Đã thành nếp quen nhiều năm nay, mỗi dịp Tết Nguyên đán cận kề, ông Trần Minh Lý (67 tuổi, TP.HCM) lại bắt tay sáng tạo các linh vật từ vật liệu tái chế.
Linh vật ngựa từ rác thải nhựa
Đón Tết Bính Ngọ 2026, ông tiếp tục cho ra đời những mẫu linh vật ngựa được làm từ ống nhựa bỏ đi.
Ý tưởng này hình thành trong thời gian TP.HCM giãn cách vì dịch bệnh. Ở nhà nhiều, ông Lý tìm việc làm cho đỡ buồn và trong quá trình đó nhận ra rác thải nhựa xung quanh ngày càng nhiều, gây lãng phí và ảnh hưởng đến môi trường, từ đó tận dụng ống nhựa, phế liệu bỏ đi để tạo các mô hình sinh vật.
Năm trước, ông Lý làm hai mẫu linh vật rắn. Sang Tết năm nay, ông tiếp tục sáng tạo các linh vật ngựa từ ống nhựa PVC thu gom, với khoảng 10 mẫu khác nhau, mỗi mẫu mang một ý nghĩa riêng.
“Mỗi con ngựa gắn với một ký ức tuổi thơ. Có mẫu ngựa gắn bánh xe, ngựa bập bênh, ngựa lúc lắc, rồi cả những mẫu “ngựa bay”. Thông qua các hình tượng này, ông gửi gắm mong muốn năm Bính Ngọ sẽ là năm đất nước chuyển mình, vươn lên những tầm cao mới. Ngoài ra, ông còn làm các mô hình gợi nhớ Sài Gòn xưa như xe ngựa, xe thồ” - ông Lý nói.
Ông Lý bảo, mỗi mẫu ngựa được ông làm khoảng 10 con. Riêng các mẫu ngựa lớn, do điều kiện sức khỏe và vật liệu hạn chế, ông chỉ làm từ hai đến ba con. Những con ngựa lớn cao khoảng 3 tấc, dài khoảng 4 tấc.
Với các mẫu ngựa nhỏ, mỗi con mất khoảng hai ngày để hoàn thiện. Một ngày dành cho phần thô, sau đó sơn lót trắng, phủ màu và tô hoàn chỉnh. Những mẫu ngựa có yêu cầu cao hơn về tạo hình, thời gian thực hiện kéo dài từ bốn đến năm ngày cho mỗi con. Ngoài ống nhựa PVC, ông còn tận dụng đĩa CD cũ, cắt ghép để tạo hình vòng cung mặt trời để sản phẩm thêm độc đáo.
Đối với các mẫu ngựa lớn, ông bắt đầu tìm tưởng, sau đó phác thảo hình dáng trong không gian ba chiều để dựng khung. Phần khung được tạo từ nhiều loại ống nhựa với kích cỡ khác nhau, lớp vỏ bên ngoài được làm bằng ống nhựa gia nhiệt, tạo mảng rồi đắp lên khung sườn.
“Linh vật làm từ nhựa tái chế có những hạn chế nhất định, không linh hoạt như đất sét, nhưng cũng chính điều đó tạo nên nét đặc biệt cho mỗi sản phẩm” - ông Lý nói.
Sáng tạo không vì thương mại
Trong số các tác phẩm, ông dành nhiều tâm huyết cho mẫu ngựa có cánh. Ý tưởng xuất phát từ sự chuyển giao giữa năm cũ Ất Tỵ và năm mới Bính Ngọ, với hình ảnh con ngựa bay trên khung bán nguyệt gợi hình mặt trời, tượng trưng cho khát vọng vươn lên.
Ông Lý bảo mỗi khi con cháu về nhà, thấy ông làm các mô hình từ nhựa tái chế thì rất thích. Tuy nhiên, ông khẳng định đây không phải là đồ chơi mà là sản phẩm thủ công mỹ nghệ, chủ yếu để trưng bày.
Bên cạnh khoảng 100 sản phẩm linh vật ngựa, bộ sưu tập của ông Lý còn có đầy đủ 12 con giáp. Với ông, mỗi năm gắn với một con giáp là một cơ hội để sáng tạo. Các sản phẩm được làm chủ yếu để thỏa đam mê, chưa đặt nặng yếu tố thương mại.
Ngoài linh vật, ông Lý còn thực hiện nhiều mô hình khác từ vật liệu tái chế. Dự kiến thời gian tới, ông sẽ làm thêm các sản phẩm từ những quả bóng hỏng được thu gom. Trước đó, trong thời gian giãn cách vì dịch COVID-19, ông cũng từng sáng tác tranh vẽ và mô hình tái chế về đề tài y, bác sĩ và lực lượng tuyến đầu.
Ông Lý cho biết, nếu có điều kiện, ông sẵn sàng tham gia các cuộc triển lãm về môi trường và thủ công mỹ nghệ tái chế, với mong muốn lan tỏa thông điệp bảo vệ môi trường và truyền cảm hứng sáng tạo cho thế hệ trẻ.
