Ngày 29-6, Bộ trưởng Quốc phòng Israel - ông Israel Katz nói rằng Tổng thống Trump đã kiên quyết gắn cuộc chiến tại Lebanon với xung đột Iran trong các cuộc đàm phán ngừng bắn bất chấp mong muốn của Israel là xử lý hai cuộc xung đột này một cách riêng biệt, theo đài CNN.
Trong cuộc họp báo ngày 29-6, ông Katz cho biết ông "lấy làm tiếc" khi hai cuộc xung đột bị gắn với nhau, nhưng nói rằng "điều đó phục vụ lợi ích của Mỹ. Mỹ rất mong muốn thúc đẩy khả năng đàm phán với Iran và coi tình hình ở Lebanon là một trở ngại".
Ông Katz cho biết Israel "không có tham vọng lãnh thổ" tại Lebanon, nhưng đã nhận được sự ủng hộ của Mỹ để tiếp tục hiện diện tại nước này cho đến khi Hezbollah bị giải giáp trên toàn bộ lãnh thổ Lebanon.
Theo một quan chức Israel, ông Katz cũng cho biết Israel đã phá hủy 100% các ngôi làng nằm sát phần phía tây của khu vực biên giới Israel - Lebanon và khoảng 73% số làng ở các khu vực còn lại. Ông nói khoảng 200.000 người phải sơ tán khỏi miền nam Lebanon sẽ không được phép trở về nhà.
Ông Katz nhắc lại chính sách của Israel rằng nước này sẽ tấn công khu vực Dahiyeh ở thủ đô Beirut nếu Hezbollah tấn công miền bắc Israel. Ông cũng cho biết Israel đã sẵn sàng nối lại chiến sự với Iran nếu ông Trump kết luận rằng các cuộc đàm phán đã thất bại hoặc nếu Iran tấn công Israel.
Tình hình Lebanon đã làm phức tạp thêm các cuộc đàm phán mới khởi động giữa Mỹ và Iran. Tehran yêu cầu Israel phải rút hoàn toàn khỏi Lebanon trước khi ký kết thỏa thuận cuối cùng với Washington, trong khi Israel khẳng định sẽ không rút khỏi miền nam Lebanon cho đến khi lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn bị giải giáp hoàn toàn.
